Home ‘Javaanse beul’ wordt Nationale Held

‘Javaanse beul’ wordt Nationale Held

Jan Lepeltak

Journalist

Gepubliceerd op: 23 februari 2010

Update 7 april 2020

Een groep prominente Indonesiërs heeft een twintigste-eeuwse massamoordenaar voorgedragen als Nationale Held van Indonesië. Luitenant-generaal Sarwo Edhie Wibowo gaf in 1966 leiding aan een elite-eenheid die ermee was belast de communistische partij op Java te helpen uitroeien. Hierbij kwamen naar schatting een half miljoen Indonesiërs om het leven.

De in 1989 overleden Sarwo Edhie is voorgedragen door legerofficieren en voormalige studentenactivisten van de generatie 1966. Zij besloten daartoe op 10 januari jongstleden, tijdens de 44ste herdenking van ‘Tritura’. De Tritura – kort voor Tri Tuntutan Rakyat – waren de drie eisen die de verenigde anticommunistische studenten in 1966 stelden: ontmanteling van de communistische partij PKI, wijziging van het kabinet van Soekarno en verlaging van de rijstprijzen.

De aanwezigen tijdens de reünie, onder wie voormalig legeropperbevelhebber Sutarto Endriartono, prezen Sarwo Edhie voor zijn aandeel in de bestrijding van de PKI. Tijdens de bloedige zuiveringen van 1966 trainde zijn elite-eenheid RPKAD lokale moslimmilities om korte metten te maken met de kafir harbi: de ‘oorlogszuchtige ongelovigen’.

Door zijn kritiek op het regeringsbeleid raakte Sarwo Edhie al snel uit de gratie bij de nieuwe president, Soeharto. Die stuurde hem in 1969 naar West-Papoea, waar hij als legercommandant de supervisie had over de omstreden volksraadpleging. Die resulteerde in de Indonesische inlijving van het gebied.

Alleen de Indonesische regering kan iemand tot Nationale Held benoemen. De invloedrijke Partai Demokrat (PD) heeft inmiddels zijn steun toegezegd. De PD is de regeringspartij van president Yudhoyono, Sarwo Edhies schoonzoon. De president zat begin jaren zeventig als jonge kadet op de militaire academie in Magelang, waarvan Sarwo Edhie toen het hoofd was. Hij ontmoette er de derde dochter van Sarwo Edhie, Kristiani Herrawati, zijn latere echtgenote. In 1973 studeerde Yudhoyono af als beste van zijn lichting.

De massamoorden van 1965-1966 liggen nog erg gevoelig in Indonesië. Begin januari verbood het Indonesische Openbaar Ministerie de publicatie van vijf boeken over het onderwerp, waaronder Pretext for Mass Murder van de Amerikaanse schrijver John Roosa. Ook een nieuw Indonesisch boek over het communistisch gezinde cultuurbureau Lekra in de jaren vijftig en zestig staat op de zwarte lijst.

Nieuwste berichten

Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

‘De overlevenden van de oorlog snakten naar iets motiverends’

Waarom schoten er direct na 1945 zoveel voetbalstadions uit de grond in Duitsland? Hadden de mensen daar nietiets beters te doen? Soms wordt boeiende geschiedenis geschreven door uit te gaan van wat mensen samenbindt in tijden van crisis. En nee, dat zijn niet altijd zware woorden of abstracte vergezichten. Dat kan ook het vooruitzicht van...

Lees meer
‘De taboes moeten plat’
‘De taboes moeten plat’
Interview

‘De taboes moeten plat’

Religieus geweld bestáát, betoogt religiewetenschapper Kaj Brens in zijn eerste boek Heilige huisjes. Draai er dus niet omheen. ‘Als je de oorzaken niet onder ogen wilt zien, kom je nooit aan de oplossing toe.’  Zijn boek Heilige huisjes is geboren uit frustratie. Kaj Brens ergerde zich in 2015 na de aanslag op de redactie van...

Lees meer
Emilie Charlotte Knappert. Foto door J. Goedeljee, Leiden, circa 1900.
Emilie Charlotte Knappert. Foto door J. Goedeljee, Leiden, circa 1900.
Artikel

‘Het beste wat u geven kunt, is uw hart’

Als kind wilde Emilie Knappert bloemen planten in de zwartgeblakerde arbeiderswijken van Schiedam. Dan zou het leven van de arbeiders mooier worden, dacht ze, en misschien ook rechtvaardiger. Al vroeg voelde ze dat armoede niet werd opgelost door geld te geven. Het was belangrijker dat mensen leerden hun leven mooier te maken en ergens trots...

Lees meer
Het landschap nabij de abdij van Rolduc. Schilderij door Alexander Schaepkens, 1852.
Het landschap nabij de abdij van Rolduc. Schilderij door Alexander Schaepkens, 1852.
Artikel

Limburg is liever Duits 

Limburg was van 1839 tot 1867 zowel Nederlands als Duits. De plattelandsbevolking had er weinig op met Den Haag en wilde liever volledige aansluiting bij de buren. Even leek het alsof de Duitsers de liefde van de Limburgers zouden beantwoorden.  ‘Ik voor mij zoude het liefst het oude huisgezin zien bevestigen.’ Het liberale Tweede Kamerlid...

Lees meer
Loginmenu afsluiten