Home BOEKEN: Leven voor de tsaar – Wim Coudenys

BOEKEN: Leven voor de tsaar – Wim Coudenys

Bart de Prins

Schrijver

Gepubliceerd op: 26 mei 2004

Update 7 april 2020

Op 31 januari 1915 schudden de Belgische koning Albert I en Andrej Konstantinovitsj, kapitein van het Russische leger en gezant van de tsaar in België, elkaar de hand in een villa in Duinkerke. De koning bevond zich in Noord-Frankrijk, om achter de frontlinie het Belgische leger aan te voeren in de strijd tegen de Duitsers. Konstantinovitsj voelde zich klaarblijkelijk goed thuis bij de Belgische legerleiding: hij deelde gretig eretekens uit – ook aan de Belgische koning en koningin.

 De vleierij van de Russische gezant aan het adres van de Belgen lijkt een fait divers in de woelige geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog. De koning en zijn leger hadden wel wat anders aan hun hoofd: de gasaanvallen van de Duitse troepen zaaiden dood en vernieling in de loopgraven.

Maar de Belgisch-Russische relaties tijdens en na ’14-’18 hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de mythevorming van België als gastvrij toevluchtsoord voor Russen die na de revolutie van 1917 hun land ontvluchtten. Voor Russische migranten en hun nakomelingen stond (en staat) de Belgische koning voor een sterke, anticommunistische monarch die de Russen verwelkomde en te hulp schoot in hun strijd tegen het Rode Leger.

In dit boek wordt deze mythe ontmaskerd en worden de minder fraaie kanten van het Russische migrantenbestaan in België in beeld gebracht. Zo was na de Eerste Wereldoorlog de terugkeer van de vele in België gestationeerde Russische krijgsgevangen problematisch en hadden de Russische migranten in België onder de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog een hondenleven. De opvallende onwil van vele Russische migranten om te integreren in de Belgische maatschappij blijkt een steeds terugkerend probleem geweest te zijn.

Coudenys heeft in een vlot geschreven boek een interessante episode van de Belgische migratiegeschiedenis tijdens het interbellum beschreven. Dit boek is waardevol omdat het, net als het andere werk van Coudenys, het Oost-Europese aandeel in die migratie grondig onder de loep neemt. 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen het ‘exotische’ Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Op 30 maart 1976 kwam Coos Huijsen (1939) publiekelijk uit de kast en werd hij de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld. Hij schreef erover in...

Lees meer
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Artikel

Het WK voetbal was reclame voor de fascistische dictator Mussolini

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië. Het wereldkampioenschap voetbal gaat zelden alleen om het balletje. Het grootste sportevenement ter wereld biedt het gastland een geweldig platform om zich in de kijker te spelen...

Lees meer
Cover Iran minispecial
Cover Iran minispecial
Nieuws

Download de digitale minispecial over Iran

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen tussen Iran en de Verenigde Staten zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika. In deze gratis special:

Lees meer
Loginmenu afsluiten