Home Geschiedenis met een wow-factor

Geschiedenis met een wow-factor

Geschiedenis met een wow-factor
Axel brengt regelmatig bezoeken aan historische sites. Hier bezoekt hij Kasteel Doorwerth, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog in de frontlinie lag en werd verwoest.

Rick Timmermans

Historicus

Gepubliceerd op: 26 september 2022

Update 8 november 2022

Axel Stam, beter bekend op Instagram als The Dutch Historian, voorziet zijn volgers meerdere keren per week van bijzondere verhalen uit de Nederlandse geschiedenis. De amateurhistoricus, die in het dagelijks leven laboratoriummanager is, vindt dat een leuke, maar ook belangrijke bezigheid. ‘Geschiedenis verklaart het heden en brengt nuance.’ Vanaf januari 2020 probeert Axel via zijn Instagramaccount de interesse in geschiedenis aan te wakkeren. Door opmerkelijke verhalen uit de Nederlandse geschiedenis naar buiten te brengen op een toegankelijke manier, heeft hij ondertussen 25.600 volgers weten te vergaren. Die verhalen variëren van vergeten ludieke biografieën over bijvoorbeeld Nederlandse piraten en ruimtevaarders, tot posts over kolonialisme en Nederlandse SS’ers. Hoe interesseert Axel duizenden mensen voor zijn uiteenlopende geschiedenissen? Hoe is je interesse voor geschiedenis begonnen?  ‘Geschiedenis is mijn passie. Ik heb  scheikunde gestudeerd, maar de fascinatie met geschiedenis begon al in de kleuterklas. Ik heb alle geschiedenisboeken uit de lokale bibliotheek gelezen. Hoewel ik nu scheikundige ben, zie ik het vooral als een uit de hand gelopen hobby. Op het lab ben ik met getalletjes bezig, maar zodra ik thuis kom heb ik ruimte in mijn hoofd en energie om met geschiedenis aan de slag te gaan.’
'De geschiedenis is een onuitputtelijke bron'
Hoe maakte je van je hobby een succesvol Instagramaccount?  ‘Aanvankelijk deed ik niets anders dan op geschiedenisvakantie gaan naar historische plekken of mooie musea, en af en toe op een verjaardag een leuk verhaal daarover vertellen. Toen dacht ik: sociale media zijn platforms waarop vooral jongere mensen voornamelijk naar niet nuttige dingen kijken. Hoe mooi zou het zijn als je van sociale media ook iets kan opsteken? In het begin was het natuurlijk meer voor de lol. Je hebt geen volgers en je denkt: wat ben ik eigenlijk aan het doen? Maar door de coronacrisis had ik ineens super veel tijd voor dit account. Vervolgens raakte het allemaal in een stroomversnelling. Toen ik ineens duizend volgers had, dacht ik dat het misschien wel iets kon worden. Dat er naast de ongeveer tweehonderd volgers die mij persoonlijk kennen nog achthonderd willekeurige mensen waren die mijn posts schijnbaar het lezen waard vonden, had ik niet verwacht. Opeens begon het ergens op te lijken.’ Wat voor verhalen vertel je? ‘Het basisidee achter het account is: geschiedenis toegankelijk maken. Ik gebruik altijd mijn broertje als voorbeeld. Hij heeft niets met geschiedenis. Maar als hij het in hapklare brokken in het Nederlands voorgeschoteld krijgt met een mooie afbeelding erbij, dan vindt hij het leuk. Het moet zo simpel en aantrekkelijk mogelijk zijn. Ik richt me ook alleen op Nederland, zodat de lezer zich makkelijker in het verhaal herkent. Het interview gaat verder onder de afbeelding. [caption id="attachment_67578" align="alignnone" width="600"] Axel brengt regelmatig bezoeken aan historische sites. Hier bezoekt hij Kasteel Doorwerth, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog in de frontlinie lag en werd verwoest.[/caption] In het begin was ik er wel bang voor dat de ideeën op zouden raken. Maar geschiedenis is echt een onuitputtelijke bron. Ik heb nu ongeveer zeshonderd onderwerpen op mijn lijst, waarvan ik er driehonderd heb uitgewerkt. En die wordt continu aangevuld met dingen die ik in een museum of een boek tegenkom, of met onderwerpen die iemand me aanraadt. Ik las bijvoorbeeld laatst in het Noord-Hollands Dagblad over raketlanceringen op Texel in de jaren vijftig. Daar had ik nooit eerder van gehoord. Dan ga ik op zoek naar informatie en beeldmateriaal in een boek of artikel en heb ik weer een post. Dat probeer ik twee à drie keer in de week te doen.’ Is het lastig om luchtige en serieuze onderwerpen in evenwicht te houden? ‘Een van mijn eerste posts bevatte een grafiek waarin ik de waarde van de VOC vergeleek met het BBP van Nederland en Japan vandaag de dag. Dat leek me best een interessante statistiek. Ik kreeg daarop veel kritische reacties, waarbij lezers mij wezen op de schaduwkanten van de VOC. Opmerkelijk genoeg kreeg ik ook reacties van “VOC-gekkies”, die zo’n post juist helemaal geweldig vinden. Dat was wel een sleutelmoment voor mezelf om zorgvuldiger te werk te gaan. Daar heeft mijn vriendin, zij werkte in de culturele sector, ook een belangrijk rol in gespeeld. Wat ik nu doe is “succesverhalen” afwisselen met posts over de “donkere kanten” van de geschiedenis, en in die verhalen zelf ook nuances aanbrengen. Hoe vaker je dat doet, hoe meer ervaring je ermee krijgt. Gevoelige historische thema’s met anderen bespreken helpt ook . Veel onderwerpen zijn beladen. Daar kan je niet voorzichtig genoeg mee omgaan.’ Waarom spreekt het verleden mensen zo aan, denk je? ‘Allereerst vanwege de mooie of interessante verhalen. Of die nou over voetbal of over geschiedenis gaan. De herkenbaarheid is daarnaast belangrijk, en de wow-factor. Dat je iets leest waarover je nooit eerder gehoord hebt. Een voorbeeld daarvan is mijn post over Nederlands-Brazilië. Veel mensen zijn bekend met de geschiedenis van Nederlands-Indië. En sommigen weten nog dat New York ooit Nieuw-Amsterdam was. Maar de meesten kennen  niet de “vergeten kolonie” Nederlands-Brazilië. Zo’n moment van verbazing triggert mensen om verder te lezen.’
  Je bezoekt ook veel musea en gaat op reis om verhalen te vinden. Welk bezoek maakte de meeste indruk? ‘Ik vond het heel tof om Eerste Wereldoorlogmusea te bezoeken. Zo ben ik met mijn vrienden naar Verdun en Ieper geweest. Maar Auschwitz was het meest indrukwekkend. Dat is onbeschrijfelijk. Ik werd er stil van.’ Is het belangrijk voor je volgers dat het verleden tastbaar is? ‘Ja, want ik denk dat dat de manier is waarop de geschiedenis niet vergeten wordt. Je hebt altijd een select groepje dat zich professioneel met het verleden bezighoudt. Het zijn de musea, maar ook social media, websites en tijdschriften, die juist het grotere publiek kunnen bereiken. Op die manier kan geschiedenis een breed publiek aanspreken.’
'Mijn account is vooral een uit de hand gelopen hobby'
Waarom moeten we het verleden niet vergeten? ‘Het is belangrijk om inzicht te krijgen in het verleden om het heden te begrijpen. Die verbinding tussen het verleden en het heden wordt door veel mensen onvoldoende erkend. Als je bijvoorbeeld kijkt hoe de emancipatie van de vrouw zich sinds de jaren vijftig heeft ontwikkeld, dan is het kwalijk als mensen door een gebrek aan historische besef daarover oordelen en feiten verdraaien. Geschiedenis zorgt voor nuance.’ Axel’s Instagramaccount vindt u via deze link.

