De strijdwijze die de Nederlandse krijgsmacht toepaste om de Indonesische Revolutie neer te slaan leidde tot hoge aantallen (burger)slachtoffers. Zo blijkt uit onderzoek van de Leidse promovendus Christiaan Harinck.
Harinck onderzocht voor zijn proefschrift Zoeken, aangrijpen, en vernietigen! welke tactiek het leger in de periode 1945-1950 toepaste tegen de Indonesische Republiek. ‘De Nederlandse legerleiding wilde terugvallen op de lessen uit de nadagen van de Atjeh-oorlog, maar dat was een relatief kleinschalige guerrilla’, zegt de promovendus.
‘In 1945 was de opstand veel omvangrijker en waren de tegenstanders beter bewapend en georganiseerd. In plaats van de tactiek te wijzigen, besloot de legerleiding op te schalen. Door middel van uitvoerige patrouilles moest de vijand worden opgespoord en vernietigd. Maar de Nederlanders hadden te weinig mankracht en compenseerden dat met extra vuurkracht. Dan werden er bijvoorbeeld twee mitrailleurs ingezet om een dorp te doorzoeken. Als er personen leken te vluchten, openden de Nederlandse soldaten het vuur. Ook maakten ze vaak gebruik van artillerie en luchtsteun om dorpen te bestoken waarvan ze dachten dat er guerrillastrijders verborgen zaten. De inzet van zulke zware en onnauwkeurige geweldsmiddelen helpt verklaren waarom er in de oorlog naar schatting 100.000 Indonesiërs zijn omgekomen, tegenover 4751 Nederlanders. Het vermoeden is gegrond dat een aanzienlijk deel non-combattanten waren.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
‘Voor Nederland was de oorlog sowieso gedoemd te mislukken, zegt Harinck, ook als het leger een andere tactiek had gevolgd. ‘Er was geen militaire oplossing, maar de legerleiding zag dit niet in.’
