Finland heeft sinds vorige maand als eerste land ter wereld een regering die voor de meerderheid uit vrouwen bestaat. Dit is niet helemaal toevallig: Finland was precies honderd jaar geleden ook het eerste land dat vrouwen politieke rechten gaf.
door Windy Kester/ Oslo
Twaalf van de twintig ministers in de nieuwe Finse regering zijn van het vrouwelijk geslacht. Deze wereldprimeur komt op hetzelfde moment dat Finland honderd jaar vrouwenkiesrecht viert. In 1907 was Finland het eerste land ter wereld waar vrouwen naar de stembus gingen én zich verkiesbaar konden stellen. Alleen in Nieuw-Zeeland en Australië kregen vrouwen nog eerder kiesrecht, maar dit gold niet voor iedereen en ze konden bovendien niet zelf gekozen worden.
Of er een causaal verband bestaat tussen de moderne vrouwenregering en het jubileumjaar durft sociologe en voormalig minister van Financiën Arja Alho niet te zeggen. Volgens haar kregen de vrouwen honderd jaar geleden geen kiesrecht dankzij – of ondanks – hun sekse, maar maakte de politieke situatie in het land het nu eenmaal noodzakelijk.
Begin twintigste eeuw waaide er een nationalistische wind door het land, dat sinds 1809 een groothertogdom binnen het Russische tsarenrijk was. De Finse Landdag had weinig macht en bestond alleen uit heren uit de hogere klassen. Maar na Ruslands nederlaag tegen Japan in 1905 zagen de Finnen hun kans schoon en riepen een grote staking uit. De verzwakte tsaar ging overstag en besloot dat Finland een eigen parlement kreeg.
Veel Finnen zagen dit als een eerste stap naar volledige onafhankelijkheid. ‘Het was daarom heel natuurlijk om iederéén te betrekken bij het opbouwen van een onafhankelijke en volledig democratische natie.’ Ook de hoge arbeidsparticipatie is een verklaring. In 1907 werkte 65 procent van de Finse vrouwen.
Niet onbelangrijk ten slotte was het bestaan van een feministische beweging, die zich al sinds 1880 inzette voor vrouwen in alle lagen van de bevolking en bovendien werd gesteund door de middenklasse. Een van de eerste wapenfeiten van het nieuwe parlement in 1907, dat 10 procent vrouwen telde, was overigens de drooglegging van het land.
