Home Streng tegen vagebonden

Streng tegen vagebonden

Werkloos en arm rondzwerven werd rond 1500 gevaarlijk in de Noordelijke Nederlanden. Bestuurders van Gouda, Haarlem, Deventer en Kampen begonnen berooide vreemdelingen als een gevaar te zien voor het morele gehalte van hun stad en de veiligheid en gezondheid van hun burgers. Dat laat Janna Coomans (Universiteit Utrecht) zien in het tijdschrift BMGN.

Streng tegen vagebonden

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 29 augustus 2023

Update 26 september 2023

Vanwege de zorgen over armen van buiten beval Deventer in 1490 alle werkloze vreemden de stad te verlaten. Haarlem vaardigde tussen 1490 en 1564 meer dan zestig verordeningen uit tegen bedelaars. Wie de regels overtrad, kon rekenen op zware straffen, zeker als hij (meestal een hij) meerdere vergrijpen combineerde. Zo werd de rondzwervende Wolter Johansz in 1464 in Kampen onthoofd omdat hij onder meer een overjas, een hoed, een rozenkrans en keukenspullen had gestolen.

De maatregelen, en het tempo waarin ze werden ingevoerd, verschilden per stad en hingen samen met zorgen over honger, pest en politieke onrust. Maar in alle vier de steden versterkten de besturen hun autoriteit door streng op te treden tegen vreemden.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 9 – 2023

Nieuwste berichten

Longlist LGP 2026
Longlist LGP 2026
Nieuws

Longlist bekend Libris Geschiedenis Prijs 2026

De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is vandaag bekendgemaakt in dagblad Trouw. De prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De Libris Geschiedenis Prijs is een initiatief van Historisch Nieuwsblad, Libris, Nederlands Openluchtmuseum, Rijksmuseum Amsterdam, Trouw en VPRO en bestaat uit een geldbedrag van 20.000 euro. De prijs...

Lees meer
Longlist LGP 2026
Longlist LGP 2026
Nieuws

Deze tien boeken maken kans op de Libris Geschiedenis Prijs 2026

De longlist met tien genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is bekend. Recensent Rob Hartmans, een van de leden van de voorselectiecommissie, zet de tien kanshebbers op een rij. Dirk Alkemade – Radicale democratie Eigenlijk was het vreemd dat er nog geen biografie van Pieter Vreede was. Deze rijke ondernemer, politicus en schrijver speelde een...

Lees meer
Studenten sporten in het zwembad van de Patrice Lumumba Universiteit, 4 april 1961.
Studenten sporten in het zwembad van de Patrice Lumumba Universiteit, 4 april 1961.
Artikel

Poetin gebruikt de Patrice Lumumba Universiteit als antikoloniale dekmantel

In 1961 vernoemde Moskou een van zijn universiteiten naar de vermoorde Congolese premier Patrice Lumumba. Afrikaanse revolutionairen moesten er worden opgeleid tot loyale Sovjetsympathisanten. Als onderdeel van een bredere strategie: de Sovjets wilden hun invloed in Afrika uitbreiden door zich te presenteren als antikoloniaal alternatief voor het Westen. In zijn zoektocht naar Afrikaanse bondgenoten stoft...

Lees meer
Overvol straatappartement 1888
Overvol straatappartement 1888
Artikel

Hittegolf in New York eist levens. Toekomstige president speelt voor reddende engel

Een hittegolf teisterde de Big Apple in 1896 en kostte honderden mensen en dieren het leven. Politiecommissaris Theodore Roosevelt schoot de bevolking te hulp – en gaf zo een kickstart aan zijn klim naar het Witte Huis. Snikhete zomers zijn een vast onderdeel van het New Yorkse leven, zozeer dat verzengende hittegolven weer snel verdwijnen...

Lees meer
Loginmenu afsluiten