René Kok (samenstelling)
Strijd om Indië. Het Nederlands-Indonesische conflict 1945-1949
240 min. Waanders, € 29,95
‘Een opgehitste massa, misleid door Japanse propaganda, meende dat vrijheid hetzelfde kon betekenen als wanorde en terreur.’ Zo werd de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (1945-1949) gepresenteerd aan het Nederlandse bioscooppubliek. Het Nederlands-Indonesische conflict was behalve een militaire ook een propagandaoorlog.
In deze dvd-box laat beeldconservator René Kok (NIOD) prachtige staaltjes zien van Nederlandse en Indonesische filmpropaganda. Vooral Nederlanders bedienden de camera, maar de Indonesiërs wisten het beste hoe ze die konden bespelen. Zo is te zien hoe Soekarno in 1948 bij de inname van zijn regeringszetel in Djokja plaatsneemt in een Nederlandse jeep. Daarbij toont hij een lach die zo charmant is, dat Obama zich er niet voor zou hoeven schamen. De kijker ziet onmiddellijk: hier wordt geen verslagen opstandeling weggevoerd, maar een winnaar van de geschiedenis.
Steven de Jong
De hel van ’63
Te zien in de bioscoop
De Elfstedentocht van 1963 had in de strengste winter van de eeuw ¬– snijdende wind, sneeuwbuien, min 18 graden – eigenlijk afgelast moeten worden, maar de ‘tocht der tochten’ ging toch door. Reinier Paping maakte zich onsterfelijk door hem te winnen. Van de tienduizend toerrijders haalden slechts 69 de finish. Achteraf haalde iedereen opgelucht adem dat er geen doden waren gevallen. Het bleef bij bevroren ledematen.
In de speelfilm De hel van ’63 wekt de Friese regisseur Steven de Jong de ruige tocht tot leven. De ijzige omstandigheden worden met digitale hulpmiddelen knap tot leven gewekt, zodat de kou voelbaar wordt. Minder indruk maken de vier toerrijders, die het Elfstedenkruisje willen halen omdat ze in het leven iets te bewijzen hebben. De film dreigt door de houterige dialogen – ‘Doorzetten! We moeten verder!’ – en het matige acteren geregeld door het ijs te zakken.
