Home De kracht van het woord

De kracht van het woord

  • Gepubliceerd op: 23 mrt 2017
  • Update 04 apr 2023
De kracht van het woord

Van ‘Hebban olla vogala’ via ‘Floris en de Blancefloer’ tot Mulisch en Reve. Ontdek de rijke geschiedenis van de Nederlandse literatuur tijdens een collegedag in het Literatuurmuseum. Vier tophistorici nemen u mee langs hoogtepunten uit de literaire canon.

Literatuur is een oneindige bron van meeslepende verhalen, die vaak een haarscherp tijdsbeeld bieden. Zo stelde Multatuli de koloniale praktijk aan de kaak in Max Havelaar, werd de beklemming van het naoorlogse Nederland prachtig beschreven in De Avonden van Gerard Reve en begon de seksuele bevrijding in de jaren zestig met Ik Jan Cremer.

Onlangs verscheen het negende en laatste deel van Geschiedenis van de Nederlandse Literatuur, over dichters en schrijvers van de Middeleeuwen tot nu. Om de voltooiing van deze reeks te vieren, organiseert Historisch Nieuwsblad, in samenwerking met het Literatuurmuseum, de Taalunie en uitgever Bert Bakker, een literaire collegedag. Vrijdag 31 maart nemen vier tophistorici u mee langs hoogtepunten van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Universiteitshoogleraar Frits van Oostrom gaat in zijn college in op de vroege Middeleeuwen: ‘Bijzonder aan de vroegste periode van de Nederlandse literatuurgeschiedenis is dat het schrift steeds meer doordringt in de samenleving. Literatuur ontwikkelde zich langzaam tot een medium voor serieuze inhoud, zoals te lezen is bij de dichteres en mystica Hadewijch en in de werken van Jacob van Maerlant.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Lees de eerste maand met korting voor €1,99

Vervolgens spreekt Herman Pleij, emeritus hoogleraar historische letterkunde, over de late Middeleeuwen en de vroegmoderne tijd. Pleij: ‘Onze hedendaagse literatuur is een erfenis van de Romantiek. Literatuur wordt gezien als een kunst op zich en mag geen directe boodschappen bevatten. In de Middeleeuwen zou men deze opvatting belachelijk vinden, daar bestond de literatuur juist om boodschappen over te brengen.’

Na de lunch is de beurt aan Inger Leemans, hoogleraar cultuurgeschiedenis aan de VU en specialist op het gebied van de achttiende eeuw. Het laatste college is in handen van Jacqueline Bel, universitair hoofddocent moderne Nederlandse letterkunde aan de VU. Zij zal het hebben over de eerste helft van de twintigste eeuw. Want de opkomst en ondergang van totalitaire ideologieën en de Tweede Wereldoorlog hebben hun sporen achtergelaten in de letteren.

Nieuwsgierig geworden? Bestel hier uw kaarten. 

Meer lezen? In dit interview blikt Herman Pleij alvast vooruit op zijn college die dag.

Nieuwste berichten

Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Adolf Hitler (links) met Jozef Tiso op het treinstation van de Wolfsschanze, zijn hoofdkwartier in Oost-Pruisen, oktober 1941.
Artikel

Slowakije was voor Hitler en zijn trawanten een ‘modelstaat’

De Slowaakse Republiek gedroeg zich onder leiding van de geestelijke Jozef Tiso als trouwe vazal van de nazi’s. Tot tevredenheid van Adolf Hitler: ‘Interessant om te zien hoe dat katholieke priestertje ons de Joden aanlevert.’ De Conferentie van München in 1938 is een berucht staaltje internationale diplomatie. Tsjechoslowakije werd op de snijtafel gelegd: nazi-Duitsland mocht...

Lees meer
Keizer Frans I Stefan en Maria Theresia met hun kinderen. Door Martin van Meytens
Keizer Frans I Stefan en Maria Theresia met hun kinderen. Door Martin van Meytens
Recensie

Maria Theresia gebruikte haar dochters als pionnen

De zeven dochters van Maria Theresia van Oostenrijk hadden weinig te willen. Hun moeder bepaalde hun leven. Veronica Buckley beschrijft hun geprivilegieerde, maar benauwde bestaan. Zo’n 500 jaar vormden de Habsburgers de machtigste dynastie van Europa. Na de dood van Karel V in 1558 groeiden de Spaanse en Oostenrijkse tak uit elkaar, maar het vorstenhuis...

Lees meer
Edith Eger als jonge ballerina.
Edith Eger als jonge ballerina.
Artikel

De traumatherapeut die haar eigen Auschwitzverleden verzweeg

De Hongaars-Amerikaanse psycholoog Edith Eva Eger is op 98-jarige leeftijd overleden. Ze overleefde de Holocaust en werd na de oorlog wereldberoemd als therapeut die anderen van hun trauma’s afhielp. Toch lukte het haar zelf lange tijd niet om de stilte over haar eigen ervaringen te doorbreken. Wanneer concentratiekamp Gunskirchen in mei 1945 eindelijk bevrijd wordt,...

Lees meer
Anton Mussert met zijn vrouw Rie tijdens een Hagespraak in Lunteren, 22 juni 1940.
Anton Mussert met zijn vrouw Rie tijdens een Hagespraak in Lunteren, 22 juni 1940.
Interview

Auke Kok: ‘Mussert had je buurman kunnen zijn’

Hij was eerzuchtig, brutaal en zonder empathie. Maar ook getalenteerd, dapper en eigenlijk best charismatisch. Anton Mussert krijgt van zijn biograaf Auke Kok een menselijk gezicht. ‘Ik heb de indruk dat zijn vader altijd over zijn schouder meekeek.’ Het begon met dozen vol brieven en ander persoonlijk materiaal van Anton Mussert. Ze lagen al jaren...

Lees meer
Loginmenu afsluiten