• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 4/2022

    Beslissende slag in Oekraïne

    De Grote Noordse Oorlog (1700-1721)

    Door: Ivo van de Wijdeven

    De Zweedse koning Karel XII dacht dat hij tsaar Peter de Grote kon verslaan, maar hij verkeek zich op de barre Russische winter. Op 27 juni 1709 delfde hij het onderspit bij het Oekraïense stadje Poltava. Het was de beslissende slag in de Grote Noordse Oorlog en het begin van de Russische hegemonie in Oost-Europa.

    In de Grote Noordse Oorlog (1700-1721) stonden twee ambitieuze kemphanen tegenover elkaar. Karel XII werd in 1697 op 15-jarige leeftijd tot koning van Zweden gekroond. Hij was idolaat van zijn illustere voorganger Gustaaf II Adolf. Die had aan het begin van de eeuw met klinkende militaire overwinningen het fundament gelegd voor de Zweedse heerschappij over het Oostzeegebied. Toen Karel XII de Zweedse troon besteeg, omvatte zijn koninkrijk ruwweg het huidige Zweden, Finland, Estland, Letland en diverse steden aan de noordkust van Polen en Duitsland. De Oostzee was een Zweedse binnenzee. Maar Karel XII wilde meer. Hij wilde dolgraag in de voetsporen van Gustaaf II Adolf treden.

    In Rusland nam Peter de Grote in 1696 plaats op de tsarentroon. De 23-jarige tsaar wilde het enorme economische potentieel van zijn uitgestrekte rijk gebruiken om het grondig te moderniseren, maar had één groot probleem: Rusland had geen fysieke toegang tot de Oostzee, de poort naar internationale handelsroutes. Zijn voorgangers hadden verwoede pogingen gedaan om dat voor elkaar te krijgen, maar waren in een reeks van Noordse Oorlogen keer op keer verslagen door de Zweden en hun bondgenoten. Peter had in een paar jaar tijd met hulp van Nederlandse, Engelse en Pruisische experts een nieuw modern Russisch leger opgebouwd. Hij was vastberaden om de Zweedse hegemonie te doorbreken.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen