Home Els Kloek over haar held Annie M.G. Schmidt

Els Kloek over haar held Annie M.G. Schmidt

Historicus Els Kloek is de samensteller van 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, dat in 2016 werd uitgeroepen tot het Beste Geschiedenisboek Aller Tijden. Ze roemt Annie M.G. Schmidt als haar belangrijkste inspiratiebron.

Annie M G Schmidt

Alies Pegtel

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 25 oktober 2016

Update 29 september 2025

 Wanneer bent u voor het eerst met Annie M.G. Schmidt in aanraking gekomen?
‘De eerste kennismaking was via haar liedjes. We hadden een eepeetje thuis met liedjes geschreven door Annie Schmidt, gezongen door Hetty Blok. Ik vond ze heel mooi, bijvoorbeeld haar bekende wiegeliedje over een stekelvarken: “Suja suja, Prikkeltje, daar buiten schijnt de maan.” Ik was een jaar of zeven, schat ik, toen ik haar boeken begon te lezen. Die kreeg ik van mijn moeder. Ik was er verrukt van.’

Wat trof u zo in haar werk?
‘Het was voor het eerst dat ik via Annies gedichten zag dat je met taal kunt spelen. Ik wist meteen: dat wil ik ook. Ik was niet goed in tekenen of kleien, maar door Annies gedichten en verhalen raakte ik geïnspireerd om zelf ook te gaan dichten. Ik schreef mijn gedichtjes in een speciaal schrift. Voor het slapengaan lag ik ’s avonds in bed eindeloos rijmpjes te verzinnen.’ 

Ze trok zich niets aan van de goegemeente

Waarom werkten juist de gedichten van Annie M.G. Schmidt zo aanstekelijk?
‘Haar werk ademt een vrije opvoedingsmoraal: “Ik ben lekker stout”, en: “Doe niet wat je moeder zegt.” Wat ik ook heel erg in haar persoon heb bewonderd, is dat zij altijd haar eigen gang is blijven gaan. Ze trok zich niets aan van wat de goegemeente vond. De literaire en culturele wereld haalde z’n neus op voor kinderverhalen en liedjes, maar zij deed gewoon waar ze goed in was.’

Ziet u parallellen met uw eigen leven?
‘Net als zij ben ik een domineesdochter, dus ik verbeeldde me wel dat wij op elkaar leken. Ik heb haar één keer ontmoet, op een oudejaarsfeestje bij haar thuis, druk bezocht door cabaretiers en kunstenaars. Bibberend heb ik haar toen verteld hoezeer ik haar bewonderde. Zij dronk een glas wijn, rookte een sigaret en hoorde mijn verhaal minzaam aan.’

Annie bleef voor u onaanraakbaar op haar voetstuk?
‘Zeker. Maar Annie Schmidt is niet de enige vrouw die mij inspireerde; ze hoort thuis in mijn rijtje van drie. Isabella van Eeghen bracht me in aanraking met archieven, en dat leidde ertoe dat ik de sensatie van het historisch onderzoek voelde. De zeventiende-eeuwse schilderes Judith Leyster, die het als eerste vrouw schopte tot het schildersgilde, bracht me ten slotte op het idee om individuele historische vrouwen voor het voetlicht te brengen. Ieder van deze vrouwen heeft mij gevormd. Ik vind het mooi dat ze alle drie in 1001 vrouwen staan.’

Nieuwste berichten

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
Artikel

Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat

Europese inlichtingendiensten waarschuwen dat Rusland ‘binnen enkele maanden’ de NAVO wil testen door hybride aanvallen uit te voeren. Dat zou niet voor het eerst zijn. Al in 2007 kreeg Estland te maken met Russische cyberaanvallen en nepnieuws, die de samenleving tijdelijk ontwrichtten. Het begon allemaal vanwege een standbeeld. In een stil hoekje van de militaire...

Lees meer
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
Interview

‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’

De berechting van de ‘architect van de 9/11-aanslagen’ loopt vertraging op, nu de rechtbank heeft bepaald dat zijn door marteling afgedwongen bekentenis geen geldig bewijs is. Het proces tegen Khalid Sheikh Mohammed is verdaagd tot 5 juni 2028. Middeleeuwse rechters in Europa twijfelden beduidend minder aan verklaringen die ‘onder tortuur’ waren afgelegd. Maar ze stelden...

Lees meer
Loginmenu afsluiten