Op 26 april 2005 zal kroonprins Willem-Alexander de nieuwe Nederlandse opstelling in het Auschwitzmuseum openen. ‘Ooit bezocht hij het kamp met zijn broers en prins Claus, dus we zijn erg blij dat hij deze daad wil verrichten’, zegt Carry van Lakerveld, samen met Victor Levie verantwoordelijk voor de nieuwe opstelling.
De Poolse regering besloot in 1947 in het concentratiekamp Auschwitz 1, dat volledig intact is gebleven, een herinneringscentrum en museum te vestigen. Alle landen die burgers in Auschwitz hadden verloren, konden in een van de voormalige barakken een ‘nationaal’ paviljoen inrichten. Nederland was de hekkensluiter, het opende een afdeling in 1980.
‘Die opstelling, gemaakt door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), is sterk verouderd’, zegt Van Lakerveld, die een bureau voor culturele producties exploiteert. ‘Zowel fysiek als inhoudelijk. De kozijnen zijn rot, film en dia’s zijn versleten en het verhaal dat verteld wordt legt veel te weinig de nadruk op de jodenvervolging in Nederland. De Hongerwinter krijgt meer aandacht, en het is bovendien niet gepast om het in Auschwitz te hebben over de kampen in Nederlands-Indië.’
Samen met Levie heeft Lakerveld een nieuw ontwerp gemaakt, ondersteund door de Anne Frank Stichting, het Joods Historisch Museum, het Herinneringscentrum Kamp Westerbork en het NIOD. ‘We vertellen het verhaal van de oorlog in Nederland en parallel daaraan het verhaal van de jodenvervolging. We gaan ervan uit dat de bezoekers weinig weten. Qua sfeer zullen ze ervaren hoe het toen was.’
De herinrichting wordt voor het grootste deel betaald door het ministerie van VWS, dat een subsidie van euro 500.000 ter beschikking stelt. P. Huitsing, directeur van de Afdeling Oorlogsgetroffenen: ‘Dit was wel het minste wat de regering kon doen, als je weet dat in Auschwitz 50.000 landgenoten zijn omgekomen. De opstelling is een monument voor deze slachtoffers. Voor huidige en komende generaties is het een plek van educatie.’
