Argentinië
Het Huwelijk; de uitgeverijen hebben zich er massaal op gestort. Deze maand nog is er Máxima, dochter van Argentinië (Van Gennep) van Parool-journalist René ter Steege. Hij schetst de recente geschiedenis van Argentinië: een toevluchtsoord voor nazi’s, geneigd tot hysterie (Evita Perón) en politiek uiterst instabiel. Een schoolvoorbeeld van een Latijns-Amerikaanse republiek. In augustus volgt een pamflet van Groene Amsterdammer-redacteur René Zwaap: Laatste tango in Den Haag (Aspekt). Wat zijn de gevolgen van het voorgenomen huwelijk tussen de kroonprins en Máxima, en waar staat deze dochter wier vader meezong in het moordenaarsregime van Videla? Na de zomer verschijnt bij Prometheus De monarchie. Een bundel samengesteld door H.J. Schoo, uitgever van Vrij Nederland, en Volkskrant-journalist Remco Meijer. Hoe is de monarchie ingebed in ons staatsbestel, en speelt de familie Van Oranje-Nassau haar rol nog naar behoren?
Indië
Het belangrijkste boek in de zomeraanbiedingen is De uittocht uit Indië, 1945-1995 (Bert Bakker, juni 2001) door Wim Willems. Het is het eerste deel van een driedelige reeks: ‘De Indische Nederlanders’. Getekend door oorlog en revolutie vertrokken honderdduizenden Nederlanders uit de Oost. In Indische kringen voelde men zich in de jaren van de wederopbouw behandeld als buitenstaanders. Bovendien verdroeg de levensstijl van de tropen zich slecht met een bestaan aan de kust van de Noordzee. Tienduizenden Indische Nederlanders vertrokken naar Amerika en Australië in de hoop er de sfeer van het thuisland te herscheppen. Hun verhalen zijn het meest verrassende van dit eerste deel.
Zuid-Afrika
Nu er niet meer zo makkelijk politiek-correct over valt te oordelen is er nog maar weinig belangstelling voor Zuid-Afrika. Goed dat daarom het handzame Zuid-Afrika: een geschiedenis (Arbeiderspers, juli 2001) door Robert Ross verschijnt. Ross, coördinator afrikanistiek in Leiden, is van Engelse komaf, maar woont sedert 1974 in Nederland. Hij geeft een bondige samenvatting van de Zuid-Afrikaanse geschiedenis: van de vroege landbouwers die zich zo’n 1500 jaar geleden in het gebied vestigden tot de regeringsjaren van Nelson Mandela. Zichtbaar wordt hoe Zuid-Afrika geleidelijk is uitgegroeid tot een eenheidsstaat.
Nederland
In onze winkelstraten zie je alleen nog maar Etossen, Blokkers, Wibra’s, supermarkten en de Kodak 1 Uur Service. Veertig jaar gelden telde Nederland nog ruim tweehonderdduizend zelfstandige winkels. Zestig procent daarvan is inmiddels opgeheven. Verdwenen is de cultuur van de traditionele middenstand waardoor tienduizenden kinderen in de jaren vijftig en zestig zijn gevormd: altijd hard werken, de klanten te vriend houden en dus nooit een omstreden standpunt innemen. Hoofdredacteur van het Brabants Dagblad, zelf zoon van een manufacturier, gaat in Anders nog iets. De teloorgang van de traditionele middenstand (Veen, augustus 2001) terug naar het leven in de kamer achter de winkel.
Noord-Korea
We weten weinig van dit malle stalinistische reservaat: Noord-Korea is hermetisch afgesloten, journalisten zijn er niet welkom. Kang Chol-hwan zat tien jaar in een ‘heropvoedingskamp’. Daarover schrijft hij in De aquariums van Pyongyang (Contact, augustus 2001), een eerste authentieke getuigenis die het westen bereikt vanuit de Noord-Koreaanse goelag. Nog altijd zitten honderdvijftigduizend mensen vast in de ‘georganiseerde hel’. Kinderen en volwassenen worden er onderworpen aan een gruwelijk regime van dwangarbeid, indoctrinatie en onmenselijke straffen.
Amerika
Weer veel autobio- en biografieën staan er op stapel. Piet Römer vertelt zijn levensverhaal aan zijn zoon Peter in Laat het paard maar boven komen (Bert Bakker, september 2001): ‘meeslepende anekdotes over het jongetje dat het van banketbakkersleerling bracht tot de populairste televisieacteur van Nederland’. Zeker curieus is Een rapsodisch leven (Bert Bakker, juni 2001), de herinneringen van de strenge commentator van het programma Buitenhof, Anton C. Zijderveld. Zijderveld is in het dagelijkse leven hoogleraar sociologie en zijn boek belooft dan ook ‘een schitterend beeld van de wetenschap in de roerige tweede helft van de twintigste eeuw’.
‘Dat Arthur Rimbaud de poëzie opgaf, heeft meer mensen voor langere tijd in verwarring gebracht dan het uit elkaar gaan van de Beatles.’ Op deze wijze wordt de toch serieuze biografie Rimbaud (Bert Bakker, augustus 2001) door Graham Robb aangeprezen. Na zijn beruchte liefdesaffaire met de oudere dichter Verlaine, die eindigde met een pistoolschot in een Brusselse hotelkamer, zwoer Rimbaud de literatuur af en begon hij een zwervend bestaan. Klapstuk wordt Madonna. Van idool tot icoon (Spectrum, juni 2001) door J. Randy Taraborrelli. Een biografie van het Amerikaanse popfenomeen, ‘waar meer dan tien jaar aan gewerkt is’.
Verder…
Zien we natuurlijk uit naar het literaire debuut van historica Nanda van der Zee: De herfst van een voyeur (Aspekt, augustus 2001), ‘het verslag van een vereenzaamde journalist’.
