Home Speculeren over Emily Brontë

Speculeren over Emily Brontë

Deborah Lutz schreef een biografie over de Brontë-zuster van wie het minst bewaard is gebleven. Daardoor blijven veel vragen onbeantwoord.

Speculeren over Emily Brontë
De zusjes Brontë. Van links naar rechts: Anne, Emily en Charlotte.

Eric Palmen

Historicus

Gepubliceerd op: 17 november 2026

Wellicht is over geen enkele familie in de letteren zoveel geschreven als die van de Brontës. De levens van Charlotte, Emily, Anne en Branwell spreken tot de verbeelding. Je moet dan ook van goeden huize komen wil je als biograaf iets nieuws toevoegen aan die enorme Brontëkunde. Is Deborah Lutz daarin geslaagd met Emily Brontë. Een leven?

Meer historische context bij het nieuws van vandaag?

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief van Historisch Nieuwsblad.
Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Lutz geeft in ieder geval grif toe dat ze op ‘de schouders van reuzen’ staat, voorganger als Juliet Barker en Elizabeth Gaskell uit wier werk ze rijkelijk citeert. De belangrijkste rechtvaardiging voor deze nieuwe biografie is dat eindelijk Emily in het middelpunt van de belangstelling komt te staan. Probleem alleen is dat er nauwelijks egodocumenten van haar bewaard zijn gebleven. Drie brieven, van de honderden die ze waarschijnlijk geschreven heeft. Geen dagboeken, op enkele korte notities na. En haar literaire nalatenschap, waaronder Wuthering Heights, is niet meteen autobiografisch te noemen.

We moeten het dan ook vooral met getuigenissen van anderen doen om kennis te nemen van haar onhebbelijke karakter. Volgens Elizabeth Gaskell, vriendin van Charlotte en haar eerste biograaf, was Emily nogal plomp in haar voorkomen. Mevrouw Ratcliffe, een huishoudster in het gezin, vond haar een manwijf, ‘en erg wilskrachtig’. En Ellen Nussey, eveneens een hartsvriendin van Charlotte, noemde Emily ‘extreem gereserveerd’. Karakterologische typeringen die de nodige vragen oproepen, ook over de seksuele oriëntatie van Emily. Was ze lesbisch? Wie zal het zeggen. Deze biografie staat bol van dit soort speculaties. Je vraagt je als lezer af waarom Lutz geen collectieve biografie geschreven heeft, zoals Juliet Barker in haar onvolprezen The Brontës uit 1994. Barker merkt over Emily en Anne op dat het vanwege een gebrek aan bronnen onmogelijk is een betrouwbare biografie over de jongste Brontë-zusters te schrijven.

Deugt er dan niets aan de biografie van Lutz? Haar beschrijving van het landschap van Yorkshire en de intense natuurbeleving waarvan Emily in haar oeuvre getuigt is meeslepend. Ook weet Lutz dat oeuvre in een historische context te plaatsen: die van de gothic novel. De omgang met geestverschijningen, duistere machten als seks en dood inspireerden Emily tot haar meesterwerk over de hartstochtelijke haat-liefdeverhouding tussen Heatcliff en Catherine Earnshaw .

Emily’s leven was door de vroegtijdige dood van haar moeder en oudste zussen doortrokken van rouw. Wat haar zuster Charlotte, de auteur van Jane Eyre, over haar eigen schrijverschap zei, geldt wellicht ook voor Emily. ‘Ik ga maar gewoon schrijven omdat ik niet anders kan.’ Maar ook dat is uiteindelijk een aanname.

Emily Brontë. Een leven

Deborah Lutz

424 p. Atlas Contact, € 34,99

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 11 - 2026

Nieuwste berichten

Radegunde voedt de armen. Miniatuur uit Leven van Sint-Radegunde, elfde eeuw.
Radegunde voedt de armen. Miniatuur uit Leven van Sint-Radegunde, elfde eeuw.
Artikel

Twee middeleeuwse nonnen komen in opstand 

In 589 liep de opstand in een Frankisch vrouwenklooster uit op moord en doodslag. Tijdgenoot Gregorius van Tours sprak in zijn Historiën – de enige bron die over de nonnenopstand bestaat – van een schandaal waarin de duivel de hand had. Wat zat er werkelijk achter deze rebellie?  Omstreeks het midden van de zesde eeuw...

Lees meer
Rivaliteit tussen Griekse stadstaten leidde tot een verwoestende oorlog
Rivaliteit tussen Griekse stadstaten leidde tot een verwoestende oorlog
Recensie

Rivaliteit tussen Griekse stadstaten leidde tot een verwoestende oorlog

Soms waren ze bondgenoten. Maar hun rivaliteit leidde uiteindelijk tot een verwoestende oorlog tussen Griekenlands dominante poleis. Dit artikel krijg je van ons cadeau Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je...

Lees meer
Motor bij Kneppelfreed
Motor bij Kneppelfreed
Artikel

Op ‘knuppelvrijdag’ eisten de Friezen hun taal op

Op 16 november 1951 raakten boze Friezen in Leeuwarden slaags met de politie. Kneppelfreed, zoals deze confrontatie bekend kwam te staan, gaf een belangrijke impuls aan de emancipatie van de Friese taal. Aanleiding was een rechtszaak over een verkeersboete van zeven gulden. Eind oktober 1951 zorgde Fries statenlid en journalist Tsjebbe de Jong voor ophef...

Lees meer
Een pneumatisch systeem om post te vervoeren wordt in gebruik genomen. Illustratie uit de Illustrated London News, 28 februari 1863.
Een pneumatisch systeem om post te vervoeren wordt in gebruik genomen. Illustratie uit de Illustrated London News, 28 februari 1863.
Artikel

De kracht van geperste lucht

Een groot deel van de negentiende eeuw had men de hoogste verwachtingen van perslucht als middel voor transport, communicatie en het overbrengen van energie. Veel van die mogelijkheden zijn daadwerkelijk uitgevoerd. Ze brengen je in een vergeten universum: een steampunk-fantasie – maar dan echt. In retrospectief lijkt het alsof technische evolutie een lineair proces is,...

Lees meer
Loginmenu afsluiten