Home AMERICA AND THE TRAGEDY OF POST-COMMUNIST RUSSIA

AMERICA AND THE TRAGEDY OF POST-COMMUNIST RUSSIA

Otto van de Haar

Gepubliceerd op: 11 juli 2001

Update 7 april 2020

door Stephen F. Cohen. 305 p. W.W. Norton & Company, ƒ 65,85

Na zijn beroemd geworden politieke biografie over de communistische econoom en partijleider Nikolaj Boecharin uit 1973, publiceerde de Amerikaanse hoogleraar Stephen Cohen onlangs Failed Crusade. America and the Tragedy of Post﷓Communist Russia. Aan de hand van cijfermateriaal en voorbeelden uit de praktijk weet Cohen de stelling te onderbouwen dat de economische shocktherapie die sinds 1991 onder Jeltsin werd toegediend aan de Russische patiënt geen therapeutische, maar een traumatische uitwerking heeft gehad. Als voorbeeld noemt hij de Russische kinderen: ‘Zelfs als we de miljoenen wezen, daklozen en ondervoede kinderen buiten beschouwing laten, is vijftig tot tachtig procent van alle schoolgaande Russische kinderen lichamelijk of geestelijk niet in orde’. Een tweede probleem ten gevolge van de economische crisis is de dreiging van grote ongelukken bij tientallen Russische kernreactors. En tenslotte laten de zogenaamde ‘democratische ontwikkelingen’ van de afgelopen tien jaar volgens Cohen eerder regressie dan vooruitgang zien. Jeltsin heerste door middel van decreten – soms meer dan tweeduizend per jaar – ten koste van het parlement. Het is niet verwonderlijk dat hij het bij zijn aftreden zo regelde dat hij immuun werd voor rechtsvervolging door zijn opvolger Poetin.
De Amerikaanse hoogleraar stelt dat de ‘Washington Consensus’ – een verbond
van beleidsmakers, specialisten en media – in hoge mate medeplichtig is aan
dit, in de woorden van de Poolse oud﷓dissident Adam Michnik, ‘bandietenkapitalisme’. Systematisch is er door Clinton/Gore en hun ‘cheerleaders’ uit de journalistiek (als Business Week of de New York Times) en uit de wetenschap (het Institute for International
Development van Harvard) een veel te rooskleurig en dus bedrieglijk beeld geschetst van de situatie in Rusland. De verarming van grote delen van de bevolking werd onverschillig
weggewuifd met nietszeggende uitspraken als ‘transitionele periode’ en ‘je kunt geen omelet maken zonder eieren te breken’. Cohen werpt de vraag op waarom er geen ‘derde weg’ werd (en wordt) bewandeld, met een gemengde economie en een geleidelijke ontwikkeling.
Een kleine twee jaar voor de financiële ineenstorting van 1998 (en Jeltsins herverkiezing) werd Cohen ‘s avonds in Moskou opgebeld door iemand uit het middenkader van het IMF die hem ‘in vertrouwen’ meedeelde dat Cohens kritiek ‘dringend noodzakelijk’ was maar dat ‘ik en mijn collega’s dit niet kunnen zeggen’. Cohen vond het best aardig om uit onverwachte hoek een steuntje in de rug te krijgen, maar betreurde wel de manier waarop. Het deed de auteur denken aan al die mensen uit de oude sovjetbureaucratie, die destijds hun dissidente opvattingen alleen in privé﷓gesprekken met hem naar voren durfden brengen.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten