Nederlandse organisaties verzamelen documenten voor de universiteitsbibliotheek van Kaapstad. In april brak er een verwoestende brand uit bij de University of Cape Town, waarbij een deel van de unieke African Studies-collectie in vlammen opging. Onder andere het Nationaal Archief, het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap en het Zuid-Afrikahuis roepen onderzoekers op om fotokopieën van bronnen uit de Kaapse bibliotheek op te sturen.
Hulp komt er niet alleen uit Nederland. De universiteit in Kaapstad is overweldigd door de internationale steun en bereidheid om te helpen bij het herstel van de collectie, vertelt bibliotheekdirecteur Ujala Satgoor. ‘We zijn er erg dankbaar voor. Als de rust is wedergekeerd, willen we graag kijken wat we kunnen gebruiken.’
Satgoor kan nog steeds niet bevatten wat er gebeurd is. ‘Meer dan 70.000 boeken, documenten en films over de Afrikaanse geschiedenis en cultuur zijn verloren gegaan. Het grootste deel van onze collectie lag in de ruimte waar brand uitbrak en is compleet vernietigd. Bovendien zijn ook de boeken die we in de kelders bewaren nu in gevaar, want de kelders zijn overstroomd door het vele bluswater.’
Volgens Satgoor liet de collectie van de universiteit zien hoe het vakgebied African Studies zich de afgelopen eeuw heeft ontwikkeld. Een groot deel van het archief noemt ze onvervangbaar. ‘We begonnen aan het eind van de twintigste eeuw met het aanleggen van onze collectie, waarin alle verschillende Afrikaanse stemmen te horen moesten zijn. Daarmee wilden we het gesprek over Afrika aanwakkeren, met name over de apartheid. Ik kan niet één bron noemen die het meest waardevol was, want naast het tastbare raken we vooral de ideeën kwijt die achter de bronnen schuilgaan.’
‘Voor de bibliotheek is het alsof er een arm wordt afgehakt,’ zegt ook Jos Damen, afdelingshoofd van het African Studies Centrum in Leiden. ‘Een bibliotheek is belangrijk vanwege haar unieke stukken, en juist die stukken kunnen nu niet vervangen worden. Het is rampzalig voor het onderzoek, maar bovenal ontzettend triest dat dit Afrikaanse erfgoed vernietigd is.’
