Home Malbroekse hufters

Malbroekse hufters

J.K. Ploos van Amstel

Gepubliceerd op: 10 juli 2011

Update 7 april 2020

Een beeldende beschrijving van volks en vrijpostig gedrag staat in een brief uit juni 1761 van de Amsterdamse arts en kunstliefhebber Jacob Ploos van Amstel (1735-1784) aan zijn Friese vriend Julius Matthijs van Beyma. Jacob kwam terug in Amsterdam na een dagreis op een benauwde schuit vanuit Harlingen. Tijdens de reis werd hij omringd door figuren van laag (smous, sergeant,soldaat) en lager (?) allooi. Ter afleiding fantaseerde hij hoe hij op de rug van een bruinvis als een nieuwe Amphion Amsterdam zou binnenkomen en alom bewondering zou wekken. Nauwelijks aan wal gestapt, kreeg hij een steen tegen zijn oog. Jacob gaf de stenengooiende jongen een pets maar een joelende menigte nam de jongen in bescherming. Jacob was terug in de werkelijkheid van het dagelijkse leven van Amsterdam. Het onderstaande citaat komt uit de brief waarin bovenstaande gebeurtenis is beschreven: ‘ Na woensdagmorgen van Harlingen vertrokken te zijn ben ik hier Donderdagmiddag om half vier uuren aangekomen, hebbende mij gediverteerd onderweg met mijne illustre reisgenooten, bestaande uit een Smous, een Sergeant, een Soldaat, en nog eenige van laager kaliber. De Bruinvissen, of Drommedarissen gaven mij geen onvermaakelijk uitzicht, ja ik was half geresolveert op een van die dieren te gaan zitten om zo naar Amsterdam te zwemmen, want zij gingen sneller voort als ons schip. Hoe raar zouden zij dan gehad weezende te hebben opgekeeken, zo deeze nieuwe Amphion in die gestalte daar was komende aan te drijven geweest, ik denk zekerlijk, dat ik dan nieuwe muuren had gemaakt. Andere zouden mij mogelijk voor Venus op haar schulp aangezien hebben: doch hiervan nader. Ik vrees, dat deeze brief groot zal worden en daarom verzoek ik, dat UE die maar om den anderen regel gelieft te leezen, dan gaat ‘er de helft van den tijd naar toe. Mijn eerste heldenstuk, dat ik in Amsterdam bedreeven heb, is het slaan van een jongen, die mij met een steen tegen ’t oog gooide, schoon ik van de bijstaanders nog ongelijk kreeg en uitgejouwd wierd. Wie drommel zou zo doende ooit lauwren in ’t veld van Mars willen behaalen.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten