Home Trumps bewondering voor Poetin doet denken aan een historische bromance

Trumps bewondering voor Poetin doet denken aan een historische bromance

Donald Trump noemt Vladimir Poetin een ‘genie’ en een ‘sterke leider’. Tot ongenoegen van zijn NAVO-bondgenoten stelde de Amerikaanse president samen met Moskou een 28-puntenplan op, dat wordt gezien als een capitulatie voor Oekraïne. In de achttiende eeuw zette een onverwachte vriendschap tussen Frederik de Grote van Pruisen en de Russische tsaar Peter III de traditionele allianties op hun kop.

Frederik de Grote bij de Slag bij Zorndorf
Frederik de Grote bij de Slag bij Zorndorf in 1758. Schilderij door Carl Röchling, 1904.

Redactie Historisch Nieuwsblad

Gepubliceerd op: 25 november 2025

Update 20 februari 2026

Al sinds zijn kindertijd was Peter III een bewonderaar van Pruisen en zijn koning. Zelfs in het openbaar noemde hij Frederik II ‘de koning, mijn meester.’ Een ring met Frederiks portret droeg hij als zijn kostbaarste bezit. Die devotie was al opmerkelijk geweest in vredestijd, laat staan te midden van een oorlog.

Met de inval van het Oostenrijkse Silezië gaf de Pruisische koning Frederik II in 1740 het startschot voor de Oostenrijkse Successieoorlog en de daaropvolgende Zevenjarige Oorlog. Vanaf 1756 stonden er twee sterke blokken tegenover elkaar: Frankrijk en Oostenrijk aan de ene, en Engeland en Pruisen aan de andere kant.

Rusland koos de kant van Wenen en Parijs, en daarmee stond Frederik plotseling geïsoleerd tegenover drie grootmachten. De verenigde legers van de Russische tsarina Elisabeth en de Oostenrijkse keizerin Maria Theresia brachten Pruisen steeds verder in het nauw. Grote delen van zijn land werden bezet, en toen zelfs Engeland de Pruisische koning liet vallen, leek zijn ondergang nabij.

Maar begin 1762 kantelde de situatie abrupt dankzij het ‘Mirakel van het Huis Brandenburg’. Na het overlijden van Elisabeth besteeg haar neef Peter III de troon. De nieuwe tsaar stopte onmiddellijk alle Russische operaties tegen Pruisen, liet Pruisische krijgsgevangenen vrij en trok zijn troepen terug. Hij zocht vrede met de Pruisische koning en accepteerde zonder voorbehoud diens voorwaarden. Daarmee vernietigde hij in één beweging de anti-Pruisische coalitie.

De abrupte Russische koerswijziging kwam door Peters extreme bewondering voor Frederik. Tijdens staatsbanketten prees hij de Pruisische koning als onovertroffen militair genie, wiens wil voor hem gelijkstond aan de wil van God. Grote beslissingen nam hij pas na overleg met de Pruisische gezant Von der Goltz, die daardoor feitelijk als zijn minister van Buitenlandse Zaken opereerde. Verder voerde Peter een Pruisisch legerreglement in Rusland in en stak hij zijn soldaten in Pruisische uniformen, met de bedoeling zij aan zij met Frederik tegen Oostenrijk op te trekken.

Frederik was dolgelukkig met de Russische draai, en overlaadde zijn nieuwe vriend met complimenten. Maar in dit verhaal leest u dat Peters Pruisische obsessie uiteindelijk slecht voor hem afliep.

Nieuwste berichten

Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Deng Xiaopeng bezoekt een rodeo in Texas
Artikel

Amerika liet zich inpalmen door China’s leider Deng Xiaoping

Donald Trump brengt deze week een bezoek aan China. De onderlinge verhoudingen zijn gespannen. In 1979 was de komst van Deng Xiaoping naar de Verenigde Staten een groot succes omdat de Chinese leider zich van zijn menselijke kant liet zien. In 1972 bezocht de Amerikaanse president Richard Nixon China, waardoor een einde kwam aan decennialange...

Lees meer
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Duitse inwoners moeten Praag verlaten, mei 1945.
Artikel

Het Westen legitimeerde etnische zuiveringen

Na de Tweede Wereldoorlog werden ruim zestien miljoen Duitsers, Polen, Oekraïners, Belarussen en Balten verdreven uit hun geboortestreek. Ze moesten zich vestigen in nieuwe, homogene natiestaten. Waarom liet het Westen dat gebeuren? Op 15 december 1944 nam Winston Churchill schoorvoetend plaats achter het spreekgestoelte van het House of Commons. Het Rode Leger rukte op dat...

Lees meer
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering
Recensie

Wat schreven kranten over de periode na de bevrijding?

Drie jonge historici behandelen de periode na de bevrijding. Met als belangrijke bron: kranten. Maar wat voegen ze daarmee toe?  Nieuwe generaties historici komen met verhalen die voortkomen uit andere vragen, nieuwe bronnen of afwijkende interpretaties. Zo gaat de geschiedwetenschap vooruit en blijft ze bij de tijd. En zo positioneert een groep jonge Nijmeegse historici hun boek over...

Lees meer
Still uit de film Two Prosecutors
Still uit de film Two Prosecutors
Recensie

In ‘Two Prosecutors’ wordt naïef geloof in Stalin genadeloos afgestraft

Weer een film over het terreurbewind van Sovjetleider Jozef Stalin? Jazeker, maar niet zomaar een film. Two Prosecutors schetst met angstaanjagende precisie de kafkaiaanse machinerie van gruwelijke rechteloosheid.  Two Prosecutors is niet de eerste film over de stalinistische repressie van Sergej Loznitsa. Hij werd in 1964 in Wit-Rusland geboren, maar groeide op in Kiev. Hij maakte onder meer twee archieffilms. The Trial (2018) toont met archiefbeelden het showproces in 1930 tegen economen en industriëlen die van sabotage werden...

Lees meer
Loginmenu afsluiten