Home Kunnen middeleeuwers ons helpen bij de problemen van nu?

Kunnen middeleeuwers ons helpen bij de problemen van nu?

  • Gepubliceerd op: 20 dec 2025
  • Update 31 mrt 2026
  • Auteur:
    Redactie Historisch Nieuwsblad
De Pest in de Middeleeuwen

Hoe gingen de mensen in de Middeleeuwen om met natuurrampen? Met conflict? Met polarisatie? Het is niet de eerste periode waar je aan denkt als je lessen voor het heden wilt trekken uit de geschiedenis. Toch valt er wel degelijk wat te leren van de middeleeuwers, menen een aantal mediëvisten in Het ministerie van Middeleeuwse zaken.

‘Die Middeleeuwers hadden één ding op ons voor: ze raakte niet zo gauw in paniek,’ zegt recensent Manon van der Heijden in de nieuwe aflevering van de Historische BoekenCast.

Of luister deze aflevering op Spotify of Youtube.

Dossier Middeleeuwen

Miniatuur middeleeuwse liefde uit de Codex Manesse.
Miniatuur middeleeuwse liefde uit de Codex Manesse.
Interview

Middeleeuwse waarschuwing bij seks voor het huwelijk: word vooral niet ontdekt

Met behulp van het Antwerps Liedboek onderzocht literatuurhistoricus Cécile de Morrée hoe de perfecte date eruitzag in de late Middeleeuwen. ‘De liedjes waren bedoeld om vrijgezelle jongeren goed terecht te laten komen.’ Rond 1540 verscheen er in de Zuidelijke Nederlanden een liedbundel die immens populair zou worden: het Antwerps liedboek. De liedteksten, die door iedereen...

Lees meer
Dit is mogelijk Jan van Eyck zelf, 1433. Opvallend is dat de geportretteerde de toeschouwer direct aankijkt; dat is tot die tijd niet gebruikelijk.
Dit is mogelijk Jan van Eyck zelf, 1433. Opvallend is dat de geportretteerde de toeschouwer direct aankijkt; dat is tot die tijd niet gebruikelijk.
Beeldessay

Hoe Jan van Eyck de schilderkunst voorgoed veranderde

Diepe kleuren, weelderige details en karakteristieke portretten. De schilderijen van de Vlaamse meester Jan van Eyck zijn na ruim 600 jaar nog steeds overrompelend. Generaties kunstenaars in heel Europa zijn door hem beïnvloed. Vanaf het moment dat Het Lam Gods in 1432 wordt getoond in de St. Baafskathedraal in Gent, is Jan van Eyck beroemd....

Lees meer
De kroning van Hendrik III
De kroning van Hendrik III
Artikel

Hoe kom je van een nutteloze of krankzinnige koning af?

Incompetente of krankzinnige koningen konden in de Middeleeuwen dikwijls op hun troon blijven zitten. Hun macht was nu eenmaal sacraal. Toch wisten hun tegenstanders ‘nutteloze’ vorsten soms weg te werken.    In 1398 ging de Duitse koning Wenceslaus IV op staatsbezoek bij zijn Franse collega Karel VI. In Reims, waar de ontmoeting plaatsvond, liet Karel ter ere van zijn gast een groots banket aanrichten. Ongetwijfeld stonden er uitgelezen spijzen en dranken op het menu, opgeluisterd met acrobaten, potsenmakers, muziek en dans. Maar alle voorbereidingen bleken voor niets....

Lees meer
Middeleeuwse monnik drinkt stiekem bier
Middeleeuwse monnik drinkt stiekem bier
Interview

Middeleeuwers dronken bier, want water was voor dieren

‘We kunnen beter bier drinken, net als in de Middeleeuwen,’ grapten Utrechters toen hun kraanwater ondrinkbaar werd door besmetting met een bacterie. In de Middeleeuwen dronken iedereen inderdaad bier, zegt historicus Leendert Alberts. Dat had niet met vervuild water, maar met status te maken. Vóór 1600 hadden inwoners van de Lage Landen weinig andere keuze...

Lees meer
Loginmenu afsluiten