Home 100-jarig jubileum Nobelprijs voor ‘Vredes Bertha’

100-jarig jubileum Nobelprijs voor ‘Vredes Bertha’

Monique Broeshart/ Wenen

Gepubliceerd op: 14 juli 2009

Update 7 april 2020

Honderd jaar geleden kreeg Bertha von Suttner de Nobelprijs voor de Vrede. Zij was niet alleen de eerste vrouw die de prestigieuze vredesprijs ontving, maar ook degene die Alfred Nobel ertoe aanzette om de prijs in te stellen.

Wereldwijd wordt het avontuurlijke en strijdbare leven herdacht van de in 1843 in Praag geboren Bertha von Suttner Kinsky. Met haar anti-oorlogsroman De wapens neder! uit 1889 werd de journaliste en schrijfster op 46 jarige leeftijd in één klap beroemd. Precies honderd jaar geleden was zij de eerste vrouw die de Nobelprijs voor de Vrede ontving.

Met haar werk overtuigde Bertha grootindustriëlen en andere invloedrijke personen als Alfred Nobel, Andrew Carnegie en Albert I van Monaco van het belang van langdurige vrede. Over de weg daarheen verschilden de meningen echter. Terwijl Nobel dacht dat het door hem uitgevonden dynamiet een oorlog zou kunnen voorkomen, meende Von Suttner dat het afschrikkende effect ervan van korte duur zou zijn. De vrede zou volgens haar door wereldwijde politieke afspraken en een internationaal gerechtshof moeten worden gewaarborgd.

Oorlog druiste volgens Von Stuttner in tegen de menselijke natuur, en zou overeenkomstig de toen heersende darwinistische theorieën door de positieve evolutie van de mens verdwijnen. De activiste was een van de drijvende krachten achter de vredesconferenties in Den Haag van 1899 en 1907. Nobel had haar dan ook in gedachten toen hij zijn vredesprijs initieerde. Toch liet het Noorse parlement eerst vier andere - mannelijke - kandidaten voorgaan, onder wie de Zwitser Henri Dunant, de oprichter van het Rode Kruis.

Onvermoeibaar becommentarieerde Von Suttner de actuele gebeurtenissen en waarschuwde ze voor de dreigende oorlog in de Balkan. Ze stierf op 21 juni 1914, een week voor de aanslag op troonopvolger Franz Ferdinand in Sarajevo en het begin van de Eerste Wereldoorlog. Haar laatste woorden waren: ‘De wapens neder.’

Naast de bijnaam ‘Friedensbertha’ kreeg de spraakmakende Von Suttner voor haar inzet tegen antisemitisme ook de bijnaam ‘Judenbertha’. Door haar vooruitstrevende, antiklerikale en socialistische instelling stond ze bovendien bekend als ‘Rooie Bertha’.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten