• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 7/2009

    Maarten van Rossem

    Alledaags fascisme

    Door: Maarten van Rossem

    Natuurlijk komt het fascisme nooit meer terug in zijn oorspronkelijke historische vorm. We zien op de televisie nog weleens zwarte en bruine hemden, hakenkruisen en de Hitlergroet, maar daarbij gaat het om adolescente neonazi’s, marginale zielenpoten die onder politiebewaking demonstreren in verregende provincieplaatsen.

    Dat betekent echter geenszins dat wezenlijke elementen van het fascisme, aangepast aan de verandering der tijden, niet zouden kunnen terugkeren in het politieke bedrijf. Het gaat dan om de politiek-culturele instincten die de fundamenten vormden waarop het fascisme was gebouwd. Die instincten zijn gerelateerd aan de sterke emoties die de moderne, democratische natiestaat bijeenhouden. In een leerzaam artikel in de New York Review of Books van juni 1995 sprak Umberto Eco in dit verband van een ‘oerfascisme’, of zo men wil van een ‘alledaags fascisme’.

    Kern van dit alledaags fascisme is het leerstuk van het Volk. Het Volk is een monolithische entiteit – ondeelbaar dus – die de belichaming vormt van de gemeenschappelijke wil en historisch gegroeide identiteit van de natie. Voor aanzienlijke groepen burgers, die geen ander privilege hebben dan hun geboorte in de eigen natie, is de nationale identiteit de enige identiteit. Wordt er gehandeld naar de wil van het Volk, dan zal alles op natuurlijke wijze in de best mogelijke orde komen. Dat valt echter niet mee, omdat de identiteit van het Volk wordt bedreigd en de wil van het Volk gedwarsboomd.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen