Home Film: Signalementen

Film: Signalementen

  • Gepubliceerd op: 23 mei 2012
  • Update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Jos van der Burg

Hysteria
Tanya Wexler
Paradiso, € 16,99

Een speelfilm over de uitvinding van de vibrator en toch geen moddervette humor: het kan. Hysteria is geen puberale Hollywood-komedie, maar een lichtvoetige Engelse film, die de uitvinding van de vibrator rond 1880 in Engeland in een romantisch verhaaltje plaatst.

De film is trouw aan de historische gang van zaken, zoals het feit dat de vibrator niet voor seksueel plezier werd uitgevonden, maar voor de medische behandeling van hysterie, dat containerbegrip voor vrouwenklachten in het Victoriaanse Engeland. Artsen behandelden de ‘ziekte’ in die tijd met manuele bekkenmassage, die een klachtenverlichtend ‘hysterisch paroxysme’ veroorzaakte.

Om het massagewerk voor artsen te verlichten vond de medicus Mortimer Granville een elektrisch apparaat uit dat mechanische trillingen voortbracht: de vibrator was geboren. In de film worden twee zussen verliefd worden op Granville. Wie kiest hij? Een flinterdun, maar onderhoudend geschiedenislesje.

Leven? Of Theater? en Charlotte
Frans Weisz
Homescreen, € 16,99

Filmmaker Frans Weisz is geobsedeerd door Charlotte Salomon sinds hij in het begin van de jaren zestig in Amsterdam een expositie zag van haar uit zevenhonderd vellen bestaande geschilderde en getekende levensverhaal Leven? Of Theater?. Zijn leven valt volgens hem uiteen in BC en AC: Before en After Charlotte.

In 1980 maakte Weisz onder de titel Charlotte een ingetogen speelfilm over de Duitse kunstenares, die in 1943 op 26-jarige leeftijd in Auschwitz werd vermoord. Tijdens de voorbereiding kreeg hij van Salomons stiefmoeder een brief uit haar werk, waarin een gruwelijke ontboezeming stond. Weisz beloofde Salomons stiefmoeder om de brief niet in de film te gebruiken.

Ruim dertig jaar later doet hij dat wel in zijn documentaire Leven? Of Theater?, die Salomons leven schetst. De film, die met Charlotte op een dubbel-dvd staat, eindigt met de beruchte brief. Hoe Salomons ontboezeming, die we hier niet onthullen, geïnterpreteerd moet worden, is voer voor haar biografen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Lees de eerste maand met korting voor €1,99

Nieuwste berichten

Een Moor en een Europeaan schaken. Afbeelding uit het Libro de axedrez.
Een Moor en een Europeaan schaken. Afbeelding uit het Libro de axedrez.
Nieuws

Middeleeuwse schakers keken niet naar status

Bij een middeleeuws potje schaak verdween sociale hiërarchie even naar de achtergrond. Eigentijdse manuscripten, schilderijen en schaakstukken laten zien dat schaakspelers van verschillende sociale en culturele achtergronden het op gelijke voet tegen elkaar konden opnemen, betoogt Cambridge-historicus Krisztina Ilko in vaktijdschrift Speculum. Volgens Ilko was schaken een manier om de sociale normen uit te dagen:...

Lees meer
Een visser op een Romeinse mozaïek uit de tweede eeuw.
Een visser op een Romeinse mozaïek uit de tweede eeuw.
Recensie

Fik Meijer schrijft een liefdesverklaring aan de Middellandse Zee

Nog één keer maakt oudhistoricus Fik Meijer een reis naar de Middellandse Zee. In zijn jongste boek kijkt hij terug op een leven dat in het teken stond van de klassieke Oudheid. Melancholisch, in de rouw, vindt hij zo ook troost. ‘De zee! De zee!’ (‘Thalassa! Thalassa!’) riepen Griekse huurlingen toen ze in 400 v.Chr....

Lees meer
De moai’s op Rapa Nui (Paaseiland).
De moai’s op Rapa Nui (Paaseiland).
Nieuws

Ratten verwoestten de bossen op Paaseiland 

Een explosieve rattenpopulatie was de grootste factor voor het verdwijnen van de bomen op Paaseiland. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van archeoloog Carl Lipo en antropoloog Terry Hunt aan de universiteiten van Arizona en Binghamton.  Jarenlang werden vooral de eilandbewoners scheef aangekeken op de ontbossing. Zij zouden de boomstammen hebben gebruikt om hun beroemde beelden...

Lees meer
Beatrice de Graaf portret
Beatrice de Graaf portret
Column

De twee lagen van de Oostenrijkse ziel

Laatst was ik voor archief- en werkbezoek in Wenen. Daar kreeg ik een Oostenrijkse lekkernij, een Krapfen, geserveerd. Een soort Berliner bol: van buiten wit gepoederd of roze geglazuurd en van binnen een donkerrode of bruine zoete vulling. Daarom is de Krapfen ook al sinds 1945 hét symbool voor de Oostenrijkse ziel – de grote...

Lees meer
Loginmenu afsluiten