Carthago. Opkomst en ondergang van een stad Richard Miles 523 p. De Bezige Bij € 39,90
‘Overigens ben ik van mening dat Carthago moet worden verwoest.’ Deze herhaalde oproep van senator Cato de Oude werd in 146 v.Chr. ingewilligd. Onder aanvoering van Scipio maakte het Romeinse leger Carthago letterlijk met de grond gelijk. De Britse classicus Richard Miles geeft een spannend overzicht van de strijd.
Evelien van ’t Woud voegde een aflevering toe aan de reeks Ooggetuigen van uitgeverij Bert Bakker. Ze verzamelt in Een wereld vol goden (270 p. € 19,95) teksten uit het klassieke Griekenland. Plato en Herodotus, maar ook inscripties op potscherven en grensstenen.
De Britse classici Mary Beard en John Henderson laten in De ontdekking van Arcadië. Een inleiding op de antieke wereld (175 p. Athenaeum – Polak & Van Gennep, € 16,95) zien hoe de studie van de klassieken voortdurend van karakter is veranderd.
De Arabieren. Een geschiedenis Eugene Rogan 711 p. De Bezige Bij, € 49,90
Eugene Rogan doceert moderne geschiedenis van het Midden-Oosten in Oxford. Zijn boek begint vijf eeuwen terug bij de Ottomaanse veroveringen van de Arabische gebieden en volgt de lotgevallen van de Arabieren tot in het tijdperk van het Europese imperialisme en de rivaliteit tussen de grootmachten tijdens de Koude Oorlog.
Historicus en journalist Jonathan Lyons toont in Het Huis der Wijsheid (335 p. Bulaaq, € 29,50) hoe Arabieren de westerse beschaving hebben beïnvloed. Het Huis der Wijsheid werd begin negende eeuw in Bagdad gesticht en was een denktank, vertaalbureau en manuscriptendepot waar de beste Arabische geleerden tot halverwege de dertiende eeuw hebben gewerkt. Ze wijdden zich aan filosofie, wiskunde en astrologie, en vertaalden Griekse teksten van Aristoteles en Plato in het Arabisch, teksten die in het Westen onbekend waren of in de vergetelheid waren geraakt.
Portret van een oermoeder. Beelden van de njai in Nederlands-Indië Reggie Baay 227 p. Athenaeum – Polak & Van Gennep, € 24,95
Portret van een oermoeder is een aanvulling op het eerder verschenen en verrassende boek De njai. Het concubinaat in Nederlands-Indië, van dezelfde auteur. Reggie Baay verzamelde vele unieke foto’s waarop de koloniale samenleving in Indië vanuit het concubinaat (het ongehuwd samenwonen van een Nederlandse man en een inheemse vrouw) wordt belicht. De levensverhalen van de vrouwen worden geschetst in series met elkaar samenhangende foto’s, vergezeld van korte levensbeschrijvingen.
In Mijn aardse leven vol moeite en strijd. Noto Soeroto. Javaan, dichter, politicus (440 p. KITLV, € 27,50) reconstrueert René Karels het leven van Noto Soeroto, een bijzondere Javaan van adellijke afkomst die in 1906 naar Nederland komt om te studeren, een Nederlandse vrouw ontmoet, twee zonen en een dochter krijgt, maar in 1932 zonder zijn gezin teleurgesteld terugkeert naar Java.
Multatuli. Een zelfportret Dik van der Meulen, Cees Fasseur en Hans van den Bergh (samenstelling) 359 p. Bert Bakker, € 24,95
Honderdvijftig jaar geleden verscheen de Max Havelaar, het beroemde boek van Multatuli. Ter gelegenheid daarvan verschijnt een keuze uit Multatuli’s boeken en vooral ook brieven, waarin de schrijver een onovertroffen beeld geeft van zijn bewogen leven.
Het manuscript van de Max Havelaar kwam in handen van de invloedrijke schrijver Jacob van Lennep, die ervoor zorgde dat het bij een ‘fatsoenlijke uitgever’ uitkwam. Na de verschijning en het succes van het boek betwistte de schrijver Van Lennep het recht op het manuscript. Hij spande een rechtszaak tegen hem aan, die hij ook in hoger beroep verloor. Over deze affaire handelt: ‘Ik heb u den Havelaar niet verkocht.’ Multatuli contra Van Lennep (207 p. Bas Lubberhuizen, € 29,50).
Leuk: Job Cohen leest de Max Havelaar voor (7 cd’s, uitgeverij Rubinstein, € 22,95).
Asta’s ogen. De levenskracht van een Indische familie Eveline Stoel 350 p. Nijgh & Van Ditmar, € 19,90
Journaliste beschrijft de geschiedenis van haar Indische schoonfamilie, gebaseerd op interviews en documenten. Terwijl Asta Hoyer in Indië een groot huis had met bediendes, komt ze na haar vertrek naar Nederland in 1955 terecht in een pension in het Brabantse Oss.
Nog een familiegeschiedenis: Zo zijn wij elkaars geschenk. Een liefde in de jaren dertig (256 p. Balans, € 18,95) door Alma Post en Janneke Buurman. Chris Buurman komt uit een arbeidersgezin. Hij heeft geen werk en verblijft in werklozenkampen. Zijn verloofde Dien Schouten heeft een schamel baantje in Rotterdam. Ze besluiten elkaar te schrijven. Buurman wordt in 1935 ziek en overlijdt twee jaar later, 27 jaar oud.
Ook: Tot ziens in de hemel. Liefde en pennenstrijd in een verzuilde tijd (367 p. Contact, € 19,95). Ferenc Schneiders verhaalt over zijn katholieke ouders, die elkaar ontmoetten in 1933 in Hongarije.
Pocket Guide for American Servicemen to the Cities of the Netherlands during World War II, 100 p. Elsevier, € 9,95
Het weekblad Elsevier besteedt altijd veel aandacht aan geschiedenis. Bovendien geeft het blad historische specials uit, die steevast beginnen met het woord ‘ons’: ‘Ons Indië’, ‘Ons Japan’. Ook verschijnen er boeken, zoals deze mooi uitgegeven herdruk van een informatieve reisgids uit 1944 voor Amerikaanse soldaten die betrokken waren bij de bevrijding van Nederland. Het boek bespreekt de geschiedenis, bezienswaardigheden en uitgaansgelegenheden van de belangrijkste Nederlandse steden. Tussen de regels door krijgen de soldaten tips over hoe om te gaan met de Nederlanders. Toegevoegd zijn een voorwoord van de hoofdredacteur van Elsevier Arendo Joustra en een aardige analyse van de antropologe Ruth Fulton Benedict: ‘A Note on Dutch Behavior’, die ze schreef voor het Office of War Information.
Eerder gaf Elsevier uit: Instructions for American Servicemen in Dutch Indonesia during World War II (77 p. Elsevier, € 9,95).
Gerard Reve. Kroniek van een schuldig leven. Deel 2: De rampjaren 1962-1975 Nop Maas 855 p. Van Oorschot, € 35,00
Nog een deel te gaan en dan hebben we ongeveer 2500 pagina’s over het leven van Gerard Reve (1923-2006). In dit deel beleeft de schrijver zijn doorbraak naar een breed publiek en wordt hij een Bekende Nederlander. Privé heeft hij een nare tijd: vriendjes die weglopen, depressies, veel drank en drugs.
Nog een schrijversbiografie: de Limburgse dichter en hoogleraar Wiel Kusters verdiept zich in Pierre Kemp (743 p. Vantilt, € 39,95) in het leven van zijn Limburgse collega. Kemp (1886-1967) kreeg in 1958 de P.C. Hooftprijs voor zijn vitale en melancholische poëzie.
Ook: Rebel & dame. Biografie van Top Naeff (664 p. Querido, € 34,90) door Gé Vaartjes. Top Naeff werd bekend met School-Idyllen, een bakvissenroman. Ze had intensieve contacten met Couperus, Bordewijk en Heijermans. Deze biografie geeft veel informatie over het culturele leven in de eerste helft van de twintigste eeuw.
Labyrint Europa. Alle vroege reizen Cees Nooteboom 527 p. De Bezige Bij, € 19,90
Cees Nooteboom schreef naast zijn romans tal van reisreportages. Deel 1 van alle Europese reizen beslaat de periode 1957-1966. Hij neemt ons mee naar het veer van Muiden, een pub in Londen en een klooster in Spanje. Nooteboom verbindt op elegante wijze persoonlijke ervaringen met de plaats waar hij vertoeft. Het tweede deel van de Europese reizen zal gaan over de jaren van 1967 tot nu.
Tegelijk met de Europese reizen verscheen: Avontuur Amerika. Alle reizen (304 p. De Bezige Bij, € 19,90). De Amerikaanse reisverhalen stammen uit de periode 1957-1987. Nooteboom neemt ons mee naar New York, Los Angeles, New England en Chicago.
