Home Suriname vóór de slavernij

Suriname vóór de slavernij

Costijn van der Ploeg

Gepubliceerd op: 14 december 2009

Update 11 april 2023

Dat de Nederlandse slavenhandel op Suriname een zwarte bladzijde in de vaderlandse geschiedenis vormt, is algemeen bekend. Veel minder weten we over het vroege kolonialisme van Nederland in Zuid-Amerika. Lodewijk Hulsman brengt daar verandering in met een onderzoek naar de Nederlands-indiaanse handelsbetrekkingen tussen 1580 en 1680. Door het ontbreken van indiaanse bronnen baseert Hulsman zijn studie volledig op Europees materiaal.

Nadat de Spanjaarden en de Portugezen vanaf de vijftiende eeuw al grote delen van Latijns-Amerika hadden gekoloniseerd, arriveerden de eerste Nederlandse kolonisten rond 1600 in de Amazone-delta. Zij vestigden zich overwegend in het tussen de rivieren Orinoco en Amazone gelegen gebied langs de ‘Wilde Kust’. Daar stichtten de Nederlanders de koloniën Essequibo (1616) en Berbice (1627), genoemd naar plaatselijke rivieren. In 1688 stond Nederland Nieuw-Amsterdam af aan de Engelsen in ruil voor Suriname.

De handel met de indiaanse bevolking begon met het uitwisselen van bederfelijke goederen en etenswaren. Al snel stichtten de Nederlanders handelssteunpunten, die waren ingebed in de lokale indiaanse gemeenschappen waarvan zij afhankelijk waren. In ruil voor bijlen, messen en andere gereedschappen kregen de Nederlanders van de indianen hout, katoen, verfstoffen en tabak.

De Nederlanders legden in Suriname plantages aan, maar tot 1680 bleven deze relatief gering van omvang en waren voedselleveranties door indianen cruciaal om te overleven. Na 1680 bleef de indiaanse inbreng in de economie van de kolonie belangrijk, maar veranderde de situatie door de import van grote groepen Afrikaanse slaven. Wapens, rum en slaven werden de belangrijkste handelsgoederen, terwijl de plantages op grote schaal tabak, katoen, hangmatten en cassave gingen produceren. Doordat de productie naar het binnenland werd verplaatst verloren de handelsposten langs de kust grotendeels hun functie.

Tegenwoordig is de uitvoer van de roodbruine kleurstof annatto vanuit Suriname een van de blijvende resultaten van de handelsbetrekkingen tussen Nederland en de indianen in de zeventiende eeuw.

L.A.H.C. Hulsman, Nederlands Amazonia. Handel met indianen tussen 1580 en 1680. 376 p. Uitgegeven in eigen beheer.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten