• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    woensdag 1 maart 2006

    Het Oostblok kon niet op tegen de verleidingen van het consumentisme

    ‘Wij hebben ze ook. Maar ze doen het niet. Kijk maar’

    Door: H.J.A. Hofland

    Onveranderd hing over het Oostblok het waas van grauwe soberheid en schaarste. Whisky en Playboy waren onbereikbare begerenswaardigheden, symbolen van vrijheid en overvloed. De communistische wereld slaagde er niet in om massaal consumptiegoederen te produceren, en dat werd het systeem fataal.

    In maart 1985 ging ik in Warschau op bezoek bij Jacek Kuro½, een man met een lange staat van dienst in het Poolse verzet. Als student was hij in 1965 voor het eerst gearresteerd na de publicatie van een kritische open brief die hij samen met zijn medestudent, de latere Solidariteit-activist Karel Modzelewski, had ondertekend. Drie jaar gevangenisstraf. In 1976 was hij een van de oprichters van het Komitet Obrony Robotników (KOR), het comité tot verdediging van de arbeiders. Hij was een vriend van publicist en denker Adam Michnik, werd na de staatsgreep van generaal Jaruzelski in 1981 gearresteerd en opnieuw tot gevangenisstraf veroordeeld en was na zijn vrijlating weer actief in dat merkwaardige Poolse mengsel van half-ondergronds verzet en half-legale oppositie.

    In Amsterdam had ik zijn telefoonnummer gekregen van Sacha Malko, de Poolse journalist die bij Vrij Nederland werkte en de adressen en nummers van de meeste Poolse verzetsmensen in een geheim boekje had. Om Kuro½ een plezier te doen had ik het juist verschenen nummer van The New York Review of Books meegenomen. Poolse intellectuelen dorstten naar de laatste weerslag van het westerse denken, veronderstelde ik.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen