Home Klus-Polen in voetsporen Chopin en Curie

Klus-Polen in voetsporen Chopin en Curie

Olivier van Beemen

Onderzoeksjournalist en schrijver

Gepubliceerd op: 28 april 2011

Update 7 april 2020

Het afgelopen decennium boterde het niet zo lekker tussen Frankrijk en Polen. Oud-president Jacques Chirac was verbitterd toen hij in 2003 merkte dat Polen en een aantal andere Centraal-Europese landen de Amerikaans-Britse invasie in Irak steunden. De jonge democratieën ‘hadden een goede kans gemist om zich stil te houden,’ zei hij. ‘Laten we eerlijk zijn: die landen zijn niet goed opgevoed en zich onbewust van de gevaren die een te snelle keuze voor de Amerikaanse zijde met zich meebrengt.’

Niet lang daarna, bij het referendum over de Europese Grondwet van 2005, werd ‘de Poolse loodgieter’ voorpaginanieuws in Frankrijk. Indien Poolse ambachtslieden als gevolg van de dienstenrichtlijn van eurocommissa ris Frits Bolkestein hun diensten in Frankrijk mochten aanbieden volgens hun nationale tarieven, konden Franse concurrenten hun zaak wel opdoeken, vreesden veel Fransen.

Ooit was Frankrijks relatie met Polen veel inniger, zo bewijst de nieuwe tentoonstelling Polonia in het museum voor immigratiegeschiedenis in Parijs, gevestigd in het voormalige koloniale museum. Anders dan in Nederland heeft de Poolse aanwezigheid in Frankrijk een bijna twee eeuwen oude voorgeschiedenis, die begon ten tijde van Napoleon. De Franse keizer droeg in 1807 bij aan de oprichting van het hertogdom Warschau, nadat hij het gebied had veroverd op de Pruisen.
Parijs oefende in de negentiende eeuw een grote aantrekkingskracht uit op de Poolse elite, met als beroemdste voorbeeld de componist Chopin. Ook tweevoudig Nobelprijswinnares Marie Curie was van Poolse origine.

Begin vorige eeuw kwam er voor het eerst een massale Poolsemigratie n aar Frankrijk op gang. In 1931 waren er ongeveer een half miljoen Polen in Frankrijk, vooral werkzaam in de mijnbouw en op het land. Een deel van hen werd teruggestuurd tijdens de economische crisis van de jaren dertig, maar het merendeel bleef. Tijdens het Sovjetbewind in Warschau kregen ze gezelschap van een intellectuele elite die het communisme bestreed.

In de hedendaagse politiek zijn de afstammelingen van die Poolse immigranten geen issue meer. In alle lagen van de samenleving zijn er Fransen met Poolse achternamen, zoals de invloedrijke oud-minister Michel Poniatowski en de huidige milieuminister Nathalie Kosciusko-Morizet.

Nieuwste berichten

Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Goring wordt bevraagd tijdens de Neurenberg processen
Artikel

Het Proces van Neurenberg: hoe oorlog een misdaad werd

Europese landen willen een nieuw tribunaal oprichten dat Russische leiders moet vervolgen vanwege de agressieoorlog tegen Oekraïne. Tachtig jaar geleden werden in Neurenberg voor het eerst politieke en militaire leiders veroordeeld voor het voeren van een agressieoorlog. Sindsdien kijkt de internationale gemeenschap anders aan tegen militair geweld: het was geen recht meer, maar een misdaad....

Lees meer
Noord-Afrikaanse, islamitische pelgrims keren terug uit Mekka. Ets door Léon Davent, circa 1555.
Noord-Afrikaanse, islamitische pelgrims keren terug uit Mekka. Ets door Léon Davent, circa 1555.
Recensie

Tocht naar Mekka maakt opstandig

De pelgrimage van moslims naar Mekka was niet alleen een religieuze daad, maar wakkerde ook het panislamistisch verzet aan. In de negentiende eeuw vreesden koloniale machten daarom wereldwijde opstandigheid.  Moslims hebben de religieuze plicht om minstens één keer in hun leven af te reizen naar Mekka, tijdens de hadj. Arabist Richard van Leeuwen onderzocht pelgrimsverslagen...

Lees meer
Rejtan (rechts) werpt zich voor de deur van de Sejm om de eerste Poolse deling te stoppen. Schilderij door Jan Matejko,1866.
Rejtan (rechts) werpt zich voor de deur van de Sejm om de eerste Poolse deling te stoppen. Schilderij door Jan Matejko,1866.
Artikel

Rusland gebruikte omkoping en afpersing om Polen op te delen

Eind achttiende eeuw annexeerden Rusland, Pruisen en Habsburg tot drie keer toe delen van het Pools-Litouwse Gemenebest, totdat het Gemenebest in 1795 voor 123 jaar helemaal van de landkaart verdween. Rusland speelde daar de hoofdrol in door het Poolse parlement af te persen en om te kopen. In 1764 gingen de Polen naar ‘de stembus’,...

Lees meer
De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
Recensie

Met humor en daadkracht maakten queers van Amsterdam een stad voor iedereen

Met de nieuwe tentoonstelling Queer Amsterdam, de roze stad wil De Nieuwe Kerk de Nederlandse queergeschiedenis een nationaal podium geven. In samenwerking met de LHBTI+-gemeenschap hebben de curatoren een rijke verzameling verhalen en objecten samengesteld, die de menselijkheid van queer personen overtuigend centraal zet. 2026 is een jubileumjaar voor Nederlandse LHBTI+’ers. Zo was het in...

Lees meer
Loginmenu afsluiten