Home Jolande Withuis

Jolande Withuis

  • Gepubliceerd op: 14 december 2009
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Jolande Withuis

Liberaal, dat leek me wel wat toen ik midden jaren zeventig eindelijk van mijn communistische kindergeloof was gevallen. Voortaan stemde ik op D66 in plaats van op Marcus Bakker. Ik hield ermee op toen Thom de Graaf Anne Frank inzette om Pim Fortuyn de oren te wassen.

Fortuyn had gewezen op de problematische relatie tussen artikel 1 van de grondwet en de vrijheid van meningsuiting. Artikel 1 is Nederlands pronkstuk: het antidiscriminatieartikel. Helaas een typisch jaren-zeventigproduct. Religie, ach dat was toch een voorbije zaak, was de optimistische gedachte. Er was nog geen moskee in zicht en het christendom was aardig gedomesticeerd.

Inmiddels ziet een kind dat het toch problematisch is om zowel vrouwen en homo’s te beschermen als de godsdiensten waarvoor seksediscriminatie een heilig beginsel is. Niet lang na De Graafs vlammende betoog – dat overigens uitdrukking gaf aan een breed gedeelde opinie – werd het vaderland van de aanstaande Hitler verlost.

Met D66 ging het van kwaad tot erger. In 2004 verklaarde elder statesman Van Mierlo in het programma Buitenhof dat mannen van hem mochten weigeren vrouwen een hand te geven. Als hun authentieke blanke religie zegt dat negers vies zijn, dan moest je daar geen kritiek op hebben.

Inmiddels bloeit D66 dankzij de Wilders-bestrijding. Daar zou niets op tegen zijn, ware het niet dat de slim manoeuvrerende Pechtold zodoende vermijdt om zelf ook maar het miniemste tipje van de burka op te tillen over zíjn visie op de demografisch-religieuze aardverschuiving die Nederland verdeelt.

Onlangs deed zich een collectieve uitbraak van opwinding voor nadat de ‘Monitor racisme en extremisme’ van de Anne Frank Stichting Wilders tot ‘extreem-rechts’ had verklaard. Pechtold omarmde die uitspraak als wetenschappelijke legitimatie van zijn stelling dat Wilders een extreem-rechtse racist is.

Opportunisme? Naïviteit? Pechtold heeft kunstgeschiedenis gestudeerd, en ik neem onmiddellijk aan dat het mogelijk is om door analyse van pigmenten, oliën, vlas en andere bestanddelen van verf en linnen – in elk geval voorlopig – vast te stellen of een Mondriaan echt is. Maar aan de vaststelling ‘extreem-rechts’ komt interpretatie te pas. Zo’n oordeel kan nauwelijks anders dan controversieel zijn en zal onder wetenschappers altijd aanleiding zijn tot debat over de context van de gewraakte uitspraken en de historische associaties bij de term ‘extreem-rechts’.

Helemaal afgezien van Wilders is het bovendien opmerkelijk dat een fractievoorzitter de Anne Frank Stichting aanziet voor een wetenschappelijke instelling. Misbruik van de oorlog is een oer-Hollandse teamsport met de Anne Frank Stichting onbetwist in de eredivisie. Dankzij haar naam wekt deze stichting de indruk dat zij met enig gezag mag refereren aan de Tweede Wereldoorlog. Daar zou ze terughoudend en prudent mee moeten omgaan, maar helaas: jarenlang legde de stichting een rechtstreeks verband tussen de multiculturele samenleving en ‘goed in de oorlog’.

De Anne Frank Stichting heeft het misverstand gevoed dat kritiek op de islam een vorm van racisme is. Maar racisme houdt in (zeg ik uit de losse pols) dat je mensen als superieur of inferieur beoordeelt op grond van huidskleur of van fysieke kenmerken die worden toegeschreven aan een ‘ras’. Seksisme en racisme horen in dezelfde categorie. Beide wijzen mensen een plaats op grond van aangeboren fysieke kenmerken waaraan ze niets kunnen doen en die niet bepalend zijn voor hun handelen, denken of voelen.

Kritiek op religie daarentegen is net als kritiek op ideologieën een sociale noodzaak en behoort tot de beschaving. Dat ik ooit een diepgelovig communist was, had ongetwijfeld met mijn opvoeding te maken. Dat vormt wellicht een verzachtende omstandigheid, maar maakt een anticommunist nog niet tot een racist.

Laten we gelovigen wel zo serieus nemen dat we hen verantwoordelijk houden voor hun opvattingen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer