Home Triomferende liberaal

Triomferende liberaal

Triomferende liberaal

Gepubliceerd op: 19 maart 2019

Update 7 april 2020

Advocaat en politicus Dirk Donker Curtius had grote invloed op negentiende-eeuwse liberalen en op de grondwet van 1848.

'De drukpers is de koningin der aarde.’ Dat zei jurist Donker Curtius voor de Hoge Raad, toen hij daar de Arnhemsche Courant verdedigde. Die had in februari 1839 geschreven over een melding dat op het postkantoor in Leiden soms brieven werden geopend.

Volgens de directeur van het postkantoor was dat laster en dus kwam er een rechtszaak, die tot het hoogste niveau werd uitgevochten en volop in de belangstelling stond. Donker Curtius pleitte dat van laster geen sprake was, omdat de krant alleen had geschreven over een melding, en niet had beweerd dat die waar was. En belangrijker bovendien: het was de taak van een krant om het publiek wakker te schudden en eventuele misstanden aan te kaarten. De pers moest kwaad opsporen, daarom was de vrijheid van drukpers cruciaal.

Donker en de Courant kregen gelijk en daarmee was de rechtszaak een typerende triomf van de jurist die een carrière lang streefde naar liberalisering. Zijn grote politieke succes beleefde hij in 1848, toen hij als minister een cruciale rol speelde in de acceptatie van de nieuwe grondwet. Aan die grondwet is vooral de naam van Rudolph Thorbecke verbonden, maar Donker Curtius was van minstens even groot belang voor de politieke omwenteling, stelt zijn biograaf Mathijs van de Waardt in zijn proefschrift De man van 1848. Dirk Donker Curtius.

Nieuwste berichten

Duitse en Amerikaanse oorlogsschepen bij Samoa, 1899.
Duitse en Amerikaanse oorlogsschepen bij Samoa, 1899.
Artikel

Samoa was een Duits stukje paradijs

Eind negentiende eeuw probeerde Duitsland ook koloniën te verwerven. Het slaagde erin zich Samoa, een eilandengroep midden in de Stille Oceaan, toe te eigenen. Het avontuur duurde vijftien jaar. Je loopt er makkelijk aan voorbij, zo bescheiden is het. Maar daar staat het dan, aan een beetje verwaaid stukje kust in de hoofdstad van het...

Lees meer
Andrej Gromyko voor de Sovjetmissie in New York, oktober 1978.
Andrej Gromyko voor de Sovjetmissie in New York, oktober 1978.
Artikel

De pokerface van het Kremlin

Bij alle machtswisselingen en veranderingen bleef Andrej Gromyko bijna drie decennia het buitenlandgezicht van de Sovjet-Unie. Zijn ondoorgrondelijkheid en trouw werkten lang, totdat de tijd hem uiteindelijk inhaalde.  Tijdens recepties of feestelijke diners zagen westerse politici en diplomaten geregeld de vriendelijke Andrej Gromyko. Een praatje met hem maken was geen straf. Het gezicht van de...

Lees meer
Jan Feith door Daniël Rewijk
Jan Feith door Daniël Rewijk
Recensie

Jan Feith: de journalist die alles kon

Wie kent jonkheer Jan Feith nog? Tussen 1895 en 1940 was hij een van de bekendste journalisten, die een enorm oeuvre aan boeken en gelegenheidspublicaties bij elkaar schreef. Feith was tevens bekend als wielrenner en voetballer, en hij nam als verslaggever deel aan de eerste Elfstedentocht in 1909. Hij reed het laatste stuk zelfs mee...

Lees meer
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Excommunicatie van Robert II de Vrome in 998. Schilderij door Jean Paul Laurens, 1875.
Artikel

Excommunicatie in de Middeleeuwen: veroordeeld tot de duisternis

Om gelovigen in het gareel te houden dreigde de middeleeuwse kerk bij overtredingen met excommunicatie. Zondaars werden daarmee uit de gemeenschap gestoten en zouden na hun dood regelrecht naar de hel gaan. Maar hoe bang waren mensen daar nu echt voor? In 1445 had Margreet, echtgenote van Jacob van der Velde, een woordenwisseling met de...

Lees meer
Loginmenu afsluiten