Home ‘Handen af van 4 mei’

‘Handen af van 4 mei’

Maarten Muns

Historicus en wetenschapsjournalist

Gepubliceerd op: 23 juni 2009

Update 7 april 2020

Staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil allochtonen meer betrekken bij de jaarlijkse herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog. In het verlengde hiervan lag de stelling van deze maand: ‘Het is onzin om de 4 mei-herdenking in te zetten voor de integratie van nieuwe Nederlanders.’ Het merendeel van de lezers van Historisch Nieuwsblad is het eens met deze stelling: 63 procent van de 429 deelnemers. Daarentegen vindt 33 procent dat de herdenking wel degelijk een bijdrage kan leveren aan integratie.

‘De vierde mei is bedoeld voor het herdenken van de doden. Integratie gebeurt al genoeg op andere vlakken. Handen af van 4 mei!’ schrijft M.G.A. Bosmans. De opvatting dat 4 mei voor geen andere doeleinden mag worden gebruikt dan het herdenken van oorlogsslachtoffers, wordt breed gedeeld onder de voorstanders van de stelling.

‘De 4 mei-herdenking moet zuiver zijn zonder bijbedoelingen. Zeker nu er nog mensen leven die de oorlog echt meegemaakt hebben,’ vindt E.H.M. Elschot. F.G. Jansen schrijft dat de aandacht niet moet worden afgeleid van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. En G. van Schie Teteringen vindt: ‘Men kan nieuwe Nederlanders met wat nadruk uitnodigen om aan de herdenkingen deel te nemen, maar het moet niet worden aangetast met allerlei bijbedoelingen.’

Veel mensen twijfelen aan het nut van kennis van het verleden voor het integratieproces. ‘Ik denk dat veel Nederlanders onvoldoende kennis hebben van het eigen verleden, toch zijn het onmiskenbaar Nederlanders. Daarom vraag ik mij af of kennis van het verleden wel helpt bij integratie,’ schrijft T. Scholtus. Dit onderschrijft ook L. Janssen: ‘Stel dat ik naar Servië wil verhuizen, dan lijkt het me wel handig iets te weten van de Slag op het Merelveld uit 1389. Maar om te stellen dat het succes van mijn integratie in de Servische maatschappij afhangt van deelname aan de herdenking lijkt me wat overdreven.’

De tegenstanders van de stelling wijzen vooral op het algemene en nationale karakter van de 4 mei-herdenking. ‘De vierde mei is een moment waarop we gemeenschappelijk herdenken. Hierbij moeten nieuwe Nederlanders ook meedoen, het is bij uitstek een moment om te integreren,’ schrijft N.J. Bos. ‘De inzet moet zijn iedereen te betrekken, we moeten allochtonen niet steeds anders willen behandelen,’ aldus een anonieme lezer. M.P. Hekking schrijft: ‘Op deze manier wordt onze geschiedenis ook de geschiedenis van de nieuwe Nederlanders. Dat schept een band en bevordert de integratie.’ Volgens G.Th. Bouman is 4 mei bij uitstek geschikt voor integratie van minderheden, omdat bij de herdenking verdraagzaamheid centraal staat.

Veel mensen delen de opvatting dat nieuwe Nederlanders ten minste moeten weten wat er herdacht wordt en waarom we dat doen. ‘De nieuwe Nederlanders moeten kennisnemen van onze recente geschiedenis en de waarden waar we hier voor staan,’ aldus K.H. Brandt. J. Hengeveld zegt dat ‘je gewoon niet serieus genomen wordt als je niets van de Tweede Wereldoorlog weet’. Maar volgens een anonieme respondent is het ‘onzin om te verwachten dat allochtonen hetzelfde kunnen voelen voor 4 mei als zij die de oorlog meegemaakt hebben of zij die weten dat hun (groot)ouders hierin een rol hebben gespeeld’.

De nieuwe stelling verwijst naar het boek van Cees Fasseur over de Greet Hofmans-affaire, waarvoor hij als enige historicus toegang heeft gekregen tot het Koninklijk Huisarchief (zie het artikel op pagina 64). De stelling luidt:

‘De regering moet ervoor zorgen dat alle stukken van het Koninklijk Huisarchief die betrekking hebben op het functioneren van het koningschap openbaar worden.’

Lezers wier e-mailadres bekend is bij de redactie krijgen op donderdag 18 december een verzoek om aan het forum deel te nemen. Dat kan door te klikken op de link in de e-mail. Andere lezers kunnen vanaf die datum terecht op www.historischnieuwsblad.nl. Wilt u worden opgenomen in ons e-mailbestand, stuur dan een bericht naar [email protected].

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten