Home IJdeltuit en verkwister

IJdeltuit en verkwister

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 23 juni 2009

Update 7 april 2020

In de documentaire Lodewijk Napoleon, die Teleac/NOT op 11 mei uitzendt, gaat acteur Beppe Costa op zoek naar het verleden van de eerste koning van Nederland. Costa speelde enkele jaren geleden in de voorstelling Conijn van Olland van muziektheatergezelschap Orkater, en raakte geïntrigeerd door Napoleons lievelingsbroertje.

Costa gaat langs bij een reeks Lodewijk-kenners, onder wie historici Annie Jourdan en Niek van Sas, terwijl hij tussendoor wat door het Nederlandse landschap wandelt en fietst. De meeste deskundigen hebben een positief verhaal: Lodewijk was een harde werker, een milde vorst met moderne ideeën over staatsinrichting, die allerlei vernieuwingen doorvoerde waarover Nederlandse parlementariërs jarenlang hadden geruzied. Hij kwam op voor de Nederlandse belangen, ook als dat tegen de wil van zijn grote broer Napoleon inging. Geert Mak vertelt over Lodewijks voortvarende optreden bij de kruitramp van 1807 in Leiden. Hij kwam diezelfde dag nog naar Leiden om reddingswerkers aan te sporen en stak veel eigen geld in de heropbouw van de stad.

Van Sas echter gaat dwars tegen dat positieve beeld in. Hij noemt Lodewijk een ijdeltuit en een verkwister, omdat hij ongelooflijk veel geld uitgaf aan steeds nieuwe paleizen. Uiteraard komt ook Lodewijks persoonlijke leven aan bod, en dan vooral zijn ongelukkige huwelijk met Hortense de Beauharnais, de dochter van Napoleons vrouw Joséphine. Dat Lodewijk bijzonder wreed kon zijn, blijkt uit de anekdote over muziekavonden die hij hield. Hoewel Hortense muzikaal zeer getalenteerd was, mocht ze bij die gelegenheden nooit optreden. Ze mocht de avonden van Lodewijk zelfs niet bijwonen en moest in haar kamer blijven. Dat het huwelijk ooit kinderen heeft voortgebracht is opmerkelijk, vooral ook omdat Lodewijk ervan overtuigd was dat het goed voor hem was in het hemd van een schurftlijder te slapen.

Genoeg informatie en vermakelijke weetjes dus in deze documentaire. Maar Costa begint de film met de vraag waarom Lodewijk toch zo vergeten is. En dat wordt niet duidelijk. Er wordt kort gesuggereerd dat het iets te maken had met de Oranjes die hem opvolgden, maar daar blijft het bij.

Karina Meeuwse, Lodewijk Napoleon. Uitzending: Zo 11 mei, 18.15-19.05 uur. Nederland 2. bij de documentaire is een boek verschenen: Lodewijk Napoleon. De Hollandse jaren. 68 p, inclusief dvd. Studio Mekaniek, € 22,95

Familie Frank
Anne en haar familie waren niet de enige Joodse Franks die de oorlog niet overleefden. Onlangs werd een zak vol amateurbeelden van de familie Frank uit Ochten ontdekt. Met de beelden, deels in kleur, legde Sam Frank niet alleen de vooroorlogse jeugd van zijn dochtertjes vast, ook het dorpsleven werd uitgebreid gedocumenteerd. In een extra lange uitzending reconstrueert Andere Tijden het leven van de familie Frank uit de Betuwe.
Andere Tijden. Zo 4 mei, 20.45 uur. Nederland 2

Neonazi
De op de moord op Kerwin Duinmeijer gebaseerde telefilm Skin speelt zich af aan het begin van de jaren tachtig. Frankie heeft een moeizame band met zijn door de Tweede Wereldoorlog getraumatiseerde Joodse vader. Vanuit het onschuldige kattenkwaad van een opstandige puber ontwikkelt Frankie zich tot neonazi en belandt hij in jeugddetentie voor een vermeende racistische moord.
Skin. Do 8 mei, 20.30 uur. Nederland 3

Zo ging dat toen
Op basis van beeldmateriaal uit het archief van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid heeft NostalgieNet een serie dvd’s samengesteld waarop dagelijkse bezigheden tussen 1920 en 1980 te zien zijn. De dvd’s hebben ieder een eigen thema, van ambachten tot gezondheidszorg, en van mode tot verkeer en vervoer. Bij de oudere kijker zullen de beelden ongetwijfeld jeugdherinneringen oproepen, terwijl het voor jongeren leuk is om te zien hoe snel de wereld is veranderd.
Zo ging dat toen Verkrijgbaar op www.winkelvandenostalgie.nl, ca. € 14,00 per aflevering

Nieuwste berichten

Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad
Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad
Artikel

Het Russische parlement heeft nooit veel te vertellen gehad

De Russen gaan van 18 tot en met 20 september naar de stembus om de 450 leden van het parlement – de Staatsdoema – te kiezen. Dat deze verkiezingen geen ‘feest van de democratie’ zijn, past in de politieke geschiedenis van Rusland. Een echte parlementaire cultuur kon daar nooit opbloeien 4 oktober 1993. Tanks die...

Lees meer
Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten
Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten
Artikel

Verkiezingsfraude kwam regelmatig voor in de Verenigde Staten

Zogenaamd om stemfraude bij de komende congresverkiezingen in Amerika te voorkomen, pleit Donald Trump voor landelijke regels die voor alle staten moeten gelden. Hij is er wat laat mee, want de echte wanpraktijken bij Amerikaanse verkiezingen dateren vooral van de negentiende eeuw en de eerste helft van de twintigste eeuw. Dit artikel krijg je van...

Lees meer
Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Artikel

Iraanse sporters dagen de macht uit

In Iran vormen sport, protest en politiek al eeuwenlang een nauw verweven, maar ook conflictueuze drie-eenheid. Nu zijn het vaak vrouwelijke voetballers die van zich laten horen. Ooit waren het worstelaars, vertelt politicoloog Caroline Azad. Gholamreza Takhti is een legende in Iran. In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd deze worstelaar – ‘met...

Lees meer
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Artikel

Artsen zonder Grenzen: onafhankelijk, maar nooit apolitiek

Een groep artsen die vond dat het Rode Kruis niet genoeg deed tegen mensenrechtenschendingen in Biafra, stichtte in 1971 de medische hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. De initiatiefnemers wilden volledig apolitiek opereren, maar dat bleek in de praktijk vrijwel onmogelijk. Médecins Sans Frontières (MSF), de moederorganisatie van Artsen zonder Grenzen, is een medische internationale hulporganisatie. Momenteel biedt MSF hulp in Nepal na een dodelijke overstroming en is de organisatie werkzaam in Oekraïne en Gaza, waar ze...

Lees meer
Loginmenu afsluiten