Home Keizerin Sisi was niet mooi en geliefd

Keizerin Sisi was niet mooi en geliefd

  • Gepubliceerd op: 14 jul 2009
  • Update 26 sep 2025
  • Auteur:
    Monique Broeshart/ Wenen

Het Sisi-museum in Wenen heeft onlangs zijn collectie uitgebreid met 240 voorwerpen uit de privécollectie van Manfred Klauda uit München.

door Monique Broeshart/ Wenen

De voorwerpen, waaronder een 63-delige reisapotheek met cocaïnespuit, een toiletgarnituur, schilderdoos, zomerjurk en kinderschoentjes, zijn al gedeeltelijk in de bestaande tentoonstelling opgenomen. Vooral de cocaïnespuit trekt veel belangstelling. Vanaf 1880 werd cocaïne als pijnstiller gebruikt en ook Sigmund Freud prees het middel tegen ‘geestelijke en lichamelijke vermoeidheid’ en ‘melancholie’ in zijn boek Über Coca dat in 1884 verscheen. Maar in hoeverre keizerin Elisabeth daadwerkelijk verslaafd was, valt volgens historica en wetenschappelijk hoofd van het Sisi-museum Katrin Unterreiner niet te achterhalen.

Ook al zijn deze voorwerpen bij de ware Sisi-liefhebbers reeds bekend, het museum is erg trots op de nieuwe aanwinst en verwacht een toename in het aantal bezoekers. De museumdirectie grijpt de aankoop aan om de ‘mythe van de tragische keizerin’ bij te stellen. In tegenstelling tot Romy Schneider in de Sisi-films, was Elisabeth volgens Unterreiner niet de mooie, door het volk geliefde keizerin. Ze was juist egocentrisch, trok zich terug uit het publieke leven en voldeed niet aan het toenmalige schoonheidsideaal en modebeeld.

Verder zou onder andere uit ongepubliceerde correspondentie van keizer Maximiliaan blijken dat Sisi’s verstandhouding met haar schoonmoeder Sophie niet hatelijk was, maar juist harmonieus. Sisi zou de opvoeding van haar kinderen Gisela en Rudolf na het overlijden van haar dochter Sophie vrijwillig aan haar hebben overgelaten.

Unterreiner beroept zich mede op een studie van de populair-wetenschappelijke schrijfster Gabriele Praschl-Bichler. Dankzij een persoonlijke vriendschap met nakomelingen van de Habsburg-familie heeft Praschl-Bichler de correspondentie van Maximiliaan exclusief tot haar beschikking.
Volgens Elisabeth-biografe en gerenommeerd historica Brigitte Hamann is algemeen bekend dat Elisabeth anders was dan in de Sisi-films. Maar dat de relatie tussen Elisabeth en Sophie harmonieus was, gelooft ze niet: ‘Natuurlijk was de relatie officieel de allerbeste en Maximiliaan zou nooit schriftelijk iets anders beweren,’ stelt zij.

Praschl-Bichler beweert echter dat de leden van het koningshuis in politieke kwesties voorzichtig moesten zijn, maar dat ze in persoonlijke brieven ‘geen blad voor de mond namen’.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Lees de eerste maand met korting voor €1,99

Nieuwste berichten

Beatrice de Graaf portret
Beatrice de Graaf portret
Column

De twee lagen van de Oostenrijkse ziel

Laatst was ik voor archief- en werkbezoek in Wenen. Daar kreeg ik een Oostenrijkse lekkernij, een Krapfen, geserveerd. Een soort Berliner bol: van buiten wit gepoederd of roze geglazuurd en van binnen een donkerrode of bruine zoete vulling. Daarom is de Krapfen ook al sinds 1945 hét symbool voor de Oostenrijkse ziel – de grote...

Lees meer
VOC-schip
VOC-schip
Interview

De VOC bestrafte homoseksualiteit aan boord met verbanning of de doodstraf

Historicus Desley de Graaf onderzocht homoseksualiteit op VOC-schepen en de strafrechtelijke vervolging daarvan. ‘De VOC maakte haar hele bestaan een probleem van de “afwijkende” seksuele identiteit van sommige van haar werklui.’  Met zijn onderzoek The Men in One Hammock won De Graaf de IHLIA Scriptieprijs, een tweejaarlijkse onderscheiding die wordt uitgereikt voor het beste queer-historische onderzoek. Hij analyseerde meer dan honderd sodomiezaken die tussen 1625 en 1787 in Batavia voor de rechtbank werden gebracht. ...

Lees meer
Militaire parade bij een groot portret van Philippe Pétain, 1940.
Militaire parade bij een groot portret van Philippe Pétain, 1940.
Beeldessay

Frankrijk is verdeeld over het Vichy-regime

De zuidelijke helft van Frankrijk was tijdens de oorlog een satellietstaat van de nazi’s, met aan het hoofd maarschalk Philippe Pétain. Was hij een collaborateur of probeerde hij de Fransen juist te beschermen? Daarover woedt nog steeds een debat. In de zomer van 1940 werd Frankrijk binnen enkele weken onder de voet gelopen door nazi-Duitsland....

Lees meer
Stadsbrand van 1452 in Amsterdam.
Stadsbrand van 1452 in Amsterdam.
Artikel

Janna Coomans: ‘De Nederlandse strijd tegen het vuur is een vergeten geschiedenis’

Na haar prijswinnende boek Dievenland doet mediëvist Janna Coomans nu onderzoek naar middeleeuwse brandbestrijding. Op vrijdag 12 juni geeft ze een lezing over het onderwerp tijdens een collegedag van Historisch Nieuwsblad. Ze geeft alvast een voorproefje: ‘Dagelijks gevaar zat in allerlei zaken, van dienstmeisjes die brandend as naar buiten tilden tot de boer die ‘s...

Lees meer
Loginmenu afsluiten