Wie een tv-serie Babylon Berlin noemt, laat de kijker niet gissen naar de strekking ervan. Deze duurste Duitse tv-serie ooit kostte 40 miljoen dollar en toont het Berlijn van de Weimarrepubliek, dat net als het Bijbelse Babylon (‘de moeder van de hoeren en van de gruwelen van de aarde’) ten onder gaat. In Nederland was de serie niet op tv te zien, maar de eerste twee seizoenen (16 delen, 2017-2018) zijn sinds kort verkrijgbaar op dvd en online beschikbaar. Nog onbekend is wanneer we in Nederland het begin dit jaar in Duitsland uitgezonden derde seizoen kunnen bekijken.
Babylon Berlin is losjes gebaseerd op de roman Der nasse Fisch (2007) van Volker Kutscher en speelt zich af in 1929. De hoofdpersoon is een door de Eerste Wereldoorlog getraumatiseerde rechercheur, die in Berlijn op zoek gaat naar een pornofilm waarmee zijn vader, de burgemeester van Keulen, wordt gechanteerd. Zijn zoektocht is de kapstok om het Berlijn van eind jaren twintig te tonen. Daarin heeft de stad een dubbelgezicht: tegenover het decadente uitgaansleven van broeierige nachtclubs en chique bordelen staat het Berlijn van grenzeloze armoede, verminkte en getraumatiseerde oorlogsveteranen en politieke chaos, waarin communisten en nazi’s elkaar naar het leven staan.
De prioriteit van de makers ligt bij meeslepend drama en niet bij historische accuratesse. Soms speelt de film bewust met anachronismen: een feest in een nachtclub oogt als een danceparty. Historisch puristen zullen erover struikelen, maar wie niet op elke historische slak zout legt, ziet een meesterlijke serie. Dat vonden ook de 5 miljoen Duitse kijkers die elke aflevering trok.
‘Een vraag die steeds opkwam was hoe deze vrijheidslievende, open mensen, mensen van wie we houden, veranderden in fascistische monsters.’ – Tom Tykwer, een van de regisseurs van Babylon Berlin, over Berlijners in de tijd van de Weimarrepubliek
Jos van der Burg is redacteur bij de Filmkrant.
