Home Zeeheld Nelson had vreemdelingenlegioen van Franse huurlingen

Zeeheld Nelson had vreemdelingenlegioen van Franse huurlingen

  • Gepubliceerd op: 27 november 2013
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Patrick van IJzendoorn

Een Europees leger? Nee, daar hebben de Britten nooit veel in gezien. Samenwerken met de Franse cheese-eating surrender monkeys? Met die veredelde stierenvechters van de Armada? Nu is echter gebleken dat de grote admiraal Horatio Nelson minder moeite had met internationale samenwerking op militair gebied. Eén op de tien soldaten op de Britse schepen bij de Slag bij Trafalgar blijkt van buitenlandse komaf te zijn geweest.


De zeeslag bij Kaap Trafalgar, aan de zuidwestkust van Spanje, is de grootste maritieme overwinning uit de Britse geschiedenis. Op 21 oktober 1805 vernietigde de Britse vloot, tegen alle verwachtingen, een Frans-Spaans eskader. Geen enkel Brits schip ging verloren. Het aantal Britse slachtoffers bleef beperkt tot 449, onder wie Nelson zelf. Door deze overwinning op Napoleon verdween de dreiging van een Franse invasie.

Uit bestudering van persoonsdocumenten van 13.000 Trafalgar-veteranen in de Britse Staatsarchieven en het Nationale Zeevaartmuseum in Greenwich blijkt nu dat Nelson de beschikking had over een soort vreemdelingenlegioen. Tien procent was in het buitenland geboren. Aan Britse zijde streden onder meer 54 Fransen en 24 Spanjaarden. Verder waren op de 33 Britse oorlogsschepen mannen aanwezig uit Turkije, Mexico, India, China en Brazilië. Tevens vochten er naar alle waarschijnlijkheid ontsnapte slaven mee.

De Royal Navy had een grote aantrekkingskracht op huurlingen. Het betaalde goed, zeker nadat de regering prestatiebonussen had ingevoerd. Bovendien waren het eten en de medische verzorging beter dan elders.

Het onderzoek is verricht voor de tentoonstelling Nelson, Navy, Nation in Greenwich. Curator James Davey zet de admiraal neer als een belangrijke schakel in de overwinning op Frankrijk, in plaats van als een heroïsche, eigenzinnige eenling die eigenhandig Napoleon versloeg. Tevens wordt getoond dat Nelsons kosmopolitische leger minder sterk en ervaren was dan tot nu toe is aangenomen. Een kwart van de opvarenden had amper ervaring op zee.

De archieven hebben interessante persoonlijke verhalen opgeleverd. Zo is er aandacht voor de enige vrouw aan boord, Jane Townsend. Zij was verantwoordelijk voor huishoudelijke taken. Ook is er een foto te zien van de bejaarde Trafalgar-veteraan James Sharman, die op zijn oude dag het monument van Nelson in Great Yarmouth verzorgde. Hij zou model komen te staan voor Ham Peggotty, een goedaardig personage in Charles Dickens’ roman David Copperfield.

Patrick van IJzendoorn is correspondent in Londen

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer