Home IJdeltuit en verkwister

IJdeltuit en verkwister

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 23 juni 2009

Update 7 april 2020

In de documentaire Lodewijk Napoleon, die Teleac/NOT op 11 mei uitzendt, gaat acteur Beppe Costa op zoek naar het verleden van de eerste koning van Nederland. Costa speelde enkele jaren geleden in de voorstelling Conijn van Olland van muziektheatergezelschap Orkater, en raakte geïntrigeerd door Napoleons lievelingsbroertje.

Costa gaat langs bij een reeks Lodewijk-kenners, onder wie historici Annie Jourdan en Niek van Sas, terwijl hij tussendoor wat door het Nederlandse landschap wandelt en fietst. De meeste deskundigen hebben een positief verhaal: Lodewijk was een harde werker, een milde vorst met moderne ideeën over staatsinrichting, die allerlei vernieuwingen doorvoerde waarover Nederlandse parlementariërs jarenlang hadden geruzied. Hij kwam op voor de Nederlandse belangen, ook als dat tegen de wil van zijn grote broer Napoleon inging. Geert Mak vertelt over Lodewijks voortvarende optreden bij de kruitramp van 1807 in Leiden. Hij kwam diezelfde dag nog naar Leiden om reddingswerkers aan te sporen en stak veel eigen geld in de heropbouw van de stad.

Van Sas echter gaat dwars tegen dat positieve beeld in. Hij noemt Lodewijk een ijdeltuit en een verkwister, omdat hij ongelooflijk veel geld uitgaf aan steeds nieuwe paleizen. Uiteraard komt ook Lodewijks persoonlijke leven aan bod, en dan vooral zijn ongelukkige huwelijk met Hortense de Beauharnais, de dochter van Napoleons vrouw Joséphine. Dat Lodewijk bijzonder wreed kon zijn, blijkt uit de anekdote over muziekavonden die hij hield. Hoewel Hortense muzikaal zeer getalenteerd was, mocht ze bij die gelegenheden nooit optreden. Ze mocht de avonden van Lodewijk zelfs niet bijwonen en moest in haar kamer blijven. Dat het huwelijk ooit kinderen heeft voortgebracht is opmerkelijk, vooral ook omdat Lodewijk ervan overtuigd was dat het goed voor hem was in het hemd van een schurftlijder te slapen.

Genoeg informatie en vermakelijke weetjes dus in deze documentaire. Maar Costa begint de film met de vraag waarom Lodewijk toch zo vergeten is. En dat wordt niet duidelijk. Er wordt kort gesuggereerd dat het iets te maken had met de Oranjes die hem opvolgden, maar daar blijft het bij.

Karina Meeuwse, Lodewijk Napoleon. Uitzending: Zo 11 mei, 18.15-19.05 uur. Nederland 2. bij de documentaire is een boek verschenen: Lodewijk Napoleon. De Hollandse jaren. 68 p, inclusief dvd. Studio Mekaniek, € 22,95

Familie Frank
Anne en haar familie waren niet de enige Joodse Franks die de oorlog niet overleefden. Onlangs werd een zak vol amateurbeelden van de familie Frank uit Ochten ontdekt. Met de beelden, deels in kleur, legde Sam Frank niet alleen de vooroorlogse jeugd van zijn dochtertjes vast, ook het dorpsleven werd uitgebreid gedocumenteerd. In een extra lange uitzending reconstrueert Andere Tijden het leven van de familie Frank uit de Betuwe.
Andere Tijden. Zo 4 mei, 20.45 uur. Nederland 2

Neonazi
De op de moord op Kerwin Duinmeijer gebaseerde telefilm Skin speelt zich af aan het begin van de jaren tachtig. Frankie heeft een moeizame band met zijn door de Tweede Wereldoorlog getraumatiseerde Joodse vader. Vanuit het onschuldige kattenkwaad van een opstandige puber ontwikkelt Frankie zich tot neonazi en belandt hij in jeugddetentie voor een vermeende racistische moord.
Skin. Do 8 mei, 20.30 uur. Nederland 3

Zo ging dat toen
Op basis van beeldmateriaal uit het archief van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid heeft NostalgieNet een serie dvd’s samengesteld waarop dagelijkse bezigheden tussen 1920 en 1980 te zien zijn. De dvd’s hebben ieder een eigen thema, van ambachten tot gezondheidszorg, en van mode tot verkeer en vervoer. Bij de oudere kijker zullen de beelden ongetwijfeld jeugdherinneringen oproepen, terwijl het voor jongeren leuk is om te zien hoe snel de wereld is veranderd.
Zo ging dat toen Verkrijgbaar op www.winkelvandenostalgie.nl, ca. € 14,00 per aflevering

Nieuwste berichten

De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
Recensie

Met humor en daadkracht maakten queers van Amsterdam een stad voor iedereen

Met de nieuwe tentoonstelling Queer Amsterdam, de roze stad wil De Nieuwe Kerk de Nederlandse queergeschiedenis een nationaal podium geven. In samenwerking met de LHBTI+-gemeenschap hebben de curatoren een rijke verzameling verhalen en objecten samengesteld, die de menselijkheid van queer personen overtuigend centraal zet. 2026 is een jubileumjaar voor Nederlandse LHBTI+’ers. Zo was het in...

Lees meer
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Artikel

Een Amerikaanse kernbom zakte door het Groenlandse ijs

Omdat Denemarken niet goed voor Groenland zou zorgen moet het Arctische eiland worden ingelijfd door de Verenigde Staten, vindt Donald Trump. In 1968 richtten de VS zelf grote schade aan in het gebied. Na een dramatisch ongeluk verdween een Amerikaanse waterstofbom onder het ijs bij Groenland. Daar ligt hij waarschijnlijk nog steeds. Recent onderzoek van...

Lees meer
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Beeldessay

Hoe Jezus van een oud mannetje een echte baby werd

In de Middeleeuwen werd het Christuskind aanvankelijk als lelijk oud mannetje geschilderd. Later veranderde hij in een normale baby. Waarom? Middeleeuwers geloofden dat Jezus perfect en volledig onveranderd ter aarde was gekomen. Het idee van een hulpeloze, kwetsbare baby die nog moest groeien en poepbroeken had, paste niet bij het beeld van een almachtige God....

Lees meer
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Artikel

Oud-minister heeft geen spijt van onderwijsbezuiniging

Onderwijsminister Rianne Letschert wil het lerarentekort binnen vier jaar oplossen. In 1982 trokken leraren nog naar het Malieveld omdat ze vanwege een lerarenoverschot vreesden voor hun baan. Hoe konden er zoveel werkloze leerkrachten zijn? Het lerarenoverschot in de jaren tachtig was een gevolg van beleid dat eind jaren veertig begon. Vlak na het einde van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten