Home Trumps bewondering voor Poetin doet denken aan een historische bromance

Trumps bewondering voor Poetin doet denken aan een historische bromance

Donald Trump noemt Vladimir Poetin een ‘genie’ en een ‘sterke leider’. Tot ongenoegen van zijn NAVO-bondgenoten stelde de Amerikaanse president samen met Moskou een 28-puntenplan op, dat wordt gezien als een capitulatie voor Oekraïne. In de achttiende eeuw zette een onverwachte vriendschap tussen Frederik de Grote van Pruisen en de Russische tsaar Peter III de traditionele allianties op hun kop.

Frederik de Grote bij de Slag bij Zorndorf
Frederik de Grote bij de Slag bij Zorndorf in 1758. Schilderij door Carl Röchling, 1904.

Redactie Historisch Nieuwsblad

Gepubliceerd op: 25 november 2025

Update 20 februari 2026

Al sinds zijn kindertijd was Peter III een bewonderaar van Pruisen en zijn koning. Zelfs in het openbaar noemde hij Frederik II ‘de koning, mijn meester.’ Een ring met Frederiks portret droeg hij als zijn kostbaarste bezit. Die devotie was al opmerkelijk geweest in vredestijd, laat staan te midden van een oorlog.

Met de inval van het Oostenrijkse Silezië gaf de Pruisische koning Frederik II in 1740 het startschot voor de Oostenrijkse Successieoorlog en de daaropvolgende Zevenjarige Oorlog. Vanaf 1756 stonden er twee sterke blokken tegenover elkaar: Frankrijk en Oostenrijk aan de ene, en Engeland en Pruisen aan de andere kant.

Rusland koos de kant van Wenen en Parijs, en daarmee stond Frederik plotseling geïsoleerd tegenover drie grootmachten. De verenigde legers van de Russische tsarina Elisabeth en de Oostenrijkse keizerin Maria Theresia brachten Pruisen steeds verder in het nauw. Grote delen van zijn land werden bezet, en toen zelfs Engeland de Pruisische koning liet vallen, leek zijn ondergang nabij.

Maar begin 1762 kantelde de situatie abrupt dankzij het ‘Mirakel van het Huis Brandenburg’. Na het overlijden van Elisabeth besteeg haar neef Peter III de troon. De nieuwe tsaar stopte onmiddellijk alle Russische operaties tegen Pruisen, liet Pruisische krijgsgevangenen vrij en trok zijn troepen terug. Hij zocht vrede met de Pruisische koning en accepteerde zonder voorbehoud diens voorwaarden. Daarmee vernietigde hij in één beweging de anti-Pruisische coalitie.

De abrupte Russische koerswijziging kwam door Peters extreme bewondering voor Frederik. Tijdens staatsbanketten prees hij de Pruisische koning als onovertroffen militair genie, wiens wil voor hem gelijkstond aan de wil van God. Grote beslissingen nam hij pas na overleg met de Pruisische gezant Von der Goltz, die daardoor feitelijk als zijn minister van Buitenlandse Zaken opereerde. Verder voerde Peter een Pruisisch legerreglement in Rusland in en stak hij zijn soldaten in Pruisische uniformen, met de bedoeling zij aan zij met Frederik tegen Oostenrijk op te trekken.

Frederik was dolgelukkig met de Russische draai, en overlaadde zijn nieuwe vriend met complimenten. Maar in dit verhaal leest u dat Peters Pruisische obsessie uiteindelijk slecht voor hem afliep.

Nieuwste berichten

Sport en gymnastiek moesten Nederlanders voorbereiden op oorlog
Sport en gymnastiek moesten Nederlanders voorbereiden op oorlog
Artikel

Sport en gymnastiek moesten Nederlanders voorbereiden op oorlog

Meer Nederlanders aan het sporten krijgen is al jaren overheidsbeleid, want bewegen is gezond. Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne is er een argument bijgekomen: sport bevordert de nationale weerbaarheid. Dit was meer dan een eeuw geleden zelfs de belangrijkste reden waarom onderwijzers en militairen pleitten voor verplichte gymlessen en meer sportaccommodaties. Fysieke...

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

Beatrice de Graaf: ‘De beschaving sterft aan een netwerkinfarct’

Als de hedendaagse beschaving ten onder gaat, gebeurt dat niet door invallen van Vandalen. Noch door natuurrampen. En evenmin door een atoomoorlog. Maar het zal geschieden door overbelasting van webservers, telecomcentrales en data-opslagplaatsen. De afgelopen weken stonden de kranten vol nieuws over oorlog en conflict, nieuwe schermutselingen rond de Straat van Hormuz, een opleving van...

Lees meer
Vanuit een reddingssloep kijken bezoekers naar beelden van de Titanic.
Vanuit een reddingssloep kijken bezoekers naar beelden van de Titanic.
Recensie

Nieuwe Titanic-tentoonstelling draait vooral om spektakel

De rondreizende tentoonstelling Titanic: An Immersive Voyage is nu te zien in de Jaarbeurs van Utrecht. Het internationale entertainment bedrijf achter de tentoonstelling belooft met ‘innovatieve technologieën’ het verhaal van de scheepsramp tot leven te wekken. De makers hebben daarbij meer oog voor sensatie dan geschiedenis. Het eerste wat bezoekers bij binnenkomst zien is een...

Lees meer
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Loginmenu afsluiten