Tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog maakten de nationalisten gebruik van satire om de bevolking in een anti-Nederlandse stemming te brengen. Historicus Muhammad Yuanda Zara deed hier onderzoek naar en presenteert zijn conclusies in het tijdschrift BMGN.
Zodra na de Tweede Wereldoorlog duidelijk werd dat de Nederlanders zouden proberen hun koloniale gezag in Indonesië te herstellen, publiceerden kranten spotprenten en grappen over hen. De Nederlanders werden volgens Zara neergezet als de ‘gevaarlijke ander’. Het waren vreemdelingen die slechts naar het land waren gekomen om ‘ons’ Indonesiërs van de vrijheid te beroven en alle toekomstplannen te verwoesten. Zo creëerden de nationalisten een wij-zijgevoel en hoopten ze de bevolking mee te nemen in het anti-Nederlandse sentiment.
Vooral de krant The Voice of Free Indonesia publiceerde veel satire. Opdat de lezers zich zouden herkennen in de boodschap, was de context van de grappen vaak alledaags en speelden gewone mensen de hoofdrol. Ook symbolen van de kolonisator waren populaire onderwerpen van spot. Zara haalt het volgende voorbeeld aan:
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Slecht voorteken!
Jack: ‘Hey Joe, ik ben enorm geschrokken gisteren.’
Joe: ‘Wat was het probleem, Jack?’
Jack: ‘Vanuit de lucht zag ik het rood-wit wapperen op de Nederlandse marinebasis!’
Joe: ‘Hoe … kan dat?’
Jack: ‘Bij nadere observatie zag ik pas het blauw. Verdomme, aan een heldere hemel wordt het blauw zo onduidelijk, je ziet alleen het rood en wit.’
Joe: ‘Dat is precies waarom de Nederlanders dromen van een altijd bewolkt Indonesië.’