Nieuwste berichten

De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
De oudst bekende afbeelding van een kanon in een Nederlands manuscript, circa 1400-1430
Interview

De ‘tanks van de Middeleeuwen’ werden ingehaald door nieuwe wapens

Tijdens een militaire oefening schakelden Oekraïense drones deze zomer met gemak Amerikaanse pantserdivisies uit. Ook aan het Oekraïense front geven de onbemande vliegtuigjes gewone soldaten een fighting chance tegen Russische tanks. Conservator Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum ziet parallellen met de opkomst van vuurwapens. ‘Edellieden met dure harnassen, de tanks van de...

Lees meer
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald
Onderzoek

Het Joegoslaviëtribunaal heeft de historische waarheid niet achterhaald

Enkel de waarheid zou als winnaar uit de strijd mogen komen. Met die ambitie begon het Joegoslaviëtribunaal (ICTV) in 1993 aan zijn taak. Maar het is er niet in geslaagd de historische waarheid over de Joegoslaviëoorlogen eenduidig te schetsen. Dat concludeert historicus en journalist Petar Finci in zijn proefschrift, dat hij op 23 september verdedigde...

Lees meer
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken
Artikel

Amerikaanse artsen gebruikten zwarte kinderen om inentingsmateriaal te kweken

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog entten witte artsen zwarte mensen in met het pokkenvirus, om nieuwe entstof te kweken voor de soldaten aan het front. Vaak gebruikten zij vrouwen en kinderen in slavernij. Die hadden zelf geen enkele keuze en moesten de risicovolle behandeling gedwongen ondergaan. De oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van...

Lees meer
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
De Bronzen Soldaat (Estisch: Pronkssõdur) in Tallinn is een omstreden Sovjet-oorlogsmonument uit de Tweede Wereldoorlog.
Artikel

Russische cyberaanval legde Estland negentien jaar geleden al grotendeels plat

Europese inlichtingendiensten waarschuwen dat Rusland ‘binnen enkele maanden’ de NAVO wil testen door hybride aanvallen uit te voeren. Dat zou niet voor het eerst zijn. Al in 2007 kreeg Estland te maken met Russische cyberaanvallen en nepnieuws, die de samenleving tijdelijk ontwrichtten. Het begon allemaal vanwege een standbeeld. In een stil hoekje van de militaire...

Lees meer
Loginmenu afsluiten