Home Film: Signalementen

Film: Signalementen

Jos van der Burg

Filmrecensent

Gepubliceerd op: 23 mei 2012

Update 7 april 2020

Hysteria
Tanya Wexler
Paradiso, € 16,99

Een speelfilm over de uitvinding van de vibrator en toch geen moddervette humor: het kan. Hysteria is geen puberale Hollywood-komedie, maar een lichtvoetige Engelse film, die de uitvinding van de vibrator rond 1880 in Engeland in een romantisch verhaaltje plaatst.

De film is trouw aan de historische gang van zaken, zoals het feit dat de vibrator niet voor seksueel plezier werd uitgevonden, maar voor de medische behandeling van hysterie, dat containerbegrip voor vrouwenklachten in het Victoriaanse Engeland. Artsen behandelden de ‘ziekte’ in die tijd met manuele bekkenmassage, die een klachtenverlichtend ‘hysterisch paroxysme’ veroorzaakte.

Om het massagewerk voor artsen te verlichten vond de medicus Mortimer Granville een elektrisch apparaat uit dat mechanische trillingen voortbracht: de vibrator was geboren. In de film worden twee zussen verliefd worden op Granville. Wie kiest hij? Een flinterdun, maar onderhoudend geschiedenislesje.

Leven? Of Theater? en Charlotte
Frans Weisz
Homescreen, € 16,99

Filmmaker Frans Weisz is geobsedeerd door Charlotte Salomon sinds hij in het begin van de jaren zestig in Amsterdam een expositie zag van haar uit zevenhonderd vellen bestaande geschilderde en getekende levensverhaal Leven? Of Theater?. Zijn leven valt volgens hem uiteen in BC en AC: Before en After Charlotte.

In 1980 maakte Weisz onder de titel Charlotte een ingetogen speelfilm over de Duitse kunstenares, die in 1943 op 26-jarige leeftijd in Auschwitz werd vermoord. Tijdens de voorbereiding kreeg hij van Salomons stiefmoeder een brief uit haar werk, waarin een gruwelijke ontboezeming stond. Weisz beloofde Salomons stiefmoeder om de brief niet in de film te gebruiken.

Ruim dertig jaar later doet hij dat wel in zijn documentaire Leven? Of Theater?, die Salomons leven schetst. De film, die met Charlotte op een dubbel-dvd staat, eindigt met de beruchte brief. Hoe Salomons ontboezeming, die we hier niet onthullen, geïnterpreteerd moet worden, is voer voor haar biografen.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Gesloten afdelingen van de East Birmingham Hospital tijdens de pokkenuitbraak in 1978.
Artikel

Hoe konden de pokken uit een Engels lab ontsnappen?

Een lek in een laboratorium veroorzaakte in 1983 een MKZ-uitbraak, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Vijf jaar eerder ontsnapte er een veel dodelijker virus uit een lab. De WHO stond op het punt om de pokken uitgeroeid te verklaren, toen de ziekte plotseling opdook in de Engelse stad Birmingham. Het kostte de wereld 300...

Lees meer
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Sudeten-Duitsers dansen in Brno, 24 mei 2026.
Artikel

Rechtse populisten jutten het Tsjechische publiek op tegen Sudeten-Duitsers

Sudeten-Duitsers hielden op 24 en 25 mei hun jaarlijkse festival in Tsjechië. De rechts-populistische premier Andrej Babiš noemde hun aanwezigheid een ‘provocatie’. Maar een jonge generatie Tsjechen is klaar voor verzoening met de Duitstaligen die na de Tweede Wereldoorlog met bruut geweld werden verdreven. Meeting Brno, een Tsjechisch burgerinitiatief in de tweede stad van het...

Lees meer
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Een gouvernante geeft les bij een Victoriaanse familie. Schilderij door Rebecca Solomon, 1851.
Interview

Thuisonderwijs was ooit een statussymbool

De regels rond thuisonderwijs worden strenger: ‘levensbeschouwelijke bezwaren’ zijn geen geldige reden meer om kinderen van school te houden. Het verbod op thuisonderwijs stamt uit 1969, maar volgens hoogleraar Johannes Westberg was het op dat moment een marginaal verschijnsel. ‘De negentiende-eeuwse gouvernante was al zo goed als uitgestorven.’ Hoe zag thuisonderwijs eruit in de negentiende...

Lees meer
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Aankondiging van een actie van het Oranje Alternatief.
Artikel

Graffitikunst met kabouters was effectief protestmiddel in communistisch Polen

Als de democratie onder druk staat, is humor een tegenwicht. Dat begreep de Poolse protestbeweging Oranje Alternatief in de jaren tachtig maar al te goed. Met graffitikunst en ludieke straatacties bracht ze de communistische eenpartijstaat in verlegenheid. Protesteren tegen de communistische dictatuur in Polen was levensgevaarlijk. In 1981 kondigde generaal Wojciech Jaruzelski de staat van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten