Home Sombere kijk op de beelddictatuur

Sombere kijk op de beelddictatuur

  • Gepubliceerd op: 31 okt 2023
  • Update 31 okt 2023
  • Auteur:
    Jos van der Burg
Sombere kijk op de beelddictatuur

Voor zover bekend maakte de Fransman Joseph Nicéphore Niépce in 1825 als eerste een foto. Hij had er een belichtingstijd van tien uur voor nodig. Bijna 200 jaar later zijn er 45 miljard camera’s op de wereld die dagelijks miljarden beelden produceren. And the King Said, What a Fantastic Machine roept aan de hand van honderden van internet geplukte fragmenten de vraag op wat de invloed van al die beelden op ons is.

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u ook toegang tot HN Actueel? Hiermee leest u dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvangt u exclusieve nieuwsbrieven. Abonnee worden, kan al voor €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

De documentaire bestrijdt de opvatting dat één beeld meer zegt dan duizend woorden. Beelden spreken nooit voor zich, omdat je de context moet kennen. Met beelden is het goed manipuleren. Dat is een open deur, maar de documentaire illustreert dat met sprekende voorbeelden. Onschuldig is de tv-uitzending van het Eurovisie Songfestival, waarin het lijkt alsof de juryleden in hun eigen land staan, terwijl ze in werkelijkheid samen in een studio zitten. Als een jurylid aan de beurt is, worden achter hem beelden van zijn land geprojecteerd.

De documentaire laat ook zien dat beelden de werkelijkheid kunnen blootleggen, zoals de na de bevrijding gemaakte opnames in concentratiekampen bewijzen. En geeft ook gruwelijke voorbeelden, zoals Leni Riefenstahls films vol nazipropaganda en Hitler-verering. Verder wijst de documentaire op het recente fenomeen beeldverslaving, aangejaagd door mediaconcerns, die kennis over de werking van de hersenen inzetten om mensen aan het scherm gekluisterd te houden. And the King Said graaft niet diep, maar de helikopterview op de beelddictatuur stemt niet vrolijk.

Filmposter van 'Fantastic Machine'

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 11 - 2023

Nieuwste berichten

Curb Brokers bij Wall Street in 1916
Curb Brokers bij Wall Street in 1916
Artikel

Geen Polymarket, maar ‘curb trading’: op Wall Street moest de gewone man zakendoen op de stoep

Eind negentiende eeuw was het voor de gemiddelde Amerikaan onmogelijk om aandelen te kopen op de New York Stock Exchange. Op Wall Street zat een gesloten club miljonairs die uitsluitend handel met elkaar dreven. De meeste Amerikanen waren daarom aangewezen op ‘curb trading’. De New York Stock Exchange ontstond in 1792, toen een klein gezelschap...

Lees meer
Feest op Deshima, 1825
Feest op Deshima, 1825
Recensie

Op Deshima dronken de Japanners Europese koffie en jenever

In 1634 legden de Japanners Deshiuma aan, een kunstmatig eiland voor de kust van Nagasaki om ‘vreemde invloeden buiten de deur te houden. Anne Sey onderzoekt hoe de wisselwerking tussen de Japanners en de Nederlanders daar verliep.  De Portugezen waren de eerste bewoners van Deshima, maar vanaf 1641 tot 1853 verbleven de ‘Hollanders’ er – een ruim begrip. Op de schepen die...

Lees meer
De kerncentrale bij Tsjernobyl, een paar weken na de ramp. Mei 1986.
De kerncentrale bij Tsjernobyl, een paar weken na de ramp. Mei 1986.
Artikel

De kernramp in Tsjernobyl doet de Sovjet-Unie wankelen

Veertig jaar geleden ontplofte reactor 4 van de kerncentrale in Tsjernobyl. De ramp was het gevolg van Russisch wanbeleid en ontwrichtte het leven van honderdduizenden mensen. Vol ongeloof keken de mannen in de controlekamer elkaar aan. Wat was er in hemelsnaam zojuist met twee daverende klappen geëxplodeerd? Het kon de reactor niet zijn, want dat...

Lees meer
Boeken over de Tweede Wereldoorlog overspoelen de ramsj
Boeken over de Tweede Wereldoorlog overspoelen de ramsj
Column

Boeken over de Tweede Wereldoorlog overspoelen de ramsj

Het is het sterfhuis van de ambitie. De opgeheven halte waar de laatste bus maanden geleden is vertrokken; een klas vol langzame leerlingen die hun examen gegarandeerd gaan verprutsen. En toch ga ik er graag heen, om me te laten verblinden door de prijskaartjes die in neonkleuren schreeuwen dat ik voor 4,99 euro in het bezit kan komen van een meesterwerkje.   De ramsjafdeling. Mijn persoonlijke favoriet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten