Home Deze keizers en legerleiders genoten net als Trump van grote militaire parades

Deze keizers en legerleiders genoten net als Trump van grote militaire parades

Donald Trump laat een militaire parade houden ter ere van zijn verjaardag, aanstaande zaterdag 14 juni. Al eeuwenlang gebruiken staatshoofden en generaals legeroptochten om overwinningen op het slagveld te vieren of – ook in vredestijd – om hun eigen macht en die van hun land te demonstreren.

Deze keizers en legerleiders genoten net als Trump van grote militaire parades

Maarten Lely

Historicus

Gepubliceerd op: 13 juni 2025

Update 18 juli 2025

1. In de Romeinse tijd kon oorspronkelijk iedere legerleider die een grote overwinning op het slagveld behaalde, worden beloond met een triomftocht. Soldaten toonden trots hun buit en hun gevangenen aan het volk van Rome. Zo sleepte consul Aemilius Paulus na de overwinning in de Derde Macedonische Oorlog de laatste Macedonische koning Perseus door de straten. De Fransman schilder Carle Vernet vereeuwigde de gebeurtenis in 1789. Na de regeerperiode van Augustus waren triomftochten voorbehouden aan Romeinse keizers.

Consul Aemilius Paulus sleept Macedonische koning door de straten van Rome. Schilderij door Carle Vernet

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

2. Na de val van het West-Romeinse Rijk werden in dit deel van de wereld geen triomftochten meer gehouden. Terwijl in het Oost-Romeinse Rijk de traditie wel bleef bestaan, ontstond er in middeleeuws West-Europa een vertekend beeld van. Deze vijftiende-eeuwse visie op de zevende-eeuwse triomftocht van de Byzantijnse keizer Heraclius is hiervan een goed voorbeeld. Alle militaire elementen zijn verdwenen en vervangen door religieuze uitingen, zoals het ophijsen van het herwonnen Ware Kruis.

3. Ook buiten Europa toonden heersers hun macht graag met militaire optochten. De Mogolkeizers in India lieten zich door legereenheden naar de moskee begeleiden. Deze afbeelding toont soldaten in een processie van keizer Akhbar II (1760-1837).

4. China kent een lange geschiedenis van militaire optochten en troepeninspecties. Het terracottaleger is daarvan een wereldberoemd voorbeeld. Deze tekening laat een parade zien tijdens de regeerperiode van keizer Qianlong (1735-1796), een telg uit de Qing-dynastie. Deze familie maakte intensief gebruik van militaire rituelen.

5. De linie-formatie raakte in Europa in gebruik door de ontwikkeling van het musketgeweer. Om het wapen efficiënt te gebruiken was het noodzakelijk dat de schutters dicht bij elkaar en in gelid oprukten. De oefening werd populair als kijkvermaak, en heersers gingen grootschalige parades houden. Pruisen liep voorop in het perfectioneren van de dril en gaf internationaal de toon aan. De Pruisische invloed is goed zichtbaar op dit schilderij van Alexander Pock van een parade van het Oostenrijkse leger in Wenen, circa 1896.

6. In 1871 versloegen de legers van Pruisen en andere Duitse vorstendommen het Franse Tweede Keizerrijk. Om de winst te vieren en de Fransen te vernederen hielden de Duitsers een militaire parade in Parijs. Een van de plaatsen waar zij langstrokken was de Arc de Triomphe, waarvan de bouw in 1806 was begonnen om de overwinning van Napoleon I bij Austerlitz te vieren.

7. Japan moderniseerde snel na de val van het shogunaat in de negentiende eeuw. Deze tijd staat in de geschiedenis van het eilandenrijk bekend als de Meiji-periode. Destijds nam Japan veel militaire gebruiken over uit het Westen, waaronder het houden van parades. De hier getoonde parade werd in 1889 geschilderd.

8. De ganzenpas is een typische manier van paraderen, met hoog opgeheven en gestrekte benen. De pas (Stechschritt) werd in voor het eerst ingevoerd in achttiende-eeuws Pruisen en wordt tegenwoordig vooral geassocieerd met de Wehrmacht van Adolf Hitler. Op deze foto marcheren Duitse soldaten door de straten van het bezette Warschau, op 5 oktober 1939. Tegenwoordig is de ganzenpas nog te zien in Rusland. Vooral bij plechtige ceremonies weten Russische soldaten hun benen tot ongelooflijke hoogtes op te heffen. Bron: Wikicommons/Bundesarchiv.

9. Het Rode Plein in Moskou is misschien wel het bekendste paradeterrein ter wereld. Sovjetleider Jozef Stalin liet in de jaren dertig het plein verbreden, zodat zo veel mogelijk soldaten, tanks en andere voertuigen tegelijkertijd over de keien konden denderen. Parades werden gehouden op belangrijke dagen op de Sovjetkalender zoals 1 mei, Dag van de Arbeid, en 9 mei, Overwinningsdag. Voor Poetin is de jaarlijkse optocht op 9 mei nog steeds een belangrijke bevestiging van zijn macht. Hier zien we een parade op 1 mei 1966. Bron: ANP/AFP.

10. In de Verenigde Staten zijn militaire parades niet nieuw. Zo werden de soldaten die tijdens operatie Desert Storm het Irakese leger hadden verslagen, in juni 1991 beloond met een parade in Washington. President George Bush inspecteerde de troepen, die werden aangevoerd door generaal Norman Schwarzkopf. Bron: Wikicommons/NARA.

11.

Elk jaar wordt in Parijs op 14 juli een grote militaire parade gehouden ter herinnering aan de val van de Bastille en het begin van de Franse Revolutie in 1789. In 2017 was Donald Trump op uitnodiging van de Franse president Emmanuel Macron te gast bij dit grootse evenement. Trump was onder de indruk en sindsdien was hij erop gebrand een militaire parade te organiseren in VS. ‘Het was een van de beste parades die ik ooit heb gezien. We zullen moeten proberen het te overtreffen.’ Bron: ANP.

Nieuwste berichten

Duitse en Amerikaanse oorlogsschepen bij Samoa, 1899.
Duitse en Amerikaanse oorlogsschepen bij Samoa, 1899.
Artikel

Samoa was een Duits stukje paradijs

Eind negentiende eeuw probeerde Duitsland ook koloniën te verwerven. Het slaagde erin zich Samoa, een eilandengroep midden in de Stille Oceaan, toe te eigenen. Het avontuur duurde vijftien jaar. Je loopt er makkelijk aan voorbij, zo bescheiden is het. Maar daar staat het dan, aan een beetje verwaaid stukje kust in de hoofdstad van het...

Lees meer
Andrej Gromyko voor de Sovjetmissie in New York, oktober 1978.
Andrej Gromyko voor de Sovjetmissie in New York, oktober 1978.
Artikel

De pokerface van het Kremlin

Bij alle machtswisselingen en veranderingen bleef Andrej Gromyko bijna drie decennia het buitenlandgezicht van de Sovjet-Unie. Zijn ondoorgrondelijkheid en trouw werkten lang, totdat de tijd hem uiteindelijk inhaalde.  Tijdens recepties of feestelijke diners zagen westerse politici en diplomaten geregeld de vriendelijke Andrej Gromyko. Een praatje met hem maken was geen straf. Het gezicht van de...

Lees meer
Jan Feith door Daniël Rewijk
Jan Feith door Daniël Rewijk
Recensie

Jan Feith: de journalist die alles kon

Wie kent jonkheer Jan Feith nog? Tussen 1895 en 1940 was hij een van de bekendste journalisten, die een enorm oeuvre aan boeken en gelegenheidspublicaties bij elkaar schreef. Feith was tevens bekend als wielrenner en voetballer, en hij nam als verslaggever deel aan de eerste Elfstedentocht in 1909. Hij reed het laatste stuk zelfs mee...

Lees meer
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Artikel

Excommunicatie in de Middeleeuwen: veroordeeld tot de duisternis

Om gelovigen in het gareel te houden dreigde de middeleeuwse kerk bij overtredingen met excommunicatie. Zondaars werden daarmee uit de gemeenschap gestoten en zouden na hun dood regelrecht naar de hel gaan. Maar hoe bang waren mensen daar nu echt voor? In 1445 had Margreet, echtgenote van Jacob van der Velde, een woordenwisseling met de...

Lees meer
Loginmenu afsluiten