Abonneren
Cancelcultuur in de MiddeleeuwenHistorisch Nieuwsblad 9 - 2026BestellenAbonneren
Cover Historisch Nieuwsblad 9 - 2026
Home Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Jeroen Vullings

Schrijver en criticus

Gepubliceerd op: 19 februari 2020

Update 4 april 2023

De Britse schrijver Tom Holland formuleert de onderzoeksvraag in Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde zo: ‘Hoe kon een cultus die geïnspireerd is op de executie van een obscure misdadiger in een lang vervlogen keizerrijk zo’n transformerende en voortdurende invloed uitoefenen op de wereld?’ Ja, hij bedoelt Jezus. Daarvoor heeft hij de lezer vergast op een plastische handleiding annex gedetailleerde geschiedenis van de inmiddels bijna vervlogen praktijk van het kruisigen. Gekruisigd is synoniem voor ‘doodgemarteld’. Andere gebruiken uit het christendom zijn nog springlevend. Neem onze notie over wat goed en kwaad is. Om over het geloof zelf maar te zwijgen: meer dan 2 miljard gelovigen hangen de leer van Jezus aan – een veel charismatischer voormalig concurrent als Zeus heeft het nakijken. En vergeet ook de gelegenheidsformatie Band Aid niet, met hun verschrikkelijke goede-doelhit ‘Do They Know It’s Christmas?’. Allemaal te danken aan ‘de voorbeelden van Paulus en Basilius’. Hollands ‘bewijsvoering’ – een te dor woord voor zijn romanesk voor het voetlicht gebrachte, fors uitwaaierende vertoon van eruditie in Heerschappij - is ronduit overweldigend. Zodanig dat je je na lezing kunt afvragen wie niet is ‘geraakt’ door het christendom. Van Angela Merkel en Nelson Mandela had je dat kunnen weten. Maar van IS-beul ‘Jihadi John’? Ook hij – via The Beatles. Hollands inventiviteit om eenieder met het christendom te liëren is nogal grenzeloos. Heerschappij is geen braaf boek, en dat past bij het rebelse element dat het christendom ooit aankleefde. Dat geloof werd subversief bevonden vanwege de ‘nomadische’ verspreiding ervan, zonder thuishaven – en dus met een de bestaande orde bedreigend bereik. Kreeg de rebel Jezus daarom zijn verdiende loon? Interessanter is wat de christenen van zijn kruisiging – hét kenmerk van machtsuitoefening – hebben opgestoken. Holland toont hoe in de loop van 2000 jaar veel christenen die macht misbruikt hebben ten nadele van zwakkeren. Maar de normen op grond waarvan we dat gedrag veroordelen zijn óók christelijk. Christendom – je ontkomt er niet aan. Jeroen Vullings is biograaf en criticus. Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde Tom Holland, vert. Ed van Eeden en Edwin Krijgsman, 640 p. Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 29,99 Bestel in onze webshop

Actueel

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
Artikel

Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat

‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
Interview

‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2020

Nieuwste berichten

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
Artikel

Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat

Europese inlichtingendiensten waarschuwen dat Rusland ‘binnen enkele maanden’ de NAVO wil testen door hybride aanvallen uit te voeren. Dat zou niet voor het eerst zijn. Al in 2007 kreeg Estland te maken met Russische cyberaanvallen en nepnieuws, die de samenleving tijdelijk ontwrichtten. Het begon allemaal vanwege een standbeeld. In een stil hoekje van de militaire...

Lees meer
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’
Interview

‘Een bekentenis door marteling was ook in de Middeleeuwen onvoldoende’

De berechting van de ‘architect van de 9/11-aanslagen’ loopt vertraging op, nu de rechtbank heeft bepaald dat zijn door marteling afgedwongen bekentenis geen geldig bewijs is. Het proces tegen Khalid Sheikh Mohammed is verdaagd tot 5 juni 2028. Middeleeuwse rechters in Europa twijfelden beduidend minder aan verklaringen die ‘onder tortuur’ waren afgelegd. Maar ze stelden...

Lees meer
Loginmenu afsluiten