Home Film: ‘Geschiedenis is liegen’

Film: ‘Geschiedenis is liegen’

  • Gepubliceerd op: 16 maart 2010
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Jos van der Burg

Er is iets raars aan de hand met de makers van historisch drama. Nog niet zo lang geleden waren dat mensen die inzicht probeerden te geven in de geschiedenis. Voordat ze een camera pakten verdiepten ze zich in hun onderwerp. Vaak vroegen ze een historicus voor de historische accuratesse. Als dramamakers permitteerden ze zich uiteraard vrijheden, maar de feiten klopten. Vooral de BBC bouwde een naam op met series die recht probeerden te doen aan het verleden.

Die tijd is voorbij. Historische feiten doen er niet langer toe. ‘Het maakt mij niets uit of ik de geschiedenis geweld aandoe,’ merkte Erik de Bruyn recent op in Het Parool over de door hem geregisseerde dramaserie De troon, die de drie Oranje-Willems uit de negentiende eeuw portretteert. Ook voor Ger Beukenkamp, de scenarist van De troon, was historische accuratesse niet de eerste zorg. ‘Geschiedenis is liegen,’ liet hij weten in NRC Handelsblad.

De beste leugenaar is Michael Hirst, de scenarist van The Tudors, een Iers-Canadese dramaserie over Hendrik VIII. De vorst regeerde van 1509 tot 1547 over Engeland, maar is vooral bekend als de koning die zes keer trouwde. Hirst, die eerder twee Hollywood-films over Elizabeth I schreef, gaat niet alleen aan de haal met historische feiten, maar verandert ze ook als dat beter uitkomt.

In de in Nederland door RTL8 vanaf begin dit jaar uitgezonden serie, die in Engeland, Ierland en de Verenigde Staten al drie seizoenen achter de rug heeft, is seks het sleutelwoord. Hendrik VIII belandt in The Tudors ongeveer ieder kwartier in bed met een schoonheid die hij de kleren van het lijf rukt, waarna de camera boven de lakens blijft hangen tot hij en zijn geliefde met veel gekreun klaarkomen.

Het verklaart de titel op de poster van de serie: ‘It’s good to be king.’ De casting is erop aangepast, want Hendrik wordt gespeeld door Hollywood-ster Jonathan Rhys Meyers, die zijn carrière grotendeels te danken heeft aan zijn slaapkamerogen. Zijn tegenspeelsters in The Tudors lijken van een catwalk geplukt. Dat Hirst de geschiedenis sexy maakt, is niet onopgemerkt gebleven, want The Tudors is overal een kijkcijferhit. Een vierde, mogelijk laatste seizoen is in de maak.

Geen historicus zou bezwaar maken tegen de serie als Hirst hem een historische fantasie had genoemd, maar de titel The Tudors suggereert op z’n minst dat de historische feiten kloppen. Dat is te veel gevraagd. Niet alleen worden Hendriks zussen Mary en Margaret samengevoegd tot één personage, ook trouwt Mary met de koning van Portugal, terwijl ze dat in werkelijkheid toch echt deed met de Franse koning Lodewijk XII. Hirst koppelde haar aan de Portugees, omdat er al een aantal Lodewijken in de serie zat. Nog één erbij zou te verwarrend zijn voor de kijker.

Hirst laat de bij Hendrik VIII uit de gratie gevallen Thomas Wolsey zelfmoord plegen, terwijl de man in werkelijkheid in 1530 overleed aan een ziekte. Hirst vindt zijn werkwijze legitiem, omdat hij de opdracht had om ‘entertainment te schrijven: een soap opera en geen geschiedenis’.

Dat argument zou overtuigen als de serie Goede tijden, slechte tijden heette. Wie Hendrik VIII opvoert, moet zich in hem en zijn tijd verdiepen en geen oversekste decadente rockster van hem maken. The Tudors is niet uit op historisch inzicht, maar past het verleden aan onze banale tv-cultuur aan.

Dat het anders kan, is te zien in de onder de titel Tudor Collectie ook op dvd verschenen bekroonde zesdelige BBC-serie Six Wives of Henry VIII uit 1971. In ieder deel staat een van Hendriks vrouwen centraal en wordt vanuit haar perspectief naar de gebeurtenissen gekeken. Intelligent historisch drama, waarin de makers – heel ouderwets – de feiten respecteren.

The Tudors
Seizoen 2 tot 11 april iedere zondag op RTL8
Seizoen 1 en 2 verkrijgbaar op dvd

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer