• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 3/2017

    Kruisvaarders uit Holland

    800 jaar geleden

    Door: Afke van der Toolen

    In 1217 vertrekken duizenden inwoners van de Lage Landen op kruistocht naar Jeruzalem. Graaf Willem van Holland wil eerst niet mee, maar ontpopt zich al snel tot een succesvolle krijger en plunderaar.

    Rome, mei 1213 

    Paus Innocentius III legt de laatste hand aan een belangrijke brief. ‘Omdat er nu een dringender noodzaak is dan ooit om het Heilige Land in zijn grote nood te hulp te komen, en omdat er van die hulp nu meer dan ooit profijt mag worden verwacht, roepen wij opnieuw tot u.’

    Het is het startschot voor de Vijfde Kruistocht in 115 jaar, onder dezelfde leuze als de allereerste: Jeruzalem veroveren. De bijbelse stad, het belangrijkste heiligdom van de christenen, kwam vijf eeuwen eerder in handen van de Arabische moslims, die na de dood van hun profeet Mohammed op veroveringstocht waren gegaan. Sindsdien zijn zij heer en meester in het Nabije Oosten en een nieuwe macht van belang, die in het christelijke Westen als bedreigend wordt ervaren.

    Sommige eerdere kruistochten behaalden wel successen, maar die beklijfden nooit. Deze keer moet het definitief lukken. En dat begint bij deze brief, die aan alle kerkprovincies wordt verstuurd, ook aan de Keulse, waaronder de ‘Nederlandse’ streken vallen.
     

    Bedum, mei 1214 

    Op de dorpsweide van het Friese Bedum luistert een menigte naar Olivier van Keulen. Hij is hier om namens de paus strijders te ronselen tegen ‘het beest’, dat Jeruzalem ‘bezet’. Wie meegaat, of wie de onderneming sponsort of op een andere manier helpt, verdient vergeving van alle zonden.

    Na afloop stromen de vrijwilligers toe. Niet lang nadat Friesland niet alleen uiterlijk, maar ook echt tot in de ziel gekerstend is, leggen meer dan tweeduizend Friezen de kruisgelofte af. Ook vanwege het wonderverhaal dat al snel de ronde doet: tijdens Oliviers toespraak zouden aan de hemel drie kruizen zijn verschenen - met aan het middelste de gestalte van Jezus.

    De Friezen zijn meesters in scheepsbouw en zeevaart. Al snel beginnen ze aan de bouw van hun kruistochtkoggen. Maar het zal nog jaren duren voor ze van wal kunnen steken.
     

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen