Home JOURNALISTEN IN NEDERLAND 1850-2000

JOURNALISTEN IN NEDERLAND 1850-2000

Henri Beunders

Gepubliceerd op: 28 maart 2002

Update 7 april 2020

door Piet Hagen. 600 p. De Arbeiderspers 2002. 36,30 euro

Je blijft erin lezen, in Journalisten in Nederland. En dat wil wat zeggen, want het betreft een pil van 600 bladzijden. De eerste 150 zijn gewijd aan de globale historische ontwikkeling van een tiental genres, zoals reporters, opiniemakers, parlementair journalisten, correspondenten, interviewers, schrijvers, oorlogsjournalisten en `vrouwen', afgesloten met een te summier stuk over de Werdegang van het beroep van `de journalist'.
Daarna worden 48 portretten geschetst van gerenommeerde journalisten sinds 1850. Het zijn trefzekere weergaves, gelardeerd met mooie citaten. Hagen maakt er mensen van vlees en bloed van, en geeft hun journalistieke, politieke of letterkundige betekenis beknopt maar terzake weer. Kortom, een onmisbare `Who is Who' van 150 jaar persgeschiedenis.
Niets dan lof? Nee. De 44 mannen en vier vrouwen zijn alle bekend tot overbekend. Een greep: Busken Huet, Abraham Kuyper, Domela Nieuwenhuis, P.J. Troelstra, S.F. van Oss, H. Roland Holst, M.J. Brusse, M. Van Blankenstein, Max Blokzijl, H.M. van Randwijk, Jeanne Roos, J.L. Heldring, Bibeb, W.L. Brugsma, Henry Faas, H.J.A. Hofland, Renate Rubinstein, Rudie van Meurs, Cisca Dresselhuys, Paul Witteman, Bart Middelburg en Frénk van der Linden.
Zij staan volgens Hagen `model voor een krant, een tijdperk, een stroming, een genre of een type journalist'. Specialismen als economische journalistiek of sportjournalistiek komen in het hele verhaal niet voor. Het lijkt wel of alle beschrevenen helden van Hagen persoonlijk zijn. Belangrijker omissies: de regionale journalistiek ontbreekt en de naoorlogse Telegraaf heeft blijkbaar evenmin een `stroming, genre of type journalist' opgeleverd die de moeite van aparte aandacht waard is. Journalisten als Laurens ten Cate, G.B.J. Hiltermann, Henk van der Meyden en Kees Lunshof worden met enkele zinnen afgedaan.
Hier wreekt zich de werkwijze: Hagen koos vooral journalisten wier werk in boeken is gebundeld of die al eerder zijn geportretteerd. Zijn boek is daarom bijna vlekkeloos historisch verantwoord. Deze kracht is tegelijk de zwakte: een belangrijk deel van de journalistiek die ons al vele decennia omringt, en niet alleen het `vertroste' deel, blijft onbeschreven. Dit mooie naslagwerk vraagt daarom om magnum opus, deel 2.

Henri Beunders is hoogleraar geschiedenis van maatschappij, media en cultuur aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Nieuwste berichten

De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
De Franse oproerpolitie grijpt in tijdens demonstraties op de Place de la Republique in Parijs, 17 oktober 2026.
Artikel

Franse oproerpolitie pakt demonstranten aan zoals in de negentiende eeuw

Begin twintigste eeuw was Frankrijk het eerste land ter wereld dat een professionele oproerpolitie oprichtte. Ordehandhaving à la française was zelfs zo succesvol dat andere landen de Franse doctrine overnamen. Van die voorbeeldfunctie is weinig meer over. In de Noord-Franse stad Lens is het op maandag 5 oktober 2026 al vroeg in de morgen onrustig....

Lees meer
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Dumitru en Florica Bagdasar met hun dochter Alexandra, circa 1939.
Artikel

De hersteller van de Roemeense volksgezondheid

Florica Bagdasar krijgt als minister de haast onmogelijke opdracht om na de Tweede Wereldoorlog de Roemeense gezondheidszorg uit de modder te trekken. Aan politieke gevoeligheden denkt ze niet, Bagdasar doet alles wat praktisch gezien nodig is. Het wordt haar niet in dank afgenomen. Florica Bagdasar heeft in 1946 net haar man begraven, als er wordt...

Lees meer
Fugger wil zijn geld terug
Fugger wil zijn geld terug
Recensie

Fugger wil zijn geld terug

De familie Fugger bouwde een netwerk op in heel Europa en financierde vorsten en pausen. Dat maakte ze ook kwetsbaar. Op 24 april 1523 schreef de Augsburgse bankier Jakob Fugger een brief aan Karel V, koning van Spanje, heer der Nederlanden en keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie. Aan het hof van...

Lees meer
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt
Recensie

In deze film debatteert Spinoza met Rembrandt

In films kan alles. In Spinoza discussieert de filosoof die religieuze waarheden in twijfel trok met kunstenaar Rembrandt van Rijn over het leven, de rede, God en religie. Dat de film historische fictie is, is geen bezwaar. Dat hij nogal schools uitpakt, is dat wel.  ‘Amsterdam 1656. Een machtige en rijke stad die zichzelf ziet...

Lees meer
Loginmenu afsluiten