Home BOSWELL EN HOLLAND

BOSWELL EN HOLLAND

Erika Kuijpers

Gepubliceerd op: 28 maart 2001

Update 7 april 2020

`Gedraag je in stijl en behoud je waardigheid. Zie het niet als verspilde tijd, want in eerste instantie verblijf je in het buitenland om in goed gezelschap te verkeren.' Aldus schreef James Boswell in oktober 1763 in Utrecht in een notitie tot zichzelf. Hij was 24 jaar, van Schotse adel, en had enkele onstuimige jaren in Londen achter de rug. Ettelijke druipers verder was hij gezwicht voor de wens van zijn vader om rechten te gaan studeren en een fatsoenlijk man te worden. Met een jaar studie in Utrecht en een grand tour door Europa zou hij zijn opleiding afronden. Maar nog nauwelijks in Utrecht gearriveerd leed hij reeds aan een zware depressie. `Bij de gedachte de hele winter in zo'n vreselijk oord te moeten wonen, kreunde ik.'

James Boswell (1740-1795) zou de beroemde auteur worden van onder andere The life of Samuel Johnson (1791). De zogenaamde Boswell Papers (in bezit van Yale University), bestaat echter uit een collectie van zo'n 15.000 stuks brieven, dagboeken en andere persoonlijke documenten. Toch is veel, waaronder het dagboek dat Boswell in Holland bijhield, verloren gegaan. Boswell en Holland, de eerste Nederlandse vertaling van het Utrechtse materiaal, bevat een selectie van brieven, Franse en Nederlandse schrijfoefeningen, gedichten en aantekeningen.
De winter werd minder troosteloos dan voorzien. Al gauw werd Boswell dagelijks geïnviteerd voor diners en soirees van de Utrechtse beau monde. Zijn brieven en aantekeningen geven een impressie van de eindeloze conversaties over geloof, de menselijke natuur, de relatie tussen man en vrouw en bovenal zijn eigen sentimenten. Boswell en Holland bevat ook de volledige correspondentie met Belle van Zuylen alias Zélide, waar hij in Utrecht mee bevriend was geraakt. De brieven van Zélide zijn ontzagwekkend. Lucide, messcherp, ontroerend en onbegrijpelijk modern. Na zijn vertrek uit Utrecht heeft Boswell een huwelijk overwogen. Maar op de rol van een echtgenote had hij toch een iets conformistischer kijk dan Belle, die de normen en waarden van haar tijd op de hak nam, twijfelde aan alles en werd voortgestuwd door een onbeheersbare vrijheidsdrang. In 1766 schreef hij aan haar vader: `Het komt erop neer dat haar hart mij dierbaarder is dan haar hoofd, en ik verlang er meer naar te trouwen met haar zoals ze hopelijk zal worden dan zoals ze momenteel is.' Gelukkig is het niets geworden.

Nieuwste berichten

Plantage-eigenaar met een slavin in Suriname. Litho gepubliceerd door Friedrich Wilhelm Goedsche, 1835.
Plantage-eigenaar met een slavin in Suriname. Litho gepubliceerd door Friedrich Wilhelm Goedsche, 1835.
Recensie

Christenen waren voor én tegen slavernij

Als alle christenen gelijk zijn, geldt dat dan ook voor slaven en hun meesters? Het christendom worstelde eeuwenlang met het antwoord op die vraag, zo toont Martijn Stoutjesdijk in Gods slaafgemaakten. In 1596 deed een Nederlands slavenschip de haven van Middelburg aan. Vanwege problemen aan boord was de kapitein naar Nederland gevaren in plaats van...

Lees meer
Berlijn was een zeldzame vrijhaven voor transpersonen
Berlijn was een zeldzame vrijhaven voor transpersonen
Interview

Berlijn was een zeldzame vrijhaven voor transpersonen

Historicus Alex Bakker deed onderzoek naar transgenderpioniers in het roerige Berlijn van de jaren twintig en dertig. In het seksuologisch instituut van Magnus Hirschfeld konden transpersonen voor het eerst hulp krijgen, maar hun relatieve vrijheid in de Duitse hoofdstad kende grenzen. ‘Ook toen heerste het idee dat mensen met een transidentiteit een bedreiging vormen voor...

Lees meer
Thomas Jefferson keert in 1789 vanuit Frankrijk terug naar zijn landgoed Monticello, waar hij wordt verwelkomd door zijn slaven.
Thomas Jefferson keert in 1789 vanuit Frankrijk terug naar zijn landgoed Monticello, waar hij wordt verwelkomd door zijn slaven.
Artikel

De tweede familie van Thomas Jefferson

De Amerikaanse president Thomas Jefferson had twee gezinnen: een met een vrije, witte vrouw en een met een slavin. De kinderen met de witte moeder maakten deel uit van de elite. De kinderen met de zwarte vrouw bungelden onderaan de maatschappelijke ladder – al probeerde hij hen wel te helpen. In maart 1873 verklaarde een...

Lees meer
Een meisje weigert te eten, circa 1955.
Een meisje weigert te eten, circa 1955.
Artikel

Wanneer werden kinderen kieskeurige eters?

Kinderen golden lang als alleseters. Je kon het zo gek niet bedenken of ze schoven het naar binnen: van orgaanvlees, scherpe sauzen, gefermenteerde groenten en schelpdieren tot eekhoorns. Maar in de twintigste eeuw veranderde dat. Ze werden kieskeurig – en dik. Geen vlees, wel knakworst. Geen groente, wel paprika. Alleen witbrood. Kip zonder botjes. Geen...

Lees meer
Loginmenu afsluiten