Home Beeldgeheim juni 2003

Beeldgeheim juni 2003

  • Gepubliceerd op: 27 mei 2003
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Ingmar Kooman

Een onbekende historische foto. Wat is het verhaal erachter? Monique Hagen, kinderboekenschrijfster en presentatrice van Klokhuis, en Gerda Havertong, kunstenares en bekend van Sesamstraat, doen een poging.


‘De jongens dragen dezelfde kleren, dezelfde gympen en allemaal dezelfde dekens,’ merkt Monique Hagen op. ‘Misschien van het Rode Kruis?’ Gerda Havertong: ‘Het lijken me Vietnamese vluchtelingen, zo met die dekentjes.’ Maar Hagen is nog niet zeker. ‘Het kan ook een groepje jongens zijn dat net heeft meegedaan aan een straatspel. De dekens zijn hun kostuums. Ze staan nu te kijken naar een ander groepje dat bezig is. De urn waar de voorbijgangers geld in moeten gooien staat op de voorgrond.’ Havertong heeft haar twijfels. ‘Ik kan die kruik niet goed plaatsen. De tekens op de kruik doen me toch denken aan Vietnam, of misschien ook wel Peru.’
        Hagen schat de jongens tussen de zes en acht jaar. ‘Misschien zijn het broertjes. De vier links zien er wel vrolijk uit, maar het rechterjongetje kijkt minder blij. Heeft hij het koud?’ Havertong denkt dat ze het allemaal koud hebben, maar dat de jongen links er het meeste last van heeft. ‘Hij heeft zijn handjes gevouwen en lijkt te huilen.’ Het valt hun op dat de kinderen een andere kant op kijken dan de man. ‘De man kijkt alsof het hem niet zoveel interesseert. Hij heeft de blik van een vader die een groepje voetballertjes moet begeleiden,’ analyseert Hagen. ‘Hij ziet eruit als een priester, maar hij draagt geen grote pij, zoals je misschien wel mag verwachten,’ aldus Havertong. Hij is juist sportief gekleed; je ziet duidelijk zijn riem. Meneer lijkt me een ongelofelijk verlichte priester, zo met zijn goggles. Hij staat er ook best voldaan bij, zo van: heerlijk dat ik deze jongens heb gered – weer een puntje verdiend bij Petrus…’
        Over de datering van de foto twijfelen ze. Havertong: ‘In de jaren veertig of vijftig had je volgens mij zulk soort overhemden met een hoge boord.’ Hagen werpt een onderzoekende blik op de omstanders: ‘Afgaande op de hoed en de bril van de vrouw rechts denk ik ongeveer halverwege de jaren zestig. Maar toen waren er geloof ik nog geen Vietnamese bootvluchtelingen.’ Havertong kijkt aandachtig naar de foto. ‘De vrouw links draagt een broek die me juist weer aan de jaren zeventig doet denken, zo met die wijde pijpen.’ Hagen is geboeid door de brilmonturen: ‘Die zijn weer helemaal in: retrostyle!’
        Havertong probeert te achterhalen waar de foto is gemaakt. ‘De jongens staan bij een glazen wand, maar wat zie ik daar nou boven die twee jongetjes links van die man?’ Hagen denkt het te weten. ‘In de weerspiegeling van de ramen zie je hijskranen. En een Lelijke Eend! Dat was vroeger mijn lievelingsauto! Mijn gevoel zegt dat de foto in de haven van Rotterdam is gemaakt.’ Havertong is het er niet mee eens. ‘Ik zie een grote balie met mensen op de achtergrond. Het lijkt me een vliegveld.’ Ook de dames op de achtergrond trekken de aandacht. ‘De vrouw met de hoed lijkt wel een beetje op de huidige koningin Elizabeth. De dame erachter heeft iets weg van een hofdame,’ vindt Hagen. Havertong: ‘Misschien willen ze ook wel zo’n leuk bruin kind!’
        Hagen is in de ban van het stuk aardewerk. ‘Een gemberpot. Of is het een urn? Er zit geen deksel op, dus de as van de overleden moeder zal er wel niet in zitten. Als bootvluchteling heb je waarschijnlijk ook wel wat praktischers mee te slepen dan een pot met as.’

UITLEG: Pater Donders met vijf weeskinderen uit Zuid- Vietnam op 12 april 1975, kort na aankomst op de luchthaven Schiphol. De pater haalde de kinderen persoonlijk uit Vietnam.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer