Home ’Godfried Bomans wilde het leven vleugels geven’

’Godfried Bomans wilde het leven vleugels geven’

Jarenlang werkte neerlandicus Gé Vaartjes aan een vuistdikke biografie van schrijver Godfried Bomans (1913-1971). Via columns en boeken als Erik of het klein insectenboek bereikte Bomans een groot lezerspubliek. Ook was hij een graag geziene gast in televisieprogramma’s. Maar achter deze humoristische en ontregelende man ging een eenzaam mens schuil, zo toont Vaartjes in Vleugelman. ‘Bomans was een barometer van wat er in zijn tijd gebeurde. Hij reageerde daar op zijn eigen manier op.’    

Godfried Bomans en Marlene Dietrich
Godfried Bomans en Marlene Dietrich in 1963.

Pieter van Iwaarden

Historicus

Gepubliceerd op: 25 februari 2025

Update 26 februari 2025

Hoe zou u Bomans karakteriseren?

‘Als schrijver en televisiepersoonlijkheid was hij charismatisch. Mensen vonden hem een orakelachtige man. Toch had hij ook een minder sympathieke kant, die voortkwam uit onzekerheid. Hij kon sublieme grappen maken. Als Bomans voor een lezing moest worden opgehaald van het station, nam hij twee treinen eerder zodat hij in de stationsrestauratie kon wachten met een kopje koffie. Dan keek hij toe hoe er grote paniek ontstond omdat hij niet was komen opdagen. Na een tijdje liet hij dan zijn gezicht zien en werd hij ontvangen als de verloren zoon. Hij genoot van die ontregeling.’  

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Op welke manier bepaalde zijn jeugd zijn opvattingen?   

‘Bomans heeft zelf toegegeven dat zijn vroege jeugd problematisch was. Hij had afstandelijke, autoritaire ouders, van wie hij weinig liefde kreeg. Hierdoor werd hij een angstig kind en dat is hij altijd gebleven. Bomans twijfelde altijd aan zichzelf. Ook de kerk en een strenge katholieke opvoeding hebben hem geen goed gedaan. Als kind vond hij de wereld niet prettig, een treurigheid die hem altijd zou bijblijven.’   

Godfried Bomans wordt geïnterviewd door Mies Bouwman
Godfried Bomans wordt geïnterviewd door Mies Bouwman, 1968.

Bomans schreef spraakmakende columns. Wat was zijn visie?   

‘In de jaren vijftig en zestig maakte hij zich los van de kerk. Hij was uitgesproken progressief, maar bleef wel respect houden voor sommige kerkelijke tradities. Begin jaren zeventig, vlak voor zijn dood, was Bomans zeer bezorgd over het consumentisme en de vervuiling. Hij hoopte een mentaliteitsverandering teweeg te brengen met zijn humor. Maar zijn grappen maakte hij ook voor zichzelf. Voor hem was humor overwonnen droefheid.’    

Waarom koos u de titel Vleugelman?   

‘Toen Bomans een jaar of vijf was bad hij tot God: “Lieve heer, geef mij vleugels.” Hij hoopte dat hij hiermee naar de hemel kon vliegen, want in de hemel was alles mooier dan op aarde. Bovendien zou hij zich met vleugels kunnen onderscheiden van de andere kinderen. Dat idee kwam terug in zijn sprookje Vleugelman, over een man met vleugels die naar de hemel kon vliegen zonder te sterven. Eigenlijk wilde Bomans het leven vleugels geven: het leven mooier maken dan het is. Zijn jeugd en zijn visie zitten allemaal in die titel opgesloten.’ 

Vleugelman. Godfried Bomans 1913-1971
Gé Vaartjes
768 p. Querido, € 45,-

De Vleugelman over Godfried Bomans door Gé Vaartjes

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten