• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 3/2005

    RAF: Rote Armee Fraktion

    Door: Jacco Pekelder
    Het antiterreureleid van de Nederlandse regering richt zich niet alleen op gewelddadige bewegingen, maar op de hele islamitische bevolkingsgroep. De omgang met links terrorisme in Duitsland in de jaren zeventig maakt duidelijk dat radicalisering daardoor op de loer ligt, schreef hoogleraar Jacco Pekelder in 2005. The can is mightier than the sword. Graffiti op een gevel aan het Amsterdamse Westeinde. Het lijkt me een reactie op 2 november 2004. De sprayer zegt tegen mogelijke navolgers van Mohammed B.: 'Gooi dat zwaard weg. De spuitbus is machtiger.'

    Het moet een onderdeel zijn van de discussie die op dit moment onder allochtone jongeren woedt, waar we slechts flarden van meekrijgen op internetsites en debatavonden. Velen wijzen het geweld af, maar dat betekent nog niet dat zij zich daarmee ook distantiëren van hun gewelddadige 'broeders en zusters'. 
               
    Het is vooral op dit vlak dat een vergelijking tussen de islamistische terreurdaden van dit moment en het linkse terrorisme in West-Duitsland in de jaren zeventig van betekenis kan zijn. Ondanks alle verschillen gaat het in beide gevallen om gewelddadige groeperingen die zijn ingebed in maatschappelijke randgroepen.
     

    Een vergelijking tussen de islamitische terreurdaden van dit moment en het linkse terrorisme in West-Duitsland in de jaren zeventig kan van betekenis zijn

    Net als veel islamitische jongeren nu stonden radicaal-linkse West-Duitsers destijds voor de vraag hoe ze moesten omgaan met de gewelddadige bewegingen die uit hun midden opkwamen. In de onlangs verschenen bundel van het Duitsland Instituut, Politiek geweld in Duitsland. Denkbeelden en debatten (Mets & Schilt Uitgevers), beschrijf ik die worsteling met het 'geweld der kameraden'. 
               
    Een andere opvallende parallel is het averechtse optreden van de overheid en de gevestigde media. Door emotionele reacties op uitlatingen uit de milieus waaruit de gewelddadige groepen voortkomen en door verregaande (symbolische) maatregelen, wekken zij solidariteitsreflexen op die radicalisering niet tegengaan, maar juist in de hand werken. 


    Aanpak van het RAF-terrorisme

    Bij de bestrijding van 'stadsguerrillagroepen' als de Rote Armee Fraktion koos West-Duitsland voor een harde aanpak, niet alleen gericht op terroristen, maar op iedereen die links-radicaal was. Allereerst werden uit angst voor ondermijning van de staat (vooral linkse) radicalen uit allerlei beroepen geweerd. Daarnaast kregen de politie- en veiligheidsdiensten verruimde bevoegdheden. 
     

    Bij de bestrijding van 'stadsguerrillagroepen'als de Rote Armee Fraktion koos West-Duitsland voor een harde aanpak

    Nieuw was ook dat een aantal handelingen rond de voorbereiding van terroristische acties strafbaar werd gesteld. Tamelijk onschuldige uitlatingen werden al uitgelegd als goedkeuring van terrorisme of als oproep tot terreurdaden. Wie een protest tegen de behandeling van gevangen RAF-leden op een muur sprayde, liep het risico vervolgd te worden wegens ondersteuning van terrorisme. Naast de eigenlijke terroristen verdwenen honderden andere 'kameraden' voor korte of langere tijd in de cel. 
               
    Voor de kritische gedachtewisseling binnen het radicaal-linkse milieu was dit optreden van de overheid fnuikend. Ten eerste werd vrijwel alle kritiek op de RAF en het politieke geweld binnen het radicaal-linkse milieu gesmoord in solidariteit met de 'martelaren' van de beweging. Vele radicaal-linkse Duitsers slikten hun kritiek liever in, dan het risico te lopen de overheid, door wie ze zich zelf zo gekoeioneerd voelden, van dienst te zijn. 
     

    Vele radicaal-linkse Duitsers slikten hun kritiek liever in, dan het risico te lopen de overheid van dienst te zijn

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen