Het was wereldnieuws in 2006: vlak bij de Amerikaanse hoofdstad Washington was de beroemde ‘Negerhut van Oom Tom’ herontdekt en gered van projectontwikkelaars. De slavenhut die Harriet Beecher Stowe inspireerde tot het schrijven van de gelijknamige bestseller uit 1852, die een voorname rol speelde in de campagne tegen slavernij, was mét een bijbehorend landhuis en een lap grond door een lokale overheid voor 1 miljoen dollar gekocht.
Het bestuur van Montgomery County in de staat Maryland feliciteerde zichzelf. In de blokhut, die aan het oude landhuis vast zat gebouwd, zou aan het begin van de negentiende eeuw de slaaf Josiah Henson hebben gewoond. Hij stond model voor Stowes personage Oom Tom. ‘Dat is waar hij woonde. Dat is de echte plek,’ juichte het hoofd van de gemeentelijke afdeling voor ruimtelijke ordening, Gwen Wright, die hardop droomde van een museum en drommen toeristen.
Die museumplannen bestaan nog altijd, maar niemand in Montgomery County rept intussen meer over de Negerhut van Oom Tom. Uit onderzoek blijkt dat de blokhut geen slavenwoning was, maar een keuken. De echte slavenkwartieren van de betreffende plantage zijn al lang verdwenen.
Henson liep bij zijn slavenmeester weg naar Canada en schreef daar zijn memoires. Daarin meldt hij één nacht in de keuken te hebben geslapen. Maar niet in de keuken die nu in Montgomery staat. Onderzoek naar de balkenconstructie wijst uit dat die rond 1850 is gebouwd. Toen zat ‘Oom Tom’ allang in Canada.
Voor lokale historici was deze uitkomst geen verrassing. ‘Iedereen die in het veld actief was, wist dat het gebouw geen slavenkwartier was,’ zegt Judith Christensen, die toen de lokale dienst voor monumentenzorg leidde. Maar het countybestuur wilde zo graag mee in de vaart der volkeren dat het geen vragen stelde.
In Canada en in de staat Kentucky maken openluchtmusea reclame met hun eigen ‘Negerhutten van Oom Tom’. Maar dat zijn replica’s, weet men in Montgomery County. Wij hebben tenminste nog een echt stukje van het landgoed waar Henson als slaaf werkte, mét het originele landhuis, luidt nu de boodschap. Daarom was het toch geen miskoop.
