• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 4/2011

    Oscar Mohr (1907-1952)

    Vasthouden aan de lust tot leven

    Door: Jolande Withuis
    Temidden van alle dood en verderf in concentratiekamp Natzweiler wist Oscar Mohr zijn medegevangenen op te beuren met een uit het gezamenlijk geheugen samengesteld dichtbundeltje. De internationaal georiënteerde journalist en verzetsheld wist de verschrikkingen te overleven dankzij zijn vindingrijkheid en levenslust.

    Kortgeleden kreeg het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies een prachtige schenking: de inhoud van het witte koffertje dat verzetsman Oscar Mohr en zijn vrouw Daisy in 1945, na Mohrs terugkeer uit tweeënhalf jaar gevangenschap, vulden met spullen uit de oorlog. Het koffertje had na de vroege dood van Mohr in 1952 en zijn vrouw in 1968 zo’n veertig jaar onder het bed van een van hun dochters gelegen.
       

    Natzweiler en Dachau

    Ik was de naam Oscar Mohr al vaak tegengekomen in mijn onderzoek naar de concentratiekampen Natzweiler en Dachau, en naar Pim Boellaard. Nog in 1990, bijna veertig jaar na Oscars overlijden, verklaarde Boellaard in een televisie-interview dat zijn gedachten op 4 mei altijd allereerst uitgingen naar deze kampvriend. Ook op Flap Dekking, die als student betrokken was bij de overval in 1943 op het Amsterdamse bevolkingsregister, maakte Mohr indruk. Dekking was als gevangene in Dachau in het najaar van 1944 getuige van de ‘dramatische aankomst’ van een veetrein vol Natzweilers.

    ‘Toen de deuren opengingen bleek de helft al dood,’ schreef hij in zijn Memoires van Yvo Pannekoek (1982), maar ‘Kari Mohr was zelfs toen hij 40 kilo woog nog vrij levendig en ondernemend.’ Hij droeg ‘onder zijn ene oksel een bijzonder kostbare uitgave van Seneca, en onder de andere een blocnootje en een klein potloodje. Hij was de meest intelligente, vindingrijke en doortastende man die ik kende, en ik was dus niet verbaasd dat hij zich niet hoefde te behelpen met het wc-papier waar alle anderen hun ontboezemingen op moesten neerpennen.’
      'Kari Mohr was zelfs toen hij 40 kilo woog nog vrij levendig en ondernemend' Dankzij het witte koffertje en dankzij het feit dat Mohr stamde uit een familie die graag brieven schreef en de eigen geschiedenis zelfbewust bewaarde, kunnen we de achtergrond van deze bijzondere verzetsman reconstrueren.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen