Home Alexander de Grote blijft omstreden

Alexander de Grote blijft omstreden

  • Gepubliceerd op: 30 sep 2019
  • Update 13 okt 2022
  • Auteur:
    Geertje Dekkers
Alexander de Grote blijft omstreden

In de Noord-Macedonische hoofdstad Skopje zijn plaquettes vernield die uitleggen dat Alexander de Grote deel uitmaakte van de ‛hellenistische geschiedenis’.

De vernielingen zijn de zoveelste episode in een slepende ruzie tussen Griekenland en zijn noordelijke buurland over de naam Macedonië en het historische ‛bezit’ van Alexander de Grote (356-323 v.Chr.).

De grote veroveraar werd geboren in het antieke Macedonië, dat in beide huidige landen lag. Daarom beschouwt zowel Griekenland als het buurland hem als onderdeel van hun geschiedenis. Sinds de jaren negentig, toen de Joegoslavische deelrepubliek Macedonië onafhankelijk werd, is er getwist over de naam. Nog in 2008 blokkeerde Griekenland vanwege deze kwestie de toetreding van Macedonië tot de NAVO. Ook belemmerde het onderhandelingen over een Macedonisch EU-lidmaatschap. Macedonië benadrukte intussen zijn band met Alexander de Grote, onder andere door in Skopje een gigantische fontein neer te zetten, bekroond met de veroveraar te paard. Kosten: 8 miljoen euro. Griekenland vatte het extravagante beeld op als een provocatie.

In juni 2018 kwamen de landen tot een vergelijk: het land Macedonië zou zich voortaan Noord-Macedonië noemen en Griekenland zou internationaal niet meer dwarsliggen. Onderdeel van het compromis was ook dat er plaquettes zouden komen op onder meer het Alexander-beeld in Skopje, waarop stond: ‛Ter ere van Alexander de Grote, een historische figuur die hoort bij de oude hellenistische geschiedenis en cultuur, en bij het werelderfgoed. Hier is hij voorgesteld als een strijder te paard.’ Het woord ‘hellenistisch’ verwijst naar de Grieks-oosterse mengcultuur in Alexanders rijk, maar herinnert tegelijkertijd aan ‘Hellas’, de naam die de Grieken aan hun land geven. Sommige Noord-Macedoniërs zijn het daarom niet eens met die benaming karakterisering van hun nationale held. Toen de plaquettes half augustus werden geplaatst, waren ze dan ook binnen een dag vernield of weggehaald.

Met het eveneens omstreden symbool van de ‛zon van Vergina’ gebeurde juist het omgekeerde. Deze puntige ‛Macedonische ster’ werd net als Alexander de Grote door beide partijen geclaimd. In het kader van het compromis werd het symbool in Noord-Macedonië weggehaald van onder meer putdeksels. Maar in de stad Bitola was het binnen no time terug: iemand had met een spuitbus de zon weer op de deksels gespoten.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel leest u historische achtergronden bij het nieuws van vandaag. Nu de eerste maand voor maar 1,99.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 10 - 2019

Nieuwste berichten

Amerikaanse agenten brengen Noriega over de naar de VS
Amerikaanse agenten brengen Noriega over de naar de VS
Interview

‘Ook de arrestatie van de Panamese leider Noriega in 1989 was volkenrechtelijk illegaal’

De aanval op Venezuela en de ontvoering van president Nicolás Maduro doen denken aan de invasie van Panama in 1989, waarbij Amerika de militaire leider Manuel Noriega gevangennam. Ook toen gebruikte het Witte Huis drugshandel als legitimering, vertelt academicus Pablo Isla Monsalve. ‘Maar de VN veroordeelde de actie als een illegale interventie.’ Op 15 december...

Lees meer
Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief. Schilderij door Repin
Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief. Schilderij door Repin
Artikel

Voor de Oekraïners zijn de kozakken weer hun helden

De Russen en de Oekraïners strijden ook over de interpretatie van hun gezamenlijke verleden. Waren de beroemde kozakken nu helden of verraders? Dat hangt ervan af wie je het vraagt.  Het is alsof ze zo uit de schilderijen van Ilja Repin zijn gestapt: Oekraïense militairen die aan het front poseren als zeventiende-eeuwse kozakken. Het beroemdste voorbeeld is Repins doek De Zaporozjekozakken schrijven de Turkse sultan een brief uit 1891. Daarop beantwoorden de kozakken het ultimatum van...

Lees meer
Een klaslokaal van een jongensschool in Tegelen
Een klaslokaal van een jongensschool in Tegelen
Nieuws

Heemkunde werd bijna een schoolvak tijdens de Duitse bezetting

Tijdens de Duitse bezetting probeerde de collaborerende overheid heemkundig onderwijs in te voeren. Maar het plan verzandde in procedures.  De Nederlandse jeugd moest vertrouwd gemaakt worden met de eigen regio, zijn geschiedenis, cultuur en natuur. Heemkundelessen op de middelbare school waren hiervoor het beste middel, dacht Jan van Dam, die in november 1940 aantrad als secretaris-generaal op het departement van Onderwijs. De tijd was er rijp voor: ‘Op...

Lees meer
Kabinet Den Uyl op het bordes
Kabinet Den Uyl op het bordes
Artikel

Minderheidskabinet of met gedoogsteun: creatieve kabinetsvormen waren soms een oplossing

D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Afwijkende kabinetsvormen hadden in het verleden wisselend succes. De allereerste Nederlandse kabinetten waren volledige zakenkabinetten, omdat pas in 1888 de eerste politieke partijen werden gevormd. In 1883 trad het laatste pure zakenkabinet aan onder leiding van de advocaat Jan Heemskerk, die een waterstaatkundig ingenieur als minister...

Lees meer
Loginmenu afsluiten