Home Beeldgeheim

Beeldgeheim

Jan Malschaert

Gepubliceerd op: 18 mei 2004

Update 7 april 2020

Een oude foto. Wat is het verhaal erachter? Columnisten J.L. Heldring en Hugo Brandt Corstius doen een poging.

'Moeilijk! Moeilijker, althans voor mij, dan foto's uit de jaren twintig, dertig en veertig. Maar ik zal een poging wagen,' constateert columnist en commentator J.L. Heldring, terwijl hij de foto nauwkeurig bestudeert. 'Plaats van handeling: waarschijnlijk Amsterdam. Tijd: waarschijnlijk jaren tachtig of negentig.' Een datering van de foto gaat collega-columnist Hugo Brandt Corstius (Piet Grijs) makkelijk af. Hij spreekt onmiddellijk zijn eerste vermoeden uit: 'Vier kunstenaars zitten op kraakmeubilair te kijken naar een fikkie van kraakmeubilair. Verderop staat een gekraakte behuizing in de brand, maar daar kijken ze niet naar.'

Heldring laat zich niet van slag brengen en blijft bij zijn systematische aanpak. 'Het zijn niet de jaren zeventig, want toen hadden jongens van de leeftijd van degenen die hier afgebeeld zijn lange haar. En ook niet eerder, getuige de sportschoenen die ze dragen.' Verdere bevestiging van zijn vermoeden vindt hij in een persoonlijk getint detail: 'De bureaustoel waarin de meest rechtse jongen zit, is ook uit de jaren tachtig. Althans, zo'n stoel had ik destijds.'

Brandt Corstius blijft bij zijn eerste vermoeden, maar besluit wel tot verdere onderbouwing. 'Waarom kunstenaars? Omdat ze niet dicht bij elkaar zijn gaan zitten. Omdat ze niet als gewone krakers gekleed en gekapt zijn - een heeft zelfs een hoed op. Omdat ze niet schreeuwen, maar hun handen in de aandachthouding zetten. En omdat een vijfde kunstenaar het de moeite waard vond ze te fotograferen.' Aangezien het gemiddelde krakerskapsel inderdaad geen hoed duldt, valt er wel iets te zeggen voor de redenatie van Brandt Corstius, vindt ook Heldring. 'Zijn het krakers? Dat geloof ik niet, want die zien er anders uit: met punks en Palestijnse sjaals enzovoort.'

De overeenstemming blijkt echter van korte duur als Heldring vervolgt: 'Het zijn waarschijnlijk studenten, zeker geen arbeiders. Wat doen ze? Ze kijken naar een vuurtje, dat ze waarschijnlijk zelf hebben aangestoken. Merkwaardig genoeg kijken ze niet naar de felste brandhaard, die op de achtergrond te zien is, maar naar een veel kleinere. Wat wordt er verbrand? Het lijkt op de meubels waarop zijzelf zitten. Op de achtergrond staat echter een hele keet of barak in de brand. Waren het woonbarakken die die jongens moesten ontruimen en dan maar liever in de fik staken?' Brandt Corstius is minder onder de indruk van het vuur. 'Ach, hoeveel kunstkraakpanden zijn niet in vlammen opgegaan - in Amsterdam, Leeuwarden, Nijmegen? De plaats is trouwens Nederland. Dat zie je aan die huizen en die lantaarnpalen.' 

Heldring richt zijn aandacht nogmaals op de achtergrond. 'Bij nadere beschouwing lijkt het terrein van de branden afgeschut terrein te zijn. Ook lijken die brandjes me niet illegaal, want anders zouden we wel politie zien. Ik zie op de achtergrond een schutting. Vandaar misschien dat er geen politie of publiek is. Ze schijnen zelfs überhaupt weinig publiek te trekken, slechts één staande man, links half afgebeeld.' Hugo Brandt Corstius graaft in zijn geheugen en zegt: 'De man met lichte broek en donkere jas links half in beeld, dat ben ikzelf, op weg naar de kade om te kijken of het bootje van mijn vriendin niet in de fik gaat.' Dan geeft Heldring zich gewonnen: 'Ik weet het niet, ik gooi de handdoek in de ring.' 

Uitleg: Op 18 juli 1988 werden de gekraakte voormalige rijkskledingmagazijnen ontruimd. Deze bevonden zich aan de Conradstraat te Amsterdam. Binnen de krakersscene zijn dit complex en de ontruiming ervan nog altijd een begrip. Op de foto zijn krakers te zien die, ogenschijnlijk ontspannen, de komst van de politie afwachten. Vermoedelijk om de ontruiming te bemoeilijken en hun spullen niet in andere handen te laten vallen, hebben zij brandende barricades opgericht.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten