Home BOSWELL EN HOLLAND

BOSWELL EN HOLLAND

Erika Kuijpers

Gepubliceerd op: 28 maart 2001

Update 7 april 2020

`Gedraag je in stijl en behoud je waardigheid. Zie het niet als verspilde tijd, want in eerste instantie verblijf je in het buitenland om in goed gezelschap te verkeren.' Aldus schreef James Boswell in oktober 1763 in Utrecht in een notitie tot zichzelf. Hij was 24 jaar, van Schotse adel, en had enkele onstuimige jaren in Londen achter de rug. Ettelijke druipers verder was hij gezwicht voor de wens van zijn vader om rechten te gaan studeren en een fatsoenlijk man te worden. Met een jaar studie in Utrecht en een grand tour door Europa zou hij zijn opleiding afronden. Maar nog nauwelijks in Utrecht gearriveerd leed hij reeds aan een zware depressie. `Bij de gedachte de hele winter in zo'n vreselijk oord te moeten wonen, kreunde ik.'

James Boswell (1740-1795) zou de beroemde auteur worden van onder andere The life of Samuel Johnson (1791). De zogenaamde Boswell Papers (in bezit van Yale University), bestaat echter uit een collectie van zo'n 15.000 stuks brieven, dagboeken en andere persoonlijke documenten. Toch is veel, waaronder het dagboek dat Boswell in Holland bijhield, verloren gegaan. Boswell en Holland, de eerste Nederlandse vertaling van het Utrechtse materiaal, bevat een selectie van brieven, Franse en Nederlandse schrijfoefeningen, gedichten en aantekeningen.
De winter werd minder troosteloos dan voorzien. Al gauw werd Boswell dagelijks geïnviteerd voor diners en soirees van de Utrechtse beau monde. Zijn brieven en aantekeningen geven een impressie van de eindeloze conversaties over geloof, de menselijke natuur, de relatie tussen man en vrouw en bovenal zijn eigen sentimenten. Boswell en Holland bevat ook de volledige correspondentie met Belle van Zuylen alias Zélide, waar hij in Utrecht mee bevriend was geraakt. De brieven van Zélide zijn ontzagwekkend. Lucide, messcherp, ontroerend en onbegrijpelijk modern. Na zijn vertrek uit Utrecht heeft Boswell een huwelijk overwogen. Maar op de rol van een echtgenote had hij toch een iets conformistischer kijk dan Belle, die de normen en waarden van haar tijd op de hak nam, twijfelde aan alles en werd voortgestuwd door een onbeheersbare vrijheidsdrang. In 1766 schreef hij aan haar vader: `Het komt erop neer dat haar hart mij dierbaarder is dan haar hoofd, en ik verlang er meer naar te trouwen met haar zoals ze hopelijk zal worden dan zoals ze momenteel is.' Gelukkig is het niets geworden.

Nieuwste berichten

Sovjetkaart van Londen uit 1985
Sovjetkaart van Londen uit 1985
Artikel

De Sovjets hadden de beste kaarten, maar niemand mocht ze zien

Tijdens de Koude Oorlog reisden Sovjetspionnen de wereld over om het Westen in kaart te brengen. Civiele en militaire infrastructuur werden tot in detail vastgelegd. Om de vijand te misleiden stopten de Sovjets bewust fouten in hun kaarten, maar daar werden hun eigen burgers de dupe van. Tallinn, 1989. Onder toezicht van gewapende soldaten stapt...

Lees meer
Sociaal-democraten demonstreren tegen de NSDAP in Berlijn, 1932.
Sociaal-democraten demonstreren tegen de NSDAP in Berlijn, 1932.
Recensie

De stemming in het Derde Rijk: Duitsers klaagden over lokale nazi’s

De bewoners van het Derde Rijk hadden heel wat klachten over het naziregime, concludeert Peter Longerich na uitgebreid bronnenonderzoek. Maar kan hij bewijzen dat de Duitsers ‘onwillig’ waren om Hitlers agenda uit te voeren? In 1996 publiceerde de Amerikaanse politicoloog Daniel Goldhagen het boek Hitlers gewillige beulen, waarin hij beweerde dat de overgrote meerderheid van...

Lees meer
Hr. Ms. De Zeven Provinciën en een watervliegtuig van de marine.
Hr. Ms. De Zeven Provinciën en een watervliegtuig van de marine.
Recensie

De muitende matrozen van ‘Schip 7’

De muiterij op marineschip De Zeven Provinciën in 1933 veroorzaakte een politieke schok in Den Haag. Herman Keppy heeft zich verdiept in de achtergronden van de Indonesische muiters. Niemand had gedacht dat ‘inlandse’ marinemannen zelfstandig een slagschip konden besturen. Maar op 4 februari 1933 namen Indonesische matrozen De Zeven Provinciën over. Terwijl een groot deel...

Lees meer
Anthony Fokker in 1922
Anthony Fokker in 1922
Artikel

De trage crash van Fokker

Een eeuw geleden was Anthony Fokker de succesvolste Nederlandse luchtvaartpionier. In 1928 was zijn bedrijf zelfs de grootste vliegtuigbouwer ter wereld. Maar na de Tweede Wereldoorlog ging het roemloos ten onder. ‘Van uitstel kwam dus uiteindelijk toch afstel. Fokker is failliet. En daarmee komt een einde aan 77 jaar vliegtuigbouw in Nederland.’ Zo opende het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten