Home Minachting voor een inheemse profeet

Minachting voor een inheemse profeet

De Khoi-Khoi in zuidelijk Afrika moesten hun witte vee slachten, verkondigde profeet Jan Paerl in 1788. En ze moesten strooien hutten bouwen met twee deuren. Dat allemaal ter voorbereiding op een grote omwenteling.

Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.
Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 27 februari 2024

Update 7 maart 2024

De koloniale landdrost ter plaatse, Constant van Nuld Onkruijdt, was ongerust. Volgens hem waren de Khoi-Khoi uit op het ‘ruïneren van het land’. Maar de gouverneur van de Kaapkolonie, Cornelis Jacob van der Graaff, nam de zaak niet heel serieus.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De nonchalance van de gouverneur had te maken met de racistische blik van de Nederlanders op de Khoi-Khoi, betoogt Anne Marieke van der Wal (Universiteit Leiden) in BMGN. Jan Paerls oproep om wit vee te slachten was bedoeld als een offer, in de hoop dat na de verwachte omwenteling betere tijden zouden aanbreken. Zijn boodschap bevatte christelijke aspecten. Maar Van der Graaff dacht dat het slechts om heidens bijgeloof ging. Khoi-Khoi waren in koloniale ogen namelijk niet in staat christelijke leerstellingen te bevatten en ook niet om christen te worden. Die opvatting kwam de kolonialen goed uit, omdat zij alle medechristenen als broeders moesten behandelen. En dat waren zij met de Khoi-Khoi niet van plan.

De minachtende houding van de Nederlanders leverde een voordeel op voor Jan Paerl: hij kreeg een relatief milde straf voor zijn opstandigheid. Paerl werd tewerkgesteld voor de VOC en moest wegblijven uit het district Swellendam, waar zijn profetie tot onrust had geleid.

Openingsafbeelding: Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2024

Nieuwste berichten

Noord-Afrikaanse, islamitische pelgrims keren terug uit Mekka. Ets door Léon Davent, circa 1555.
Noord-Afrikaanse, islamitische pelgrims keren terug uit Mekka. Ets door Léon Davent, circa 1555.
Recensie

Tocht naar Mekka maakt opstandig

De pelgrimage van moslims naar Mekka was niet alleen een religieuze daad, maar wakkerde ook het panislamistisch verzet aan. In de negentiende eeuw vreesden koloniale machten daarom wereldwijde opstandigheid.  Moslims hebben de religieuze plicht om minstens één keer in hun leven af te reizen naar Mekka, tijdens de hadj. Arabist Richard van Leeuwen onderzocht pelgrimsverslagen...

Lees meer
Rejtan (rechts) werpt zich voor de deur van de Sejm om de eerste Poolse deling te stoppen. Schilderij door Jan Matejko,1866.
Rejtan (rechts) werpt zich voor de deur van de Sejm om de eerste Poolse deling te stoppen. Schilderij door Jan Matejko,1866.
Artikel

Rusland gebruikte omkoping en afpersing om Polen op te delen

Eind achttiende eeuw annexeerden Rusland, Pruisen en Habsburg tot drie keer toe delen van het Pools-Litouwse Gemenebest, totdat het Gemenebest in 1795 voor 123 jaar helemaal van de landkaart verdween. Rusland speelde daar de hoofdrol in door het Poolse parlement af te persen en om te kopen. In 1764 gingen de Polen naar ‘de stembus’,...

Lees meer
De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
Recensie

Met humor en daadkracht maakten queers van Amsterdam een stad voor iedereen

Met de nieuwe tentoonstelling Queer Amsterdam, de roze stad wil De Nieuwe Kerk de Nederlandse queergeschiedenis een nationaal podium geven. In samenwerking met de LHBTI+-gemeenschap hebben de curatoren een rijke verzameling verhalen en objecten samengesteld, die de menselijkheid van queer personen overtuigend centraal zet. 2026 is een jubileumjaar voor Nederlandse LHBTI+’ers. Zo was het in...

Lees meer
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Artikel

Een Amerikaanse kernbom zakte door het Groenlandse ijs

Omdat Denemarken niet goed voor Groenland zou zorgen moet het Arctische eiland worden ingelijfd door de Verenigde Staten, vindt Donald Trump. In 1968 richtten de VS zelf grote schade aan in het gebied. Na een dramatisch ongeluk verdween een Amerikaanse waterstofbom onder het ijs bij Groenland. Daar ligt hij waarschijnlijk nog steeds. Recent onderzoek van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten