Home Minachting voor een inheemse profeet

Minachting voor een inheemse profeet

De Khoi-Khoi in zuidelijk Afrika moesten hun witte vee slachten, verkondigde profeet Jan Paerl in 1788. En ze moesten strooien hutten bouwen met twee deuren. Dat allemaal ter voorbereiding op een grote omwenteling.

Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.
Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 27 februari 2024

Update 7 maart 2024

De koloniale landdrost ter plaatse, Constant van Nuld Onkruijdt, was ongerust. Volgens hem waren de Khoi-Khoi uit op het ‘ruïneren van het land’. Maar de gouverneur van de Kaapkolonie, Cornelis Jacob van der Graaff, nam de zaak niet heel serieus.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De nonchalance van de gouverneur had te maken met de racistische blik van de Nederlanders op de Khoi-Khoi, betoogt Anne Marieke van der Wal (Universiteit Leiden) in BMGN. Jan Paerls oproep om wit vee te slachten was bedoeld als een offer, in de hoop dat na de verwachte omwenteling betere tijden zouden aanbreken. Zijn boodschap bevatte christelijke aspecten. Maar Van der Graaff dacht dat het slechts om heidens bijgeloof ging. Khoi-Khoi waren in koloniale ogen namelijk niet in staat christelijke leerstellingen te bevatten en ook niet om christen te worden. Die opvatting kwam de kolonialen goed uit, omdat zij alle medechristenen als broeders moesten behandelen. En dat waren zij met de Khoi-Khoi niet van plan.

De minachtende houding van de Nederlanders leverde een voordeel op voor Jan Paerl: hij kreeg een relatief milde straf voor zijn opstandigheid. Paerl werd tewerkgesteld voor de VOC en moest wegblijven uit het district Swellendam, waar zijn profetie tot onrust had geleid.

Openingsafbeelding: Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2024

Nieuwste berichten

Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Keeper Farzaneh Tavasoli van het Iraanse zaalvoetbalteam in 2025.
Artikel

Iraanse sporters dagen de macht uit

In Iran vormen sport, protest en politiek al eeuwenlang een nauw verweven, maar ook conflictueuze drie-eenheid. Nu zijn het vaak vrouwelijke voetballers die van zich laten horen. Ooit waren het worstelaars, vertelt politicoloog Caroline Azad. Gholamreza Takhti is een legende in Iran. In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd deze worstelaar – ‘met...

Lees meer
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Een kamp van Artsen zonder Grenzen in Tsjaad.
Artikel

Artsen zonder Grenzen: onafhankelijk, maar nooit apolitiek

Een groep artsen die vond dat het Rode Kruis niet genoeg deed tegen mensenrechtenschendingen in Biafra, stichtte in 1971 de medische hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. De initiatiefnemers wilden volledig apolitiek opereren, maar dat bleek in de praktijk vrijwel onmogelijk. Médecins Sans Frontières (MSF), de moederorganisatie van Artsen zonder Grenzen, is een medische internationale hulporganisatie. Momenteel biedt MSF hulp in Nepal na een dodelijke overstroming en is de organisatie werkzaam in Oekraïne en Gaza, waar ze...

Lees meer
Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026
Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026
Nieuws

Shortlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026

De shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is vandaag bekendgemaakt in radioprogramma OVT door juryvoorzitter Frits Spits. Genomineerd zijn: Over de Libris Geschiedenis Prijs De Libris Geschiedenis Prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek een oorspronkelijk onderwerp heeft, prettig leesbaar is geschreven en...

Lees meer
Socialisten in Manhattan in 1912
Socialisten in Manhattan in 1912
Artikel

Waarom heeft Amerika geen echte socialisten?

Een deel van de Democratische kiezers wil dat de partij afslaat naar links. Maar in de Amerikaanse politiek kreeg het socialisme nog nooit voet aan de grond. Al in 1906 schreef een Duitse socioloog hoe dat kwam: Amerika had een gebrek aan boze arbeiders. Het lijdt geen twijfel dat veel Democratische kiezers genoeg hebben van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten