Home Robert Darnton ontdekt spectaculair boek

Robert Darnton ontdekt spectaculair boek

Robert Darnton ontdekt spectaculair boek

Gerard van der Waal

Gepubliceerd op: 14 juli 2009

Update 7 april 2020

De Amerikaanse cultuurhistoricus Robert Darnton heeft in een Franse bibliotheek een zeer zeldzaam boek ontdekt. Het boek, getiteld Les Bohemiens, is een werk van de in vergetelheid geraakte markies De Pelleport, die het schreef tijdens de Franse Revolutie toen hij gevangenzat in de Bastille.

De vondst is zo spectaculair dat uitgeverij Bert Bakker het boek uit het Frans vertaalt en publiceert in de veertien weken dat Darnton in Nederland is. Darnton, hoogleraar aan de Amerikaanse Princeton University, noemt het werk uit 1790 een ‘verloren meesterwerk van een vergeten auteur’.

De auteur werd vastgehouden in de Bastille vanwege zijn lasterende schrijfsels, in dezelfde tijd dat markies De Sade er zijn beroemde boek Les 120 Journées de Sodome schreef. Volgens Darnton is het boek van De Pelleport echter veel beter geschreven. Mede dankzij de vele pornografische passages geeft het een uniek beeld van de wereld van Franse broodschrijvers in de achttiende eeuw.

Darnton is in Nederland om onderzoek te doen in de Koninklijke Bibliotheek (KB). De bibliotheek trekt sinds 2005 regelmatig internationaal bekende historici aan om van de collectie gebruik te maken. Na Peter Burke en Emmanuel Le Roy Ladurie is het deze zomer de beurt aan Robert Darnton om het fellowship van de KB en het Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences (NIAS) te vervullen. De Princeton-professor zegt geen moment te hebben getwijfeld: ‘De kans om in de KB onderzoek te doen én van het land te genieten was onweerstaanbaar.’

Darnton bestudeert het fenomeen van de libelles, Franse boekjes uit de achttiende eeuw die werden geschreven om in het onderhoud van de auteur te kunnen voorzien. De inhoud bestond vooral uit pornografie, politieke satire, laster en roddel. Voordat de Franse Revolutie in 1789 uitbrak was het genre verboden in Frankrijk. Daarom weken uitgevers van de libelles uit naar landen als Engeland, Zwitserland en Nederland. Zo zijn ook veel libelles in de collectie van de KB terechtgekomen.

De onderzoeker, ooit misdaadverslaggever voor de New York Times, heeft er veel plezier in elke dag op zijn fiets te stappen en van het NIAS in Wassenaar naar de KB te fietsen om daar zoveel mogelijk libelles te lezen. ‘Het is veel leuker dan met een opschrijfboekje achter de politie aan te rennen.’

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten