Home Vreemden in de Oudheid

Vreemden in de Oudheid

Anton van Hooff

Classicus

Gepubliceerd op: 21 maart 2007

Update 7 april 2020

Zoals van Simon Vestdijk werd gezegd dat hij sneller schreef dan God kan lezen, publiceert Fik Meijer bijna sneller dan de recensent kan verwerken. De nieuwe 'Meijer' vertoont alle kwaliteiten van zijn vorige boeken, maar ook de bekende zwaktes.

Het thema 'integratie en discriminatie' is natuurlijk hoogst actueel. In 300 bladzijden geeft de auteur een uitvoerige beschrijving van de manieren waarop Grieken en Romeinen met anderen omgingen en hoe ze tegen hen aankeken. Als goede schoolmeester vergast Meijer zijn lezer op boeiende bijzonderheden. Vaak laat hij vaak de ouden zelf spreken, in welgekozen bronteksten.

De gedebiteerde inzichten zullen de vakman niet verbazen, maar de algemene lezer zal met interesse kennis nemen van de toename van het zelfbewustzijn bij de Grieken, nadat ze de Perzen bij Marathon en Salamis hadden teruggeslagen van 'Europa'. Allerlei onderdrukte groepen passeren de revue: slaven, de Atheense 'bijwoners' (metoiken), de Spartaanse staatsslaven (heloten) en hun 'omwoners' (perioiken).

Met Alexander de Grote wordt de wereld opengebroken; Alexandrië is de eerste metropool met een zeer gemengde bevolking. Ook Rome wordt zo'n wereldstad, al lijkt het samenleven tussen gevestigde bewoners en nieuwkomers daar soepeler te verlopen. De Romeinen gelden van oudsher als 'opener', hoewel ook bij hen het misprijzen over vreemden niet ontbrak. Eigenlijk is hiermee de hele boodschap van het boek gegeven.

Meijer ziet er uitdrukkelijk vanaf om vergelijkingen met de moderne tijd te maken. Natuurlijk heeft hij gelijk dat er geen 'rechtstreekse lijn van toen naar nu' loopt, maar de confrontatie met een vreemde wereld kan een scherpere kijk op het omgaan met 'vreemd volk' opleveren. Het gebrek aan analyse, vergelijking en focus is de voornaamste zwakte van dit omvangrijke boek. Na een uitvoerig hoofdstuk over het christendom houdt het abrupt op. De conclusies moet de lezer maar trekken. Soms lijkt de schrijver zijn eigen onderwerp uit het oog te hebben verloren. De bevlogen docent die Meijer is, kan het niet laten zijn kennis te spuien, ten nadele echter van het betoog.

Maar waarschijnlijk zijn deze bedenkingen niet meer dan die van een schoolmeester jegens een schoolmeester. Ook deze 'Meijer' zal zijn weg wel vinden naar een lezerspubliek dat zich graag laat onderhouden over de vreemde wereld van de Oudheid.

Anton van Hooff is docent klassiek cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Nijmegen.

Nieuwste berichten

Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Artikel

Een Amerikaanse kernbom zakte door het Groenlandse ijs

Omdat Denemarken niet goed voor Groenland zou zorgen moet het Arctische eiland worden ingelijfd door de Verenigde Staten, vindt Donald Trump. In 1968 richtten de VS zelf grote schade aan in het gebied. Na een dramatisch ongeluk verdween een Amerikaanse waterstofbom onder het ijs bij Groenland. Daar ligt hij waarschijnlijk nog steeds. Recent onderzoek van...

Lees meer
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Beeldessay

Hoe Jezus van een oud mannetje een echte baby werd

In de Middeleeuwen werd het Christuskind aanvankelijk als lelijk oud mannetje geschilderd. Later veranderde hij in een normale baby. Waarom? Middeleeuwers geloofden dat Jezus perfect en volledig onveranderd ter aarde was gekomen. Het idee van een hulpeloze, kwetsbare baby die nog moest groeien en poepbroeken had, paste niet bij het beeld van een almachtige God....

Lees meer
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Artikel

Oud-minister heeft geen spijt van onderwijsbezuiniging

Onderwijsminister Rianne Letschert wil het lerarentekort binnen vier jaar oplossen. In 1982 trokken leraren nog naar het Malieveld omdat ze vanwege een lerarenoverschot vreesden voor hun baan. Hoe konden er zoveel werkloze leerkrachten zijn? Het lerarenoverschot in de jaren tachtig was een gevolg van beleid dat eind jaren veertig begon. Vlak na het einde van...

Lees meer
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
De bilbiotheek in het Hodshonhuis
Artikel

Van Jefferson tot Einstein: de rijke geschiedenis van het Hodshon huis

Bezoekers van het Geschiedenis Festival kunnen op 17 oktober lezingen volgen op een nieuwe locatie: het Hodshonhuis in Haarlem. Een eeuw geleden bezochten Albert Einstein en Marie Curie dat stadspaleis om het jubileum van een beroemde Nederlandse wetenschapper te vieren. Het Hodshonhuis herbergt sinds 1841 de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, sinds 2002 Koninklijk (KHMW). ‘Zij...

Lees meer
Loginmenu afsluiten